શ્રીનગર: પહેલગામ નરસંહારના કાવતરા અને તેમાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકાને સંપૂર્ણપણે ઉજાગર કરવા માટે સુરક્ષા અને તપાસ એજન્સીઓ હુમલામાં સામેલ આતંકીઓને શક્ય હોય ત્યાં સુધી જીવતા પકડવા પર ભાર મૂકી રહી છે. આ દરમિયાન, NIA (નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી) એ અત્યાર સુધી મળેલા પુરાવાઓ અને નરસંહારના પ્રત્યક્ષદર્શીઓના નોંધાયેલા નિવેદનો તેમજ શંકાસ્પદ અને પકડાયેલા ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર્સની પૂછપરછમાં મળેલી માહિતીનું મૂલ્યાંકન શરૂ કરી દીધું છે.
અત્યાર સુધી એકત્રિત કરવામાં આવેલી માહિતીના આધારે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે નરસંહાર પહેલાં અને પછી આતંકીઓએ પાકિસ્તાનમાં બેઠેલા તેમના હેન્ડલર્સ સાથે સંપર્ક કર્યો હતો. આતંકીઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા સેટેલાઇટ ફોનની વિગતો મેળવવા માટે વિદેશી નિષ્ણાતોની પણ મદદ લેવામાં આવી રહી છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ માને છે કે આ હુમલો લશ્કર-એ-તૈયબાએ પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISI ના ઇશારે જ કર્યો હતો.
ઉલ્લેખનીય છે કે 22 એપ્રિલના રોજ આતંકીઓએ બૈસરન પહેલગામમાં હુમલો કર્યો હતો, જેમાં 26 લોકો માર્યા ગયા હતા. મૃતકોમાં 25 પ્રવાસીઓ અને એક સ્થાનિક ઘોડેસવાર હતો. હુમલાની જવાબદારી લશ્કર-એ-તૈયબાના હિટ સ્ક્વોડ ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ (TRF) એ લીધી હતી, પરંતુ બાદમાં TRF આ વાતથી ફરી ગયું હતું. તપાસ એજન્સીઓએ હુમલામાં સામેલ પાંચ આતંકીઓની ઓળખ કરી લીધી છે.
આ આતંકીઓમાં હાશિમ મૂસા સહિત ત્રણ પાકિસ્તાની અને આદિલ અને એહસાન શેખ નામના બે સ્થાનિક આતંકીઓ સામેલ છે. આદિલ અને એહસાનના મકાનોને સુરક્ષા એજન્સીઓએ તોડી પાડ્યા છે. આદિલ વર્ષ 2018 માં વિઝા પર પાકિસ્તાન ગયો હતો અને કહેવાય છે કે તે બે વર્ષ પહેલાં જ પાછો ફર્યો છે.
હુમલામાં સામેલ આતંકીઓ પહેલગામના 25-30 કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ક્યાંક છુપાયેલા હોવાનું કહેવાય છે. તેઓ આ વિસ્તારમાંથી બહાર નીકળવાનો દરેક સંભવિત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમના પાકિસ્તાની હેન્ડલર્સે તેમને આ વિસ્તારમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવા માટે કથિત રીતે તેમના સ્થાનિક ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર નેટવર્ક (OGW) સાથે પણ સંપર્ક કર્યો છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે સરહદ પાર બેઠેલા લશ્કર કમાન્ડર અને પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISI કોઈપણ રીતે હાશિમ મૂસાને આ વિસ્તારમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જેથી તેને પાકિસ્તાનમાં લાવી શકાય.
સુરક્ષા એજન્સીઓને શંકા છે કે અનંતનાગ જિલ્લાના ગાઢ જંગલો અને કુદરતી ગુફાઓ આતંકવાદીઓને આશ્રય આપી રહી છે. આતંકીઓના આકાઓએ આ વિસ્તારમાં તેમના માટે કેટલાક સુરક્ષિત ઠેકાણાં તૈયાર કર્યા હશે, જ્યાં તેમણે તેમના માટે ઓછામાં ઓછા 15-20 દિવસનો રાશન પણ જમા કર્યો હશે. સુરક્ષા એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આતંકીઓએ નરસંહારને અંજામ આપતા પહેલાં સમગ્ર વિસ્તારની રેકી કરી હતી.
સુરક્ષા દળોએ પહેલગામ, બૈસરન, લારનૂ, હપતગુંડ, ડુરુવ અને તેની સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં સ્થિત જંગલો અને પહાડોમાં તલાશી અભિયાન ચલાવ્યું છે. સુરક્ષા એજન્સીઓનો પ્રયાસ છે કે આ આતંકીઓને શક્ય હોય ત્યાં સુધી જીવતા પકડવામાં આવે, જેથી જે રીતે મુંબઈ હુમલામાં કસાબ પકડાયા બાદ પાકિસ્તાનની હરકતોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દર્શાવવામાં સફળતા મળી હતી, તેવી જ સફળતા આ કેસમાં પણ મળે. આ ઉપરાંત સુરક્ષા એજન્સીઓ માને છે કે આ આતંકીઓના જીવતા પકડાયા બાદ જ રાજૌરી-પૂંછ, બોટાપથરી અને ગગનગીરમાં સુરક્ષા દળો અને સામાન્ય નાગરિકો પર થયેલા હુમલાઓના કાવતરા, તેમાં સામેલ તમામ સ્થાનિક મદદગારો ઉપરાંત એ પણ ખબર પડશે કે રાજૌરી-પૂંછથી કાશ્મીરની અંદર સુધી આ આતંકીઓનું નેટવર્ક કેવી રીતે કામ કરી રહ્યું છે.
