નવી દિલ્હી: પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન ઇશાક ડારે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન કોઈપણ ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહી નહીં કરે, પરંતુ ભારત દ્વારા કરવામાં આવતા કોઈપણ ઉશ્કેરણીજનક પગલાંનો "ખૂબ જ સખત" જવાબ આપશે. તેમણે પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાની સ્વતંત્ર તપાસ માટે ઇસ્લામાબાદના આહ્વાનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.
વિદેશ પ્રધાનનો હવાલો પણ સંભાળી રહેલા ડારે તેમની સરકારના દાવાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ૨૨ એપ્રિલના આતંકવાદી હુમલા સાથે પાકિસ્તાનને કોઈ સંબંધ નથી, જેમાં ૨૬ લોકો માર્યા ગયા હતા. તેમણે સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવા સહિત ભારતે લીધેલા શિક્ષાત્મક પગલાંનો વિરોધ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે નદીના પાણીના પ્રવાહને રોકવું એ "પાકિસ્તાનના લોકો અને તેની અર્થવ્યવસ્થા પર હુમલો" ગણાશે.
ડાર અને મુખ્ય લશ્કરી પ્રવક્તા લેફ્ટનન્ટ જનરલ અહેમદ શરીફ ચૌધરી દ્વારા એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં પાકિસ્તાન સરકારે પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી. આ બ્રીફિંગ એવા સમયે યોજાઈ હતી જ્યારે આ બાબતથી પરિચિત લોકોએ જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના ભારતના જવાબની રીત, લક્ષ્યો અને સમય નક્કી કરવા માટે સશસ્ત્ર દળોને "સંપૂર્ણ સંચાલન સ્વતંત્રતા" આપી દીધી છે.
ડારે કહ્યું, "પાકિસ્તાન પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતામાં વિશ્વાસ રાખે છે અને તેના માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જો કે, કોઈપણ આક્રમણની સ્થિતિમાં, પાકિસ્તાન યુએન ચાર્ટરની કલમ ૫૧ માં સમાવિષ્ટ તેના સ્વ-બચાવના સહજ અધિકારનો ઉપયોગ કરીને તેની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનો બચાવ કરવા માટે મક્કમ છે."
ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી જેવા વિશ્વના નેતાઓએ પાકિસ્તાનને સંયમ રાખવા વિનંતી કરી હોવાનું નોંધતા ડારે કહ્યું, "પાકિસ્તાન કોઈપણ ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહી કરનાર પ્રથમ દેશ નહીં હોય. જો કે, ભારતીય પક્ષ દ્વારા કોઈપણ ઉશ્કેરણીજનક પગલું લેવામાં આવશે તો અમે ખૂબ જ સખત જવાબ આપીશું." ડારે એમ પણ કહ્યું કે પાકિસ્તાન "અમારી પસંદગીના સમયે અને સ્થળે યોગ્ય અને નિર્ણાયક રીતે જવાબ આપીને" કોઈપણ "દુઃસાહસ" ને નિષ્ફળ બનાવશે.
પાકિસ્તાનના વિકલ્પો અને સંભવિત પ્રતિભાવ અંગેના એક પ્રશ્નના જવાબમાં ચૌધરીએ કહ્યું, "અમે પરિસ્થિતિનું ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છીએ... અને તમામ ક્ષેત્રોમાં અમારા પ્રતિભાવો અને પ્રતિ-પગલાં તૈયાર છે... નિર્ણાયક અને ખાતરીપૂર્વકના પગલાં લેવામાં આવશે, હું વિગતોમાં નહીં જાઉં."
ડારે દાવો કર્યો હતો કે ભારત દ્વારા ઊભા કરવામાં આવેલા "રાજકીય રીતે પ્રેરિત અને અત્યંત ઉશ્કેરણીજનક વાતાવરણ"ને કારણે આ ક્ષેત્ર શાંતિ અને સ્થિરતા માટે ગંભીર ખતરોનો સામનો કરી રહ્યું છે અને ઇસ્લામાબાદ તમામ પ્રકારના આતંકવાદની નિંદા કરે છે.
પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રારંભિક નિવેદન કે જેમાં પહેલગામ હુમલામાં થયેલા જાનહાનિ પર માત્ર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી તેના સ્પષ્ટ સંદર્ભમાં તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિની બેઠક બાદ અને યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં એક નિવેદન દ્વારા આ ઘટનાની નિંદા કરવામાં આવી હતી, જેનું પાકિસ્તાન હાલમાં સભ્ય છે.
ડાર અને ચૌધરી બંનેએ તેમના દાવાઓને સમર્થન આપવા માટે કોઈ પુરાવા આપ્યા વિના ભારત પર પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ આતંકવાદને કથિત રીતે સમર્થન આપવાનો અને બલૂચિસ્તાન અને અન્ય પ્રદેશોમાં આતંકવાદી જૂથો અને અન્ય તત્વોને મદદ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
ડારે દાવો કર્યો હતો કે "દક્ષિણ એશિયામાં અસ્થિરતા અને સંઘર્ષનું મૂળ કારણ જમ્મુ અને કાશ્મીરનો વણઉકેલાયેલો અને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો વિવાદ છે."
ડારે ઉમેર્યું, "પહેલગામની ઘટના સાથે પાકિસ્તાનને કોઈ લેવાદેવા નથી, બસ. અમે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન દ્વારા જાહેર કરાયેલી તટસ્થ તપાસકર્તાઓ દ્વારા સ્વતંત્ર અને પારદર્શક તપાસની માંગ કરીએ છીએ. આ સંદર્ભમાં કોઈપણ ToRs [સંદર્ભની શરતો] વિશ્વસનીય અને પરસ્પર સંમત હોવા જોઈએ," ડારે ગયા અઠવાડિયે વડાપ્રધાન શેહબાઝ શરીફે કરેલી માંગનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
ડારે ગયા અઠવાડિયે ભારત દ્વારા જાહેર કરાયેલા શિક્ષાત્મક પગલાંને "ગેરકાયદેસર અને અત્યંત ગેરજવાબદાર" ગણાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે સહમતિ વિના સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત રાખવા અથવા તેમાં સુધારો કરવા માટે કોઈ જોગવાઈ નથી. તેમણે કહ્યું, "કોઈપણ અસહમતિ અથવા મુદ્દાઓના કિસ્સામાં, સંધિમાં પૂરા પાડવામાં આવેલા ફોરમનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે."
ભારતે આતંકવાદી હુમલા પછી તરત જ શિક્ષાત્મક પગલાં જાહેર કર્યા હતા, જેમાં એકમાત્ર કાર્યરત જમીની સરહદ ક્રોસિંગ બંધ કરવું, રાજદ્વારી સંબંધોને નીચા સ્તરે લાવવા અને પાકિસ્તાની નાગરિકો માટે વિઝા રદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. નવી દિલ્હીએ કહ્યું હતું કે આ હુમલાના "સરહદ પાર જોડાણો" હતા. ત્યારબાદ પાકિસ્તાને તેના પ્રતિ-પગલાંની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં તમામ ભારતીય એરલાઇન્સ માટે તેનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ કરવું અને ત્રીજા દેશો દ્વારા થતા તમામ વેપારને સ્થગિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.