9 અને 10 મેની રાત્રે પાકિસ્તાનના ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાનો ભારતનો બદલો ઝડપી અને ઘાતક હતો. એટલો ઘાતક કે હવે સૂત્રોએ ખુલાસો કર્યો છે કે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીરને એક કિલ્લાવાળા બંકરમાં ખસેડવા પડ્યા હતા જ્યાં તેઓ લગભગ ત્રણ કલાક સુધી ડરીને રહ્યા હતા

9 અને 10 મેની રાત્રે, પાકિસ્તાન દ્વારા ભારત તરફ લક્ષ્યાંકિત ડ્રોન અને મિસાઇલોના વરસાદના બદલામાં, નવી દિલ્હીએ વળતો હુમલો કર્યો, જેમાં પાકિસ્તાનના અનેક હવાઈ મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા, જેમાં રાવલપિંડીમાં પાકિસ્તાન આર્મી હેડક્વાર્ટર નજીક સ્થિત પ્રખ્યાત નૂર અલી ખાન એરબેઝનો પણ સમાવેશ થાય છે.

હવે, સરકારી સૂત્રોએ ખુલાસો કર્યો છે કે ભારતના હુમલાઓની તીવ્રતા એટલી હતી કે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરને રાવલપિંડીમાં જનરલ હેડક્વાર્ટર કોમ્પ્લેક્સમાં એક ફોર્ટિફાઇડ બંકરમાં ખસેડવા પડ્યા.

મુનીર બંકરમાં છુપાયેલો છે?

10 મેની રાત્રે, ભારતે તેના વ્યાપક બદલો લેવાના ઓપરેશન સિંદૂરના ભાગ રૂપે, હવાઈ પ્રક્ષેપણ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરીને સરહદ પાર છ હવાઈ મથકો પર હુમલો કર્યો. ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, આ લક્ષ્યોમાં રફીકી, મુરીદ, નૂર ખાન, રહીમ યાર ખાન, સુક્કુર, ચુનિયન, પસરુર અને સિયાલકોટના મહત્વપૂર્ણ હવાઈ મથકોનો સમાવેશ થાય છે.

રાવલપિંડી નજીક ચકલાલા સ્થિત નૂર ખાન હવાઈ મથક પર થયેલા હુમલાનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ નોંધપાત્ર છે. આ મથક પાકિસ્તાનના મુખ્ય પરિવહન સ્ક્વોડ્રનનું ઘર છે અને લોજિસ્ટિકલ અને વ્યૂહાત્મક એરલિફ્ટ કામગીરી માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જેમાં C-130 હર્ક્યુલસ અને IL-78 મિડ-એર રિફ્યુઅલર્સ જેવા વિમાનો રહે છે. વધુમાં, નૂર ખાન લશ્કરી મુખ્યાલય અને પાકિસ્તાનના પરમાણુ શસ્ત્રાગારની દેખરેખ રાખતી સંસ્થા સ્ટ્રેટેજિક પ્લાન્સ ડિવિઝનની નજીક આવેલું છે.

એક્સપ્લેનર્સ તરફથી વધુ

ભારતે દિલ્હી પર છોડવામાં આવેલી પાકિસ્તાનની ફતહ બેલિસ્ટિક મિસાઇલને અટકાવી: સંઘર્ષ વધતાં ભારતે પાકિસ્તાની લશ્કરી સંપત્તિઓને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હોવાનો અહેવાલ

પરંતુ પાકિસ્તાન માટે શરમજનક સમાચારમાં, સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ જનરલ મુનીરને જનરલ હેડક્વાર્ટર (GHQ) સંકુલની અંદર એક કિલ્લેબંધીવાળા બંકરમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા જ્યાં તેઓ ઓછામાં ઓછા બે-ત્રણ કલાક સુધી છુપાયા હતા. ત્યારથી, તેમને સુરક્ષિત ઘરમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે અને તેઓ પાકિસ્તાનના રાવલપિંડીમાં જનરલ હેડક્વાર્ટર (GHQ) ખાતેની તેમની ઓફિસમાં પાછા ફર્યા નથી.

ભારતના જોરદાર હુમલાઓ બાદ, મુનીરનો પરિવાર પહેલાથી જ રાજદ્વારી પાસપોર્ટનો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાન છોડી ચૂક્યો છે.

એવી પણ અટકળો છે કે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફના ઓપરેશનલ બેઝને સ્થાનાંતરિત કરવાનું વિચારી રહ્યું છે, જે દેશના લશ્કરી કમાન્ડના હૃદયમાં નબળાઈની વધતી ભાવનાને રેખાંકિત કરે છે.

મુનીરની ગેરહાજરી અટકળોને કેવી રીતે વેગ આપી રહી છે?

નોંધનીય છે કે, આ પહેલી વાર નથી જ્યારે જનરલ મુનીરના ઠેકાણા અંગે અફવાઓ ફેલાઈ રહી છે. 22 એપ્રિલે પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના દિવસો પછી, સોશિયલ મીડિયા મુનીરના સ્થાન પર હેશટેગ્સ અને મીમ્સથી ભરેલું હતું. કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જનરલ મુનીર 'MIA' (કાર્યવાહીમાં ગુમ) ગયા હતા જ્યારે અન્ય અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ પાકિસ્તાન છોડીને ભાગી ગયા હતા.

કેટલાક અહેવાલોમાં તો એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે મુનીર રાવલપિંડીના એક બંકરમાં છુપાઈ ગયો હતો. હકીકતમાં, મુનીરના ઠેકાણા અંગેની ચર્ચાએ #MunirOut હેશટેગને જન્મ આપ્યો હતો અને વપરાશકર્તાઓએ ચીફની ગેરહાજરી પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

જોકે, અફવાઓ ઝડપથી ફેલાઈ રહી હોવાથી, પાકિસ્તાન સરકારે 26 એપ્રિલના રોજ એબોટાબાદમાં એક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપતા વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફ સાથે જનરલ મુનીરનો ફોટો પોસ્ટ કરીને સ્પષ્ટતા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. "વડા પ્રધાન મુહમ્મદ શેહબાઝ શરીફ, આર્મી ચીફ જનરલ સૈયદ અસીમ મુનીર (NIM) અને PMA કાકુલના અધિકારીઓ PMA કાકુલ, એબોટાબાદ ખાતે 151મા લોંગ કોર્સના સ્નાતક અધિકારીઓ સાથે ગ્રુપ ફોટોમાં. 26 એપ્રિલ, 2025," કેપ્શનમાં લખ્યું છે.

જનરલ અસીમ મુનીર કોણ છે?

પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ શરૂ થયો ત્યારથી, ધ્યાન જનરલ અસીમ મુનીર તરફ ગયું છે, જેમણે બે વર્ષ કરતાં વધુ સમય પહેલાં પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો.

જો કે, ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ્સથી વિપરીત, મુનીરનો ટોચ પરનો ઉદય અલગ રહ્યો છે. મુનીર પાકિસ્તાનની લશ્કરી એકેડેમીના પ્રતિષ્ઠિત માર્ગને બદલે અધિકારીઓની તાલીમ શાળામાંથી સૈન્યમાં પ્રવેશ કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે ઝડપથી રેન્કમાં વધારો કર્યો, 2016 માં લશ્કરી ગુપ્તચર વિભાગના ડિરેક્ટર બન્યા, ત્યારબાદ 2018 માં સૌથી શક્તિશાળી લશ્કરી ભૂમિકાઓમાંની એક, ઇન્ટર-સર્વિસિસ ઇન્ટેલિજન્સ (ISI) ના ડિરેક્ટર જનરલ બન્યા.

ISI વડા તરીકેના તેમના કાર્યકાળમાં, તેઓ તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન સાથે મતભેદમાં પડ્યા હતા, જેમણે બદલામાં તેમને 2019 માં તેમના પદ પરથી દૂર કર્યા હતા. જોકે, મુનીરને અન્ય એક વરિષ્ઠ લશ્કરી પદ પર ખસેડવામાં આવ્યા હતા અને 2022 માં વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફ દ્વારા નવા આર્મી ચીફ બનવા માટે તેમની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.

મુનીર, તેમના નજીકના લોકોના મતે, હંમેશા ભારત પ્રત્યે કટ્ટરપંથી વલણ ધરાવે છે. તેઓ "બે રાષ્ટ્ર સિદ્ધાંત" ના મજબૂત સમર્થક છે - કે પાકિસ્તાનના મુસ્લિમો મૂળભૂત રીતે હિન્દુઓ જેવા જ દેશમાં રહી શકતા નથી.

હકીકતમાં, ગયા મહિને તેમણે કહ્યું હતું કે, "આપણા ધર્મો અલગ છે, આપણી સંસ્કૃતિઓ અલગ છે, આપણી પરંપરાઓ અલગ છે, આપણી મહત્વાકાંક્ષાઓ અલગ છે". તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કાશ્મીર ઇસ્લામાબાદની "ગળાની નસ" છે અને રહેશે અને પાકિસ્તાન "તેને ભૂલશે નહીં".

મુનીર પણ ઈરાન અને અફઘાનિસ્તાનનો વિરોધ કરી ચૂક્યો છે - ગયા વર્ષે બંને દેશો પર સરહદ પારથી બદલો લેવા માટે હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે.

મુનીર માટે આગળ શું થાય છે તે જોવાનું બાકી છે કારણ કે બંને દેશો હવે યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયા છે. પ્રશ્ન એ રહે છે - શું પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ આતંકવાદીઓનો ઉપયોગ અને ભારત સામે પ્રોક્સી યુદ્ધ કરવાથી બચશે? હાલમાં, ભારતના મજબૂત પગલાંએ મુનીર અને પાકિસ્તાની સેનાને ભવિષ્યના કોઈપણ દુ:સાહસથી રોકી રાખ્યા હોય તેવું લાગે છે.