સુરક્ષા દળોના જણાવ્યા અનુસાર, એક જ આતંકી જૂથ માટે દરેક જગ્યાએ સેફ હાઉસ અને અન્ય સાધનસામગ્રી એકત્રિત કરવા માટે એક સંગઠિત અને મજબૂત નેટવર્ક જોઈએ, જે સરળ નથી. આ ઉપરાંત છેલ્લા 35 વર્ષ દરમિયાન જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આ પહેલો કેસ છે જ્યારે એક જ આતંકી ટુકડી રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં સતત સુરક્ષા દળો અને નાગરિકો પર હુમલા કરીને બચી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ આતંકીઓના પકડાયા બાદ જ પાકિસ્તાનમાં સ્થિત તેમના ટ્રેનિંગ કેમ્પ અને ટ્રેનિંગ મોડ્યુલની સંપૂર્ણ વિગતો મળી શકશે.
સંબંધિત અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર અનંતનાગ, કુલગામ અને શોપિયાંમાં જ નહીં, કુપવાડા, હંદવાડા, ત્રાલ, પુલવામા, સોપોર, બારામુલા, બડગામ અને બાંદીપોરા જેવા વિસ્તારોમાં પણ શંકાસ્પદ તત્વોની દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે તપાસ એજન્સીઓએ આતંકીઓના 20 ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર્સને પણ ચિહ્નિત કર્યા છે, જેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત તપાસ એજન્સીઓ ગુરસઈ પૂંછના રહેવાસી બે આતંકી ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર્સ નિસાર અહમદ ઉર્ફે હાજી અને મુશ્તાક હુસૈનની પણ પૂછપરછ કરી રહી છે. આ બંને એપ્રિલ 2023 માં ભાટા ધૂરિયા તોતા ગલી પૂંછમાં સૈન્ય દળ પર થયેલા આતંકી હુમલામાં સામેલ આતંકીઓના મદદગાર રહ્યા છે. તેમણે હુમલામાં સામેલ આતંકીઓને સુરક્ષિત ઠેકાણું ઉપલબ્ધ કરાવવા ઉપરાંત તેમના માટે હથિયારોની વ્યવસ્થા પણ કરી હતી. તેઓ તેમના માટે ગાઇડનું કામ પણ કરતા હતા. તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બૈસરન પહેલગામ નરસંહારને અંજામ આપનારા આતંકીઓ અને રાજૌરી-પૂંછમાં સૈન્ય દળો પર હુમલો કરનારા આતંકીઓનું જૂથ એક જ છે કે પછી આ આતંકીઓ ગુલામ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કોઈ એક જ આતંકી શિબિરથી નીકળ્યા છે. તેથી મુશ્તાક અને નિસાર તેમના વિશે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી શકે છે. આ બંને કોટભલવાલ જેલમાં બંધ છે.
તેમણે જણાવ્યું કે NIA એ બૈસરન પહેલગામ નરસંહાર સ્થળનું ચાર વખત નિરીક્ષણ કર્યું છે. ગત ગુરુવારે NIA ના મહાનિર્દેશક પણ ઘટનાસ્થળે ગયા હતા. ઘટનાસ્થળનું થ્રીડી મેપિંગ (Three D Maping Pahalgam Terror Attack) કરવામાં આવ્યું છે. નરસંહાર સ્થળથી મળેલા 60 કારતૂસ ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર ખીણમાં 2600 શંકાસ્પદ તત્વોની પૂછપરછ કરવામાં આવી છે અને 188 જેટલા લોકો હજી પણ પૂછપરછ માટે કસ્ટડીમાં છે. પહેલગામમાં હોટેલ ઓપરેટરો, ટૂરિસ્ટ ગાઇડો, બૈસરનમાં ઘોડાની સુવિધા અને અન્ય સેવાઓ પ્રદાન કરનારાઓની પૂછપરછ ઉપરાંત પહેલગામ, એમ્યુઝમેન્ટ પાર્ક અને બેતાવ વેલીની આસપાસ લાગેલા તમામ સીસીટીવી કેમેરાની ફૂટેજની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
NIA પહેલગામ અને બૈસરનમાં અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં 20 એપ્રિલથી સક્રિય રહેલા તમામ મોબાઇલ ફોનના ડેટાની તપાસ કરી રહી છે. તમામ નંબરને ચિહ્નિત કરીને, તેમને અલગ-અલગ વર્ગોમાં વિભાજિત કરીને તેમના ડેટાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે બૈસરન પાર્ક તરફ જવાના રસ્તામાં અથવા બૈસરનની આગળ જંગલમાં કોઈ સીસીટીવી કેમેરા નથી. પરંતુ આરુ વેલી, એમ્યુઝમેન્ટ પાર્ક પહેલગામ અને બેતાવ વેલીમાં સીસીટીવી કેમેરા છે, જેની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આતંકીઓએ આ ત્રણ સ્થળોની પણ રેકી કરી હતી, પરંતુ સુરક્ષા દળોની હાજરી અને પ્રવાસીઓની ભીડ ઓછી હોવાને કારણે તેમણે અહીં લોહિયાળ ખેલ ખેલ્યો નહોતો.