<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 16th May 2025

પાકિસ્‍તાનનાં ‘‘દોસ્‍ત'' તુર્કીને ૪૦,૦૦૦ કરોડનો ધુંબો

ભારતે લાલ આંખ કરતા : ભારત સાથેની ગદારી મોંઘી પડશે તુર્કીને

નવી દિલ્‍હી,તા.૧૬: આજકાલ દેશમાં તુર્કી વિશે ઘણી ચર્ચા ચાલી રહી છે. તાજેતરના સંઘર્ષમાં તુર્કીએ ખુલ્લેઆમ પાકિસ્‍તાનને ટેકો આપ્‍યો. ત્‍યારથી, સોશિયલ મીડિયા પર બાયકોટ તુર્કી ઝુંબેશ ચાલી રહી છે. તુર્કી સાથે વેપાર સહિત તમામ પ્રકારના સંબંધોનો અંત લાવવાની માંગ છે. દરમિયાન, સરકારે તુર્કીની કંપની સેલેબી એરપોર્ટ સર્વિસીસ ઈન્‍ડિયા લિમિટેડનું સુરક્ષા મંજૂરી રદ કરી દીધી હતી. આ કંપની ભારતના ઘણા એરપોર્ટ પર ગ્રાઉન્‍ડ હેન્‍ડલિંગ સેવાઓ પૂરી પાડે છે. આમાં દિલ્‍હી, કોચીન, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, ચેન્નાઈ અને ગોવા જેવા મુખ્‍ય એરપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. કંપનીનો દાવો છે કે તેણે ભારતમાં ઼૨૦૦ મિલિયનનું રોકાણ કર્યું છે. આ તો શરૂઆત છે. પાકિસ્‍તાન સાથેની મિત્રતા તુર્કી માટે ખૂબ મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે.

કેટલીક ટ્રાવેલ વેબસાઇટ્‍સે ભારતીયોને તુર્કીની મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપી છે. તેવી જ રીતે, ઘણા વેપારીઓએ તુર્કીમાંથી સફરજન ન ખરીદવાનો નિર્ણય લીધો છે. સોશિયલ મીડિયા પર  #BoycottTurkey ટ્રેન્‍ડ કરી રહ્યું છે. ગોવા વિલાસે તુર્કીના નાગરિકોને ગોવામાં રહેવાની સુવિધા ન આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેવી જ રીતે, ઉદયપુરના આરસપહાણના વેપારીઓ કહે છે કે તેમણે તુર્કી સાથેનો વ્‍યવસાય સમાપ્ત કરી દીધો છે. ભારત સાથે છેડછાડ કરીને, તુર્કીને લગભગ ઼૪.૬ બિલિયન એટલે કે આશરે ૪૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે.

ભારત-તુર્કી વેપાર

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત અને તુર્કી વચ્‍ચેનો વેપાર નોંધપાત્ર રીતે વધ્‍યો છે. ૨૦૨૨-૨૩માં બંને દેશો વચ્‍ચેનો કુલ વેપાર ૧૩.૮ બિલિયન ડોલરને વટાવી ગયો. જોકે, ૨૦૨૩-૨૪માં તેમાં થોડો ઘટાડો થયો હતો અને વેપાર ૧૦.૪૩ બિલિયન ડોલર રહ્યો હતો. આમાંથી, ભારતે તુર્કીને ઼૬.૬૫ બિલિયનનો માલ વેચ્‍યો અને તેમાંથી ઼૩.૭૮ બિલિયનનો માલ ખરીદ્યો. ભારત મુખ્‍યત્‍વે વાહનો, રસાયણો અને ઇલેક્‍ટ્રોનિક વસ્‍તુઓ તુર્કીમાં નિકાસ કરે છે અને ત્‍યાંથી ઇંધણ, મશીનરી, સિમેન્‍ટ અને સૂકા ફળોની આયાત કરે છે.

ઘણી ટર્કિશ કંપનીઓ ભારતમાં લોકપ્રિય થઈ રહી છે. આમાં ગોડિવા, ઉલ્‍કર અને એલસી વૈકીકીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ટર્કિશ સ્‍કિનકેર અને પર્સનલ કેર બ્રાન્‍ડ્‍સ પણ ભારતમાં પોતાનું સ્‍થાન બનાવી રહી છે. પરંતુ આગામી દિવસોમાં ભારત અને તુર્કી વચ્‍ચેના વેપારને અસર થઈ શકે છે. ઘ્‍ખ્‍વ્‍ સહિત ઘણા વેપાર સંગઠનોએ તુર્કીમાંથી આયાત-નિકાસ બંધ કરવાની માંગ ઉઠાવી છે. જો આયાત અને નિકાસ બંધ થઈ જાય, તો તે તુર્કીને પ્રવાસન અને વેપાર બંને મોરચે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

એફડીઆઈ

એપ્રિલ ૨૦૦૦ થી ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૩ સુધીમાં તુર્કીએ ભારતમાં કુલ FDI $૨૨૭.૫ મિલિયન હતું. ભારતીય કંપનીઓએ ઓગસ્‍ટ ૨૦૦૦ થી માર્ચ ૨૦૨૪ દરમિયાન તુર્કીમાં લગભગ $૨૦૦ મિલિયનનું રોકાણ કર્યું હતું. સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, સરકાર દેશભરમાં ચાલી રહેલા તુર્કીના રોકાણ પ્રોજેક્‍ટ્‍સની સમીક્ષા કરવા જઈ રહી છે. તુર્કીની કંપનીઓ દેશના પાંચ રાજ્‍યો, યુપી, દિલ્‍હી, મુંબઈ