લંડન,તા.૦૧: રિટેલ આઉટલેટ્‍સ ચલાવતી પ્રખ્‍યાત બ્રિટિશ કંપની M&S (માર્ક્‍સ એન્‍ડ સ્‍પેન્‍સર) પર સાયબર હુમલો થયો હતો. અહેવાલો અનુસાર, સ્‍કેટર્ડ સ્‍પાઈડર નામના જૂથે કંપનીની સિસ્‍ટમો પર હુમલો કર્યો અને તેને ખોરવી નાખ્‍યો. આ કારણે, કમ્‍પ્‍યુટર કામ ન કરતા હોવાથી M&S ના બધા આઉટલેટ બંધ થઈ ગયા. ઓનલાઈન ઓર્ડર પણ લઈ શકાયા નહીં. લોકોને ચુકવણી કરવામાં અને ગિફ્‌ટ કાર્ડ રિડીમ કરવામાં મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્‍યો. કંપની આ સમસ્‍યાને ઠીક કરવા માટે કામ કરી રહી છે. આ હુમલો બુધવારે થયો હોવાનું કહેવાય છે. ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં M&S ને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્‍યું હતું.

અહેવાલો અનુસાર, ફેબ્રુઆરીમાં M&S ની સિસ્‍ટમો પણ સાયબર હુમલાનો ભોગ બની હતી. પછી હેકર્સે મહત્‍વપૂર્ણ માહિતી ચોરી લીધી. એવું કહેવાય છે કે તેઓએ NTDS.dit નામની ફાઇલ ચોરી કરી છે જે માઇક્રોસોફ્‌ટ એક્‍ટિવ ડિરેક્‍ટરીનો ભાગ છે. આ ચોરી પછી, સાયબર હુમલાખોરોને કંપનીના નેટવર્કમાં વિવિધ સ્‍થળોએ હુમલો કરવાનો માર્ગ મળ્‍યો.

ધ ગાર્ડિયનના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે સાયબર હુમલો ઘણા દિવસોથી ચાલી રહ્યો છે. ૨૧ એપ્રિલના રોજ M&S સેવાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ હતી. કંપની ઓનલાઈન ઓર્ડર લઈ શકતી ન હતી. આંકડા દર્શાવે છે કે M&S ઓનલાઈન ઓર્ડરથી દરરોજ દ્વ૩.૮ મિલિયનનું વેચાણ કરે છે. ઘણા દિવસોથી ચાલી રહેલી આ સમસ્‍યાને કારણે તેને આર્થિક નુકસાન થયું છે. એક અઠવાડિયાથી ઓછા સમયમાં, કંપનીના શેર બજાર મૂલ્‍યમાં ૬૦૦ મિલિયન પાઉન્‍ડ એટલે કે ૭ હજાર કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૪ એ-લિના રોજ, સાયબર હુમલાખોરોએ ૅડ્રેગનફોર્સૅ નામના રેન્‍સમવેરનો ઉપયોગ કરીને કંપનીના નેટવર્ક પર હુમલો કર્યો. તેણે M&S ની VMware ESXi સિસ્‍ટમોને નિશાન બનાવી, જેના કારણે સિસ્‍ટમો, એટલે કે કમ્‍પ્‍યુટર્સ, કામ કરવાનું બંધ કરી દીધા. આ વાયરસ કમ્‍પ્‍યુટર્સને લોક કરી દે છે. એકવાર ગુનેગારો સફળ થઈ જાય, પછી તેઓ લોક કરેલા કમ્‍પ્‍યુટર ખોલવાના બદલામાં પૈસાની માંગ કરે છે. અહેવાલો અનુસાર, કંપનીએ સાયબર સુરક્ષા કંપનીઓ પાસેથી મદદ માંગી છે. આ હુમલો સ્‍કેટર્ડ સ્‍પાઈડરૅ જૂથ દ્વારા કરવામાં આવ્‍યો હોવાનું કહેવાય છે, જે કંપનીઓને નિશાન બનાવે છે અને તેમની સિસ્‍ટમમાંથી બહાર નીકળવા માટે પૈસાની માંગણી કરે છે. આ કોઈપણ બ્રિટિશ કંપની પર થયેલો સૌથી મોટો સાયબર હુમલો છે. કંપનીના આઉટલેટ્‍સ યોગ્‍ય રીતે કામ કરી શકે છે કે નહીં તે હજુ સુધી જાણી શકાયું નથી.(૪૦.૩૨)