બાંગ્લાદેશના ત્રણ વખત વડા પ્રધાન રહી ચૂકેલા ખાલિદા ઝિયા બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા છે. આ સાથે, દેશની વચગાળાની સરકાર અને ખાસ કરીને તેના સલાહકાર મોહમ્મદ યુનુસ પર સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજવાનું દબાણ વધવા લાગ્યું છે.

ગયા વર્ષે 8 ઓગસ્ટના રોજ, વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન અને હિંસા વચ્ચે તત્કાલીન વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને દેશ છોડવાની ફરજ પડી હતી.

હસીના હાલમાં ભારતમાં રહે છે.

દરમિયાન, ખાલિદા ઝિયા પોતાની બીમારીની સારવાર માટે લંડન ગયા હતા, જ્યાંથી તેઓ ગયા અઠવાડિયે પોતાના દેશ પરત ફર્યા હતા.

જો આપણે બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય પક્ષોની વાત કરીએ તો, મુખ્ય સ્પર્ધા 'બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી' અને 'આવામી લીગ' વચ્ચે રહી છે. પરંતુ આ બે ઉપરાંત, જમાત-એ-ઇસ્લામી બાંગ્લાદેશનું પણ દેશના રાજકારણમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે.

વિદ્યાર્થી આંદોલન પછી, દેશમાં એક 'નેશનલ સિટીઝન પાર્ટી' પણ ઉભરી આવી જેના કન્વીનર નાહિદ ઇસ્લામ છે.

તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, ગયા વર્ષે જુલાઈમાં આવામી લીગ સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા.

ઢાકા સ્થિત દૈનિક 'ડેઇલી સ્ટાર' સાથે વાત કરતા, બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટીના મહાસચિવ મિર્ઝા ફખરુલ ઇસ્લામ આલમગીરે જણાવ્યું હતું કે ખાલિદા ઝિયાના દેશમાં પાછા ફરવાથી "લોકશાહીનો માર્ગ હવે સરળ બની ગયો છે."

શેખ હસીનાના દેશ છોડ્યા પછી, વચગાળાની સરકારના સલાહકાર મોહમ્મદ યુનુસે કહ્યું હતું કે તેઓ 2026 ની શરૂઆતમાં દેશમાં ચૂંટણી કરાવશે.

પરંતુ તે પહેલાં, તેઓ ઇચ્છે છે કે દેશના બંધારણમાં સુધારો કરવામાં આવે અને આ માટે ઘણી સમિતિઓની રચના પણ કરવામાં આવી છે.

ટેલિવિઝન દ્વારા પોતાના રાષ્ટ્રને સંબોધન કરતી વખતે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે બંધારણ ઉપરાંત, દેશમાં અન્ય સુધારાઓની પણ જરૂર છે.

આ સુધારાઓ પછી ચૂંટણીનો માર્ગ મોકળો થશે.

પરંતુ ડેઇલી સ્ટારમાં પ્રકાશિત થયેલા તેમના લેખમાં, અમેરિકામાં રહેતા બાંગ્લાદેશના જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક એહતેશામ-ઉલ-હક કહે છે કે હવે "બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકાર માટે હનીમૂન પીરિયડ પૂરો થઈ ગયો છે."

તેઓ કહે છે, "લોકશાહીમાં વિશ્વાસ રાખતા દરેક બાંગ્લાદેશી નાગરિકની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ કે દેશમાં શક્ય તેટલી વહેલી તકે સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાય અને બાંગ્લાદેશ ફરીથી વિશ્વના લોકશાહી દેશોમાં ગણાય. સુધારા થતા રહેશે."

"જો ચૂંટણીઓ ટૂંક સમયમાં નહીં યોજાય, તો તે શેખ હસીના પર લગાવવામાં આવેલા આરોપો જેવું જ હશે કે તેઓ ચૂંટણીના પરિણામોથી ડરે છે. તેથી જ તેમના પક્ષ પર પણ ચૂંટણીમાં ગોટાળાનો આરોપ લાગશે."

તેઓ લખે છે કે 'ખરાબ રાજકારણ'નો એક જ ઈલાજ છે - 'સારી રાજનીતિ'. તેઓ એમ પણ કહે છે કે "બાંગ્લાદેશમાં 15 વર્ષની સરમુખત્યારશાહીનો જવાબ નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ છે

ગયા અઠવાડિયે, બાંગ્લાદેશના વિવિધ રાજકીય પક્ષો અને સંગઠનોએ આવામી લીગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગણી સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.

શનિવારે ઢાકાના શાહબાગમાં મોહમ્મદ યુનુસના ઘરની સામે વિવિધ સંગઠનોએ પ્રદર્શન કર્યા બાદ બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે શેખ હસીનાની પાર્ટી અવામી લીગની તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

વચગાળાની સરકારની પ્રેસ વિંગે તેના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "સલાહકાર પરિષદની બેઠકમાં, ઓનલાઈન સહિત, આવામી લીગની તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય બાંગ્લાદેશ આવામી લીગ અને તેના નેતાઓ સામે આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત ટ્રિબ્યુનલ એક્ટ હેઠળ ટ્રાયલ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી અમલમાં રહેશે."

