ભારતીય બેંકોએ શુક્રવારે, 2 મેના રોજ દેવા હેઠળ દબાયેલા ભૂષણ પાવર એન્ડ સ્ટીલ લિમિટેડ (BPSL) માટે JSW સ્ટીલના ₹19,700 કરોડના રિઝોલ્યુશન પ્લાનને ફગાવી દેતાં ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર નવી ઉથલપાથલનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને તેના બદલે તેને પતાવટનો આદેશ અપાઈ રહ્યો છે.

જેએસડબલ્યુ સ્ટીલના ભૂષણ પાવર સોદા પર સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાથી લેણદારો, ખાસ કરીને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો માટે અનિશ્ચિતતા વધી છે, જે હવે ભારતના સૌથી મોટા નાદારી કેસોમાંના એક સાથે જોડાયેલા નોંધપાત્ર વસૂલાતપાત્ર લેણાં ગુમાવવાનું જોખમ ધરાવે છે.

₹3.13 લાખ કરોડના દાવાઓ અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં છે

ભારતીય બેંકોએ BPSL ને ₹3.13 લાખ કરોડનું સંયુક્ત લોન એક્સપોઝર હોવાનું કહેવાય છે. આમાંથી, અગાઉના બ્રોકરેજ અંદાજ મુજબ, સંભવિત વસૂલાત લગભગ ₹1.22 લાખ કરોડ રહેવાનો અંદાજ હતો.

સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) નો દાવો સૌથી વધુ ₹9,800 કરોડ હતો, જેની રિકવરી ₹3,930 કરોડ અથવા તેની નેટવર્થના 0.9% જેટલી થવાની સંભાવના છે. પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) એ ₹6,100 કરોડનો દાવો કર્યો હતો અને ₹2,440 કરોડ અથવા 1.94% જેટલી થવાની અપેક્ષા રાખી હતી. કેનેરા બેંકનો દાવો ₹3,700 કરોડ હતો અને ₹1,490 કરોડ (1.52%) જેટલી રિકવરીનો અંદાજ હતો.

યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનો દાવો ₹3,200 કરોડનો હતો અને તે ₹1,280 કરોડ (1.15%) જેટલી વસૂલાત કરી શકે છે. ઈન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક ₹1,000 કરોડના દાવા (1.44%)માંથી ₹420 કરોડની અપેક્ષા રાખે છે, જ્યારે ઈન્ડિયન બેંક ₹2,600 કરોડ (1.59%) જેટલી રિકવરી કરી શકે છે.

એક્સિસ બેંકે ₹900 કરોડનો દાવો કર્યો હતો અને ₹350 કરોડ (0.2%) ની અપેક્ષા રાખી હતી. J&K બેંક અને કરુર વૈશ્ય બેંકે ₹400 કરોડના દાવા કર્યા હતા, જેમાં અનુક્રમે ₹170 કરોડ (1.25%) અને ₹140 કરોડ (1.23%) ની વસૂલાતની અપેક્ષા હતી. IDBI બેંકે ₹600 કરોડનો દાવો કર્યો હતો અને ₹230 કરોડ (0.42%) ની વસૂલાત થઈ શકે છે.

મુખ્ય બેંકો અને તેમના દાવાઓનું વિભાજન અહીં છે

બેંક દાવો (₹ કરોડ) સંભવિત વસૂલાત (₹ કરોડ) નેટ વર્થના % તરીકે વસૂલાત:
SBI 9,800 3,930 0.9%
બેંક ઓફ બરોડા (મર્જ થયેલ) 2,600 1,050 0.8%
PNB (મર્જ થયેલ) 6,100 2,440 1.94%
કેનેરા બેંક (મર્જ થયેલ) 3,700 1,490 1.52%
યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (મર્જ થયેલ) 3,200 1,280 1.15%
ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક 1,000 420 1.44%
ઇન્ડિયન બેંક 2,600 1,060 1.59%
એક્સિસ બેંક 900 350 0.2%
J&K બેંક 400 ૧૭૦ ૧.૨૫%
કરુર વૈશ્ય બેંક ૪૦૦ ૧૪૦ ૧.૨૩%
IDBI બેંક ૬૦૦ ૨૩૦ ૦.૪૨%
કુલ ૩૧,૩૦૦ ૧૨,૪૦૦ —

સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો: રિકવરીની આશાઓને આંચકો

અહેવાલ મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટે બે મુખ્ય ઉલ્લંઘનોને ટાંકીને રિઝોલ્યુશન પ્લાનને અમાન્ય જાહેર કર્યો:

અયોગ્ય ચુકવણી માળખું: JSW સ્ટીલે નાદારી અને નાદારી કોડ (IBC) ની વિરુદ્ધ, શુદ્ધ ઇક્વિટીને બદલે ઇક્વિટી અને વૈકલ્પિક રીતે કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ (OCDs) ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કર્યો.

અમલીકરણમાં વિલંબ: કાયદેસર રીતે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ટેકઓવર પૂર્ણ થયું ન હતું.

આનાથી ભૂષણ પાવરની કમિટી ઓફ ક્રેડિટર્સ (CoC) દ્વારા મંજૂર કરાયેલ અગાઉની યોજના અમાન્ય થઈ ગઈ છે અને હાલ માટે લિક્વિડેશન એકમાત્ર વ્યવહારુ માર્ગ છે.

લાંબી કાનૂની લડાઈ

JSW સ્ટીલે શરૂઆતમાં 2021 માં BPSL માં 49% હિસ્સો હસ્તગત કર્યો હતો અને તે વર્ષના ઓક્ટોબર સુધીમાં તેને 83.3% સુધી વધારી દીધો હતો. જોકે, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ ₹47,204 કરોડના મોટા બેંક છેતરપિંડી અને મની લોન્ડરિંગ કેસમાં BPSL ને ધક્કો માર્યા પછી કાનૂની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ.

જોકે દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ વર્ષની શરૂઆતમાં તે કાર્યવાહી રદ કરી હતી, આજના સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાથી JSW ના સંપાદનને રદ કરવામાં આવે છે અને ધિરાણકર્તાઓ માટે વસૂલાત પ્રક્રિયા જટિલ બને છે.

ભૂષણ પાવરમાં રોકાણ સાથે ભારતીય બેંકો માટે તેનો શું અર્થ થાય છે

લિક્વિડેશન પ્રસ્તાવિત રિઝોલ્યુશન પ્લાન કરતા ઘણું ઓછું વળતર આપવાની સંભાવના સાથે, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો તેમની અપેક્ષિત વસૂલાતનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ગુમાવશે.

મોટા એક્સપોઝરને જોતાં, તે જોવાનું બાકી છે કે આની બેલેન્સ શીટ પર કેટલી અસર પડશે અને આગામી ક્વાર્ટરમાં જોગવાઈ પર કેટલી અસર પડશે.

નિષ્ણાતોએ સૂચવ્યું છે કે વૈકલ્પિક કાનૂની ઉપાયો અથવા નવી રિઝોલ્યુશન યોજના હજુ પણ બહાર આવી શકે છે. જોકે, જ્યાં સુધી આવો કોઈ માર્ગ ન નક્કી થાય ત્યાં સુધી, ₹૩ લાખ કરોડથી વધુની વસૂલાતપાત્ર બેંક લેણી રકમનું ભાવિ અધૂરું રહેશે.