News of Monday, 5th May 2025
ગોવામાં દારૂની બોટલ ૧૦૦ રૂપિયામાં અને કર્ણાટકમાં ૩૦૫ રૂપિયામાં મળે છે... ‘‘એક રાષ્ટ્ર, એક કર'' કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે?
અલગ અલગ રાજ્યોમાં અલગ અલગ એક્સાઇઝ ડ્યુટીને કારણે દારૂના ભાવમાં ફરક છેઃ કયારેક આ તફાવત ત્રણ ગણો સુધીનો હોય છે. આ અંગે ઉદ્યોગ શું કહે છે તે અહીં છે

નવી દિલ્હી તા.૫: ગોવામાં દારૂની એક બોટલ ૧૦૦ રૂપિયામાં મળે છે. કર્ણાટકમાં આ જ બોટલ ૩૦૫ રૂપિયા, તેલંગાણામાં ૨૨૯ રૂપિયા અને રાજસ્થાનમાં ૨૦૫ રૂપિયામાં મળે છે. દારૂના ભાવમાં આ મોટો તફાવત વિવિધ રાજ્યોમાં વસૂલવામાં આવતા કરને કારણે છે. દરેક રાજ્ય દારૂ પર અલગ અલગ કર વસૂલ કરે છે.
ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા અનુસાર, ગોવામાં સૌથી ઓછો કર છે. ગોવામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કરમાં થોડો વધારો થયો છે, પરંતુ તે હજુ પણ સૌથી ઓછો છે. ઇન્ટરનેશનલ સ્પિરિટ્સ એન્ડ વાઇન એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (ISWAI) અનુસાર, ગોવામાં ફક્ત ૫૫્રુ એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવે છે. જ્યારે કર્ણાટકમાં આ ડ્યુટી ૮૦% છે, જે સમગ્ર દેશમાં સૌથી વધુ છે. ઉદાહરણ તરીકે, દિલ્હીમાં બ્લેક લેબલ વ્હિસ્કીની એક બોટલની કિંમત ૩,૩૧૦ રૂપિયા છે. તે મુંબઈમાં ૪,૨૦૦ રૂપિયામાં અને કર્ણાટકમાં લગભગ ૫,૨૦૦ રૂપિયામાં ઉપલબ્ધ છે.
ઊંચા કરને કારણે ઘણી સમસ્યાઓ
અલગ અલગ રાજ્યોમાં અલગ અલગ કર લાદવામાં આવતા હોવાથી ‘‘એક દેશ, એક કર''નો નિયમ તૂટી રહ્યો છે. ઉદ્યોગના લોકો ઇચ્છે છે કે કરવેરા ઘટાડવામાં આવે, પરંતુ નાણામંત્રી તેના પર ધ્યાન આપી રહ્યા નથી. વધુ કરવેરા ધરાવતા રાજ્યોને નુકસાન થાય છે. કારણ કે લોકો ત્યાંથી દારૂ ખરીદતા નથી અને ગેરકાયદેસર દારૂનો ધંધો વધે છે.
ઉદ્યોગના મતે, એક દેશ, એક કરનું સૂત્ર માત્ર એક સૂત્ર બનીને રહી ગયું છે. વાસ્તવમાં, દરેક રાજ્ય પોતાની મરજી મુજબ કર લાદે છે. આનાથી ભ્રષ્ટાચાર પણ વધે છે, કારણ કે લોકો કર ટાળવા માટે ગેરકાયદેસર રીતે દારૂ ખરીદે છે અને વેચે છે.
એક્સાઇઝ ડ્યુટી આવકનોસ્ત્રોત છે
દિલ્હીના લોકો ઘણીવાર દારૂ ખરીદવા હરિયાણા જાય છે. તેવી જ રીતે, તમિલનાડુના લોકો પુડુચેરીથી દારૂ ખરીદે છે. આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે આ રાજ્યોમાં દારૂ સસ્તો મળે છે.
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) લાગુ થયા પછી, રાજ્યો પાસે આવકનો કોઈ મોટોસ્ત્રોત બચ્યો નથી. દારૂ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર વેટ તેમની આવકના મુખ્યસ્ત્રોત છે. તેથી, નાણામંત્રી કર સત્તાઓ છોડવા માંગતા નથી. આજકાલ મફતમાં વસ્તુઓ આપવાનો ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, કરમાંથી એકત્ર કરાયેલા નાણાંનો ઉપયોગ ખાધને પૂર્ણ કરવા માટે થાય છે.
કિંમતો કેવી રીતે સુધારાશે?
ISWAI ના CEO સંજીત પાધીએ કહ્યું, અમારું માનવું છે કે રાજ્યોએ તેમની આવક વધારવી પડશે. પરંતુ, એવો રસ્તો હોવો જરૂરી છે જે ટકાઉ હોય. આનાથી ગ્રાહકોને સારો દારૂ પીવાની તક મળશે. આ કર ઘટાડીને અને કિંમતોમાં સુધારો કરીને કરી શકાય છે. આનાથી ગ્રાહકો મોંઘો દારૂ ખરીદશે અને ઓછા પણ સારા દારૂ પીવાની આદત વિકસાવશે. આપણે પહેલા મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક જેવા રાજ્યોમાં જોયું છે કે કર ઘટાડવાથી કમાણીમાં વધારો થયો છે.
કન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન આલ્કોહોલિક બેવરેજ ઇન્ડસ્ટ્રી (CIABC) કહે છે કે વિવિધ રાજ્યોમાં અલગ અલગ કર ઉદ્યોગને ઘણી સમસ્યાઓનું કારણ બને છે. CIABC ના દીપક રોયે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય આલ્કોહોલિક પીણા ઉદ્યોગ માટે કોઈ એક વ્યૂહરચના નથી. ઉદ્યોગને વિકાસને સક્ષમ બનાવવા માટે એકસમાન કર વ્યવસ્થાની જરૂર છે.
(10:26 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