આંતરરાષ્ટ્રીય મેનેજમેન્ટ અને સંશોધન સંસ્થા 'ઇનોવિઝન કન્સલ્ટિંગ' એ તાજેતરમાં બાંગ્લાદેશમાં થયેલા એક સર્વેનો અહેવાલ શેર કર્યો છે.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "સર્વેમાં ભાગ લેનારા 58 ટકા લોકોએ કહ્યું કે દેશમાં આ વર્ષે સામાન્ય ચૂંટણીઓ થવી જોઈએ."

આ સર્વે આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો, જેની માહિતી તાજેતરમાં સંસ્થાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રૂબૈયત સરવરે ઢાકામાં આયોજિત એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં શેર કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે આ સર્વે દેશના 64 જિલ્લાઓમાં કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં 75 ટકા સહભાગીઓ 45 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના હતા.

પરંતુ સર્વેમાં એક આશ્ચર્યજનક હકીકત બહાર આવી છે કે આટલા હિંસક વિરોધ અને પ્રતિબંધની માંગણીઓ છતાં, ૧૪ ટકા લોકો અવામી લીગ તરફ ઝુકાવ ધરાવતા હતા જ્યારે ૪૧.૭ ટકા લોકો બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષ તરફ ઝુકાવ ધરાવતા હતા.

'ઇનોવિઝન કન્સલ્ટિંગ'ના સર્વેમાં ભાગ લેનારા લોકોમાં, જમાત-એ-ઇસ્લામી તરફ 31.6 ટકાનો ઝુકાવ જોવા મળ્યો.

રાજકીય વિશ્લેષક વિદ્યા ભૂષણ રાવત થોડા દિવસો પહેલા બાંગ્લાદેશની મુલાકાતે ગયા હતા. બીબીસી સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે સૌથી મોટી ચિંતાજનક બાબત જમાત-એ-ઇસ્લામીના પ્રભાવનો વિસ્તાર છે.

તેઓ કહે છે, "બાંગ્લાદેશમાં આવામી લીગ સામે ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હોવા છતાં, તેણે કટ્ટરપંથીઓને ખીલવા દીધા નથી."

તેઓ કહે છે, "અવામી લીગ સરકાર દરમિયાન લઘુમતીઓ ક્યારેય અસુરક્ષિત અનુભવતા નહોતા. પરંતુ હવે લઘુમતીઓ પરના હુમલાઓને કારણે, તેમનામાં અસંતોષ અને અસુરક્ષાની લાગણી વધી રહી છે."

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું, "પહેલાની સરકારે પણ વાલ્મીકિ સમુદાય માટે સફાઈ કર્મચારીઓ માટે સરકારી નોકરીઓમાં અનામત સુનિશ્ચિત કરી હતી, જેનો વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો."

"લઘુમતી સમુદાયો પણ સમાજ સાથે સુમેળમાં રહેતા હતા. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ ખૂબ જ નાજુક છે. વચગાળાની સરકાર ગમે તે દાવા કરે, તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી."

રાવત કહે છે કે ચૂંટણીઓ યોજતા પહેલા, મોહમ્મદ યુનુસ 'બંધારણમાં પરિવર્તન' અને અન્ય ઘણા 'સામાજિક સુધારા' વિશે વાત કરી રહ્યા છે પરંતુ તેઓ ભૂલી રહ્યા છે કે આ તેમની ચૂંટાયેલી સરકાર નથી પરંતુ ફક્ત એક વચગાળાની સરકાર છે જેને ફક્ત ચૂંટણીઓ યોજવાની હતી.

તેમણે કહ્યું, "બંધારણમાં પરિવર્તન અને સુધારાનું કામ ફક્ત ચૂંટાયેલી સરકાર દ્વારા જ થવું જોઈએ કારણ કે લોકોને તેના પર વિશ્વાસ છે. લોકો તેને ચૂંટે છે. બંધારણમાં સુધારા અને ફેરફારોના નામે ચૂંટણીઓ મુલતવી રાખવામાં આવી રહી છે, જેની સામે એક દિવસ ગુસ્સો આવશે."

"લોકશાહીમાં, ફક્ત લોકશાહી રીતે ચૂંટાયેલી સરકારને જ કાયદા બનાવવાનો અધિકાર છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ અચાનક બહારથી આવીને ચૂંટણી જીત્યા વિના અને સંસદની મંજૂરી મેળવ્યા વિના આ કરી શકતું નથી."

ગમે તે હોય, ગ્રામીણ બેંક અંગે પણ મોહમ્મદ યુનુસ સામે ઘણા આરોપો મૂકવામાં આવ્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે ખાલિદા ઝિયાને તમામ આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા.

ખાલિદા ઝિયાએ બે વાર વડા પ્રધાન તરીકેનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો.

પછી તેમના ત્રીજા કાર્યકાળમાં, તેઓ ફક્ત થોડા મહિના માટે વડા પ્રધાન રહ્યા, જે દરમિયાન તેમને સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા અને ભ્રષ્ટાચારના આરોપો લાગ્યા.

આ આરોપો માટે તેને 17 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં, બાંગ્લાદેશની સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને તમામ આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા.