<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 10th May 2025

૫૩ વર્ષ ભ્રમણકક્ષામાં ભટક્યા બાદ સોવિયેત યુગનું કોસ્મોસ ૪૮૨ પૃથ્વી પર ખાબક્યું

શુક્ર મિશન માટે લોન્ચ થયેલું અવકાશયાન રોકેટની ખામીને કારણે ભ્રમણકક્ષા છોડી શક્યું નહોતું : નિષ્ણાતોના મતે ટાઇટેનિયમનું લેન્ડર ટકી ગયું હશે

કેપ કેનાવેરલ : ૧૯૭૨માં સોવિયેત યુનિયન દ્વારા શુક્ર ગ્રહના અભ્યાસ માટે લોન્ચ કરવામાં આવેલું કોસ્મોસ ૪૮૨ નામનું અવકાશયાન પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં ૫૩ વર્ષ સુધી અટવાયા બાદ આખરે શનિવારે (૧૦ મે, ૨૦૨૫) પૃથ્વી પર પાછું પડ્યું હતું. યુરોપિયન યુનિયન સ્પેસ સર્વેલન્સ અને ટ્રેકિંગ દ્વારા આ અનિયંત્રિત પુનઃપ્રવેશની પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે, કારણ કે અનુગામી ભ્રમણકક્ષામાં અવકાશયાનના કોઈ સંકેતો મળ્યા નહોતા. યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીના અવકાશ ભંગાર કાર્યાલયે પણ જણાવ્યું હતું કે જર્મન રડાર સ્ટેશન પર અવકાશયાન દેખાવામાં નિષ્ફળ ગયા પછી તે ફરીથી વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું હતું.
જો કે, આ અવકાશયાન પૃથ્વી પર ક્યાં પડ્યું અથવા ભ્રમણકક્ષામાંથી આગ લાગવાથી તેનો કેટલો ભાગ બચી શક્યો તે અંગે તાત્કાલિક કોઈ માહિતી મળી શકી નથી. નિષ્ણાતોએ અગાઉથી જ કહ્યું હતું કે તેનો મોટાભાગનો ભાગ, જો સંપૂર્ણ નહીં તો, તૂટી જવાની શક્યતા છે, કારણ કે તે સૌરમંડળના સૌથી ગરમ ગ્રહ શુક્ર પર ઉતરાણનો સામનો કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું. વૈજ્ઞાનિકોએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે અવકાશયાનના કાટમાળથી કોઈને પણ નુકસાન થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી હતી.
કોસ્મોસ ૪૮૨, જે ૧૯૭૨માં સોવિયેત યુનિયન દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, તે શુક્ર માટે જનારા મિશનની શ્રેણીનો એક ભાગ હતું. પરંતુ રોકેટમાં ખામી સર્જાવાના કારણે આ અવકાશયાન પૃથ્વીની આસપાસની ભ્રમણકક્ષામાંથી ક્યારેય બહાર નીકળી શક્યું નહીં અને ત્યાં જ ફસાઈ ગયું હતું. નિષ્ફળ પ્રક્ષેપણના એક દાયકામાં અવકાશયાનનો મોટાભાગનો હિસ્સો પૃથ્વી પર પાછો પડ્યો હતો. ગુરુત્વાકર્ષણના ખેંચાણનો સામનો કરવામાં નિષ્ફળ રહેતા તેની ભ્રમણકક્ષા ઓછી થઈ ગઈ હતી. ગોળાકાર લેન્ડર, જે અંદાજે ત્રણ ફૂટ પહોળું હતું, તે અવકાશયાનનો છેલ્લો ભાગ હતો જે પૃથ્વી પર પડવાનો બાકી હતો.
નિષ્ણાતોના મતે, આ લેન્ડર ટાઇટેનિયમથી બનેલું હતું અને તેનું વજન ૪૯૫ કિલોગ્રામથી વધુ હતું. અવકાશયાનના નીચે તરફના સર્પાકારને અનુસર્યા પછી, વૈજ્ઞાનિકો, લશ્કરી નિષ્ણાતો અને અન્ય લોકો અગાઉથી ચોક્કસપણે કહી શક્યા ન હતા કે અવકાશયાન ક્યારે અને ક્યાં નીચે આવી શકે છે. અવકાશમાં આટલા લાંબા સમય સુધી રહ્યા પછી સૌર પ્રવૃત્તિએ અનિશ્ચિતતા તેમજ અવકાશયાનની બગડતી સ્થિતિમાં વધારો કર્યો હતો. શનિવાર (૧૦ મે, ૨૦૨૫) સવાર સુધી, યુએસ સ્પેસ કમાન્ડે હજુ સુધી અવકાશયાનના નાશની પુષ્ટિ કરી ન હતી કારણ કે તેણે ભ્રમણકક્ષામાંથી ડેટા એકત્રિત કર્યો અને તેનું વિશ્લેષણ કર્યું. યુએસ સ્પેસ કમાન્ડ દર મહિને નિયમિતપણે ડઝનેક રીએન્ટ્રીઓનું નિરીક્ષણ કરે છે. કોસ્મોસ ૪૮૨ ને જે વાત અલગ બનાવતી હતી અને સરકારી તેમજ ખાનગી સ્પેસ ટ્રેકર્સ તરફથી તેને વધારાનું ધ્યાન મળ્યું હતું, તે એ હતું કે અધિકારીઓના મતે, તે રીએન્ટ્રીમાં ટકી રહેવાની શક્યતા વધુ હતી. તે ફ્લાઇટ કંટ્રોલર્સ દ્વારા કોઈપણ હસ્તક્ષેપ વિના અનિયંત્રિત રીતે પણ આવી રહ્યું હતું, જે સામાન્ય રીતે જૂના ઉપગ્રહો અને અન્ય અવકાશ કાટમાળ માટે પેસિફિક અને પાણીના અન્ય વિશાળ વિસ્તારોને લક્ષ્ય બનાવે છે. નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે ટાઇટેનિયમથી બનેલું લેન્ડર પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ દરમિયાન ટકી ગયું હોઈ શકે છે.

 

(8:02 PM IST)