નવી દિલ્હી/ઇસ્લામાબાદ: ભારતીય વાયુસેનાએ પાકિસ્તાનના લશ્કરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર ઐતિહાસિક અને ચોક્કસ હવાઈ હુમલાઓ કરીને દુશ્મનના મનસૂબાને નિષ્ફળ બનાવ્યા છે. ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ નામના આ અભિયાનમાં ભારતે પાકિસ્તાનના મુખ્ય હવાઈ મથકો, રડાર સાઇટ્સ અને આતંકવાદી સંગઠનોના ગઢોને નિશાન બનાવીને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આ હુમલા ૨૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાનો બદલો લેવા માટે કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ૨૬ નાગરિકો, મોટાભાગે હિન્દુ પ્રવાસીઓ, માર્યા ગયા હતા.

 

લશ્કરી લક્ષ્યો પર સફળ પ્રહાર: ભારતીય વાયુસેનાએ પાકિસ્તાનના ૧૩ મુખ્ય લશ્કરી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા, જેમાં નીચેના સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે:

 

• નૂર ખાન (રાવલપિંડી): પાકિસ્તાનનું મહત્ત્વનું હવાઈ થળ, જે ઇસ્લામાબાદથી માત્ર ૧૦ કિમી દૂર છે. અહીં વીઆઈપી ટ્રાન્સપોર્ટ અને લશ્કરી કામગીરીનું સંચાલન થાય છે.

 

• મુરીદ (ચકવાલ): ડ્રોન અને યુએવીનું મુખ્ય આશ્રયસ્થાન, જે હવાઈ રક્ષણમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

 

• સરગોધા: પાકિસ્તાનનું સૌથી મહત્ત્વનું હવાઈ થળ, જ્યાં બહુવિધ રનવે અને ન્યૂક્લિયર ડિલિવરી સિસ્ટમ સ્થિત છે.

 

• ગુજરાનવાલા, લાહોર, ચૂનિયા, પરપુર: રડાર સાઇટ્સ, જે પાકિસ્તાનની હવાઈ દેખરેખ માટે નિર્ણાયક હતી.

 

• રફીકી (શોરકોટ): જેએફ-૧૭ અને મિરાજ ફાઇટર જેટનું ઘર, જે ભારે નુકસાન સહન કર્યું.

 

• જેકોબાબાદ: હેંગર સાઇટ, જે ઝડપી સૈન્ય તૈનાતી માટે વપરાતું હતું.

 

• સુક્કુર: રડાર અને યુએવી સાઇટ, જે કરાચીની રક્ષણ વ્યૂહરચનાનો ભાગ હતું.

• રહીમ યાર ખાન: રનવે પર ભારે નુકસાન, જેના કારણે હવાઈ કામગીરી ખોરવાઈ.

 

• ભોલારી (સિંધ): એફ-૧૬ જેટ્સનું નવું થળ, જે દક્ષિણી હવાઈ રક્ષણ માટે મહત્ત્વનું હતું.

 

• મલિર (કરાચી): હવાઈ રક્ષણ સાઇટ, જે ભારતીય હુમલામાં ધ્વસ્ત થઈ.

 

ભારતીય સૈન્યના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલાઓમાં એસસીએએલપી ક્રૂઝ મિસાઇલ્સ અને હેમર પ્રિસિઝન બોમ્બનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો, જેનાથી નાગરિક નુકસાન ટળ્યું.

 

આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર કાર્યવાહી: ભારતે નવ આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા, જે લશ્કર-એ-તૈબા (એલઈટી), જૈશ-એ-મોહમ્મદ (જેઈએમ) અને હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન (એચએમ) જેવા આતંકવાદી સંગઠનોના મુખ્ય કેન્દ્રો હતા. આ ઠેકાણાઓ નીચે મુજબ છે:

 

• શવાઈ નલ્લા કેમ્પ (મુઝફ્ફરાબાદ): એલઈટીનું તાલીમ કેન્દ્ર, જે ૨૦૦૮ના મુંબઈ હુમલાના આતંકવાદીઓની તાલીમ માટે જાણીતું હતું.

 

• મરકઝ બિલાલ, મરકઝ અલ્લાહ, મરકઝ અબ્બાસ, સરજલ કલાન (પાકિસ્તાન-અધિકૃત કાશ્મીર): જેઈએમના મુખ્ય લોન્ચપેડ, જે પુલવામા (૨૦૧૯) જેવા હુમલાઓ સાથે સંકળાયેલા હતા.

 

• મરકઝ આહલે હદીસ (બરનાલા): એલઈટીનું શસ્ત્રો અને આઈઈડી તાલીમ કેન્દ્ર.

 

• મહેમૂના જોયા (સિયાલકોટ): એચએમનું કેન્દ્ર, જે જમ્મુમાં આતંકવાદી ઘૂસણખોરી માટે જવાબદાર હતું.

 

• મસ્કર રહીલ શહીદ (કોટલી): એચએમનું સ્નાઈપર તાલીમ કેન્દ્ર.

 

• મરકઝ તૈબા (મુરીદકે): એલઈટીનું મુખ્ય તાલીમ કેન્દ્ર, જ્યાં અજમલ કસાબ જેવા આતંકવાદીઓએ તાલીમ લીધી હતી.

 

 

આ હુમલાઓમાં ૧૦૦થી વધુ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હોવાનો અંદાજ છે, જોકે ચોક્કસ આંકડો હજુ સ્પષ્ટ થયો નથી.

 

એક્સ ડિજિટલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વાયરલ થયેલી પોસ્ટ્સ અનુસાર, ભારતે આ હુમલાઓમાં નૂર ખાન, રહીમ યાર ખાન, રફીકી, મુરીદ, સિયાલકોટ અને બે રડાર સાઇટ્સને નિશાન બનાવી હતી. સેટેલાઇટ ઈમેજમાં ભોલારી અને જેકોબાબાદ હવાઈ સ્થળો પર થયેલા નુકસાનની પુષ્ટિ થઈ છે. એક્સ પર લોકો આને ભારતની નિર્ણાયક કાર્યવાહી તરીકે ગણાવી રહ્યા છે, જે પાકિસ્તાનની હવાઈ રક્ષણ ક્ષમતાને નબળી પાડે છે.