મુંબઈ: યસ બેંક અને જાપાનની સુમિટોમો મિત્સુઈ બેંકિંગ કોર્પોરેશન (SMBC) વચ્ચેના શેર ખરીદ-વેચાણના સોદાને લઈને સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI)એ તપાસ શરૂ કરી છે. સેબી એ બાબતની તપાસ કરી રહી છે કે શું યસ બેંકે આ સોદા અંગે રોકાણકારોને સમયસર અને સાચી માહિતી આપી હતી કે નહીં. આ તપાસ એવા સમયે શરૂ થઈ છે જ્યારે છેલ્લા પાંચ દિવસમાં યસ બેંકના શેરમાં ૨૧ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
આ સમગ્ર મામલો ૬ મેના રોજ પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે SMBC અને યસ બેંક વચ્ચે સોદા અંગેના સમાચાર મીડિયામાં આવ્યા. તે જ દિવસે, યસ બેંકે શેરબજારને જાણ કરી હતી કે આવા અહેવાલો "માત્ર અટકળો અને પાયાવિહોણા" છે. બેંકે ત્યારે જણાવ્યું હતું કે કોઈ પણ સોદા અંગે કોઈ ચોક્કસ માહિતી નથી અને આવી વાતચીત હજી પ્રારંભિક તબક્કામાં છે, તેથી કોઈ સત્તાવાર ખુલાસો જરૂરી નથી. જો કે, આશ્ચર્યજનક રીતે, ત્રણ દિવસ બાદ એટલે કે ૯ મેના રોજ, યસ બેંકે પોતે જ જાહેરાત કરી કે SMBC યસ બેંકમાં ૨૦ ટકા હિસ્સો ખરીદવા માટે સંમત થયું છે.
સેબીને આ બાબતે શંકા છે કે ૬ મેના રોજ જ્યારે યસ બેંકે સોદાના સમાચારનો ઇનકાર કર્યો હતો, ત્યારે વાસ્તવમાં સોદો આગળના તબક્કામાં હતો. સેબીના નિયમો અનુસાર, "ભાવ સંવેદનશીલ" માહિતી સમયસર જાહેર કરવી ફરજિયાત છે. કારણ કે સોદાની સત્તાવાર જાહેરાત બાદ યસ બેંકના શેરમાં એક જ દિવસમાં ૧૫ ટકા સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આ માહિતી બજાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હતી.
સોદાની વિગતો જોઈએ તો, SMBCએ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) પાસેથી ૧૩.૯ ટકા હિસ્સો ખરીદ્યો છે. આ ઉપરાંત, HDFC બેંક (૧.૯ ટકા), ICICI બેંક (૧.૭ ટકા) અને કોટક બેંક (૦.૮ ટકા)એ પણ પોતાના શેર વેચ્યા છે. માર્ચ ૨૦૨૫ સુધીમાં, સ્થાનિક બેંકો યસ બેંકમાં ૩૩.૭ ટકા હિસ્સો ધરાવતી હતી, જેમાં સૌથી મોટો હિસ્સો SBIનો (૨૩.૯૭ ટકા) હતો. આ ઉપરાંત, યસ બેંકમાં ૬૩ લાખથી વધુ છૂટક રોકાણકારો પણ છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે માર્ચ ૨૦૨૦માં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ યસ બેંકના બોર્ડને વિસર્જન કર્યું હતું અને બેંકના સ્થાપક રાણા કપૂરને દૂર કર્યા હતા. ત્યારબાદ, SBI, HDFC બેંક અને અન્ય બેંકોએ હિસ્સો ખરીદીને બેંકને નાણાકીય સંકટમાંથી ઉગારી હતી. રાણા કપૂર હાલમાં નાણાકીય અનિયમિતતાના આરોપો હેઠળ જામીન પર છે.
આજે બપોરે ૨.૧૪ વાગ્યે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) પર યસ બેંકનો શેર ₹૨૧.૫૪ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જે પાછલા દિવસની સરખામણીમાં ૩ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
હવે યસ બેંક અને SMBC વચ્ચેના સોદા અંગે ૬ મેની માહિતી અને ૯ મેની પુષ્ટિ વચ્ચેનો સમયગાળો સેબીની તપાસના કેન્દ્રમાં છે. જો સેબીને જણાયું કે બેંકે જાણી જોઈને કોઈ મહત્વપૂર્ણ માહિતી દબાવી રાખી હતી અથવા રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોર્યા હતા, તો યસ બેંકને સેબીના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ દોષિત ઠેરવી શકાય છે અને તેની સામે કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.