પાકિસ્તાનને વધુ એક તમાચો : આયાત ઉપર પ્રતિબંધ
સિંધુનું પાણી અટકાવ્યા અને એર સ્પેસ બંધ કર્યા બાદ ભારતનો પાકિસ્તાન ઉપર વધુ એક પ્રહાર પાકિસ્તાનથી થતી પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ આયાત ઉપર પ્રતિબંધ : પાક ઝંડાવાળા કોઇપણ જહાજને ભારતના બંદરો ઉપર પ્રવેશવા નહિ દેવાય
નવી દિલ્હી, તા.૩: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ભારત સરકારે એક મોટું અને કડક પગલું ભર્યું છે અને પાકિસ્તાનથી આવતા તમામ માલની આયાત અને પરિવહન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે. ૨ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ જારી કરાયેલા એક જાહેરનામામાં, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનથી ઉદભવતા અથવા નિકાસ કરાયેલા કોઈપણ માલની સીધી કે પરોક્ષ આયાત પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. આ નિર્ણયને પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા અને ભારતના કડક વલણ બાદ બંને દેશો વચ્ચે વધેલા તણાવના ભાગ રૂપે જોવામાં આવે છે, જેમાં સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો અને રાજદ્વારી સંબંધોને ઘટાડવાનો સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાનના વેપાર પર ભારતે વધુ એક ચાબુક માર્યુ છે અને દરેક પ્રહારની આયાત પર અને જહાજો પર પણ પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) દ્વારા જારી કરાયેલા નોટિફિકેશનમાં જણાવાયું છે કે, આ પ્રતિબંધ ફોરેન ટ્રેડ પોલિસી (FTP) ૨૦૨૩ ના પેરા ૨.૩૦A હેઠળ લાદવામાં આવ્યો છે. સૂચનામાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે, ‘પાકિસ્તાનમાં ઉદભવતા અથવા નિકાસ કરાયેલા તમામ માલની સીધી કે પરોક્ષ આયાત, પછી ભલે તે મુક્તપણે આયાત કરી શકાય કે અન્યથા પરવાનગી આપવામાં આવે, પ્રતિબંધિત છે. આ પ્રતિબંધ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર નીતિના હિતમાં તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવશે.' આ આદેશ વિદેશી વેપાર (વિકાસ અને નિયમન) અધિનિયમ, ૧૯૯૨ ની કલમ ૩ હેઠળ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જે કેન્દ્ર સરકારને આયાત અને નિકાસને નિયંત્રિત કરવાની સત્તા આપે છે. આ સૂચના પર ભારત સરકારના વિદેશ વેપાર મહાનિર્દેશક અને અધિક સચિવ અજય ભાદુ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.
આ પગલું ૨૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા પછી ભારત દ્વારા પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ લેવામાં આવેલા પગલાંની શ્રેણીનો એક ભાગ છે. આ હુમલામાં ૨૬ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ભારતે તેના માટે પાકિસ્તાનને દોષી ઠેરવ્યું હતું. આ હુમલા બાદ ભારતે અનેક કડક પગલાં લીધાં, જેમાં અટારી-વાઘા સરહદ બંધ કરવી, પાકિસ્તાની રાજદ્વારીઓને હાંકી કાઢવા અને ૧૯૬૦ની સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. હવે વેપાર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદીને, ભારતે પાકિસ્તાનને આર્થિક રીતે અલગ પાડવાની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે.
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધો પહેલાથી જ સૌથી નીચલા સ્તરે હતા. ૨૦૧૯ માં પુલવામા હુમલા પછી, ભારતે પાકિસ્તાનનો મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન (પ્જ્ફ) દરજ્જો પાછો ખેંચી લીધો અને આયાત ડ્યુટીમાં ૨૦૦% સુધીનો વધારો કર્યો. આ પછી, પાકિસ્તાને ભારત સાથેના વેપાર સંબંધો પણ મર્યાદિત કરી દીધા. તાજેતરના વર્ષોમાં, ભારતની પાકિસ્તાનમાં નિકાસ મુખ્યત્વે ખાંડ, કપાસ અને રસાયણો સુધી મર્યાદિત હતી, જ્યારે પાકિસ્તાનની ભારતમાં મુખ્ય આયાતમાં ખજૂર, સિમેન્ટ અને ચામડાના ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થતો હતો. જોકે, હવે આ નવા પ્રતિબંધ પછી, પાકિસ્તાનથી કોઈપણ પ્રકારનો માલ, પછી ભલે તે સીધો આવે કે કોઈ ત્રીજા દેશ દ્વારા, ભારતમાં પ્રવેશી શકશે નહીં.આ પ્રતિબંધની સીધી અસર પાકિસ્તાનના અર્થતંત્ર પર પડશે, કારણ કે ભારત એક મોટું બજાર છે, અને મર્યાદિત વેપાર હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચે કેટલીક ચીજવસ્તુઓનો વેપાર થયો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલું ભારત તરફથી એક વ્યૂહાત્મક સંદેશ છે, જે પાકિસ્તાન પર આર્થિક અને રાજદ્વારી રીતે દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ છે. જોકે, આ પગલું ભારત માટે કેટલાક પડકારો પણ લાવી શકે છે, કારણ કે કેટલાક કાચા માલ અને માલના પુરવઠાને અસર થઈ શકે છે. તેમ છતાં, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નીતિના હિતમાં આ પગલું જરૂરી હતું.
(3:33 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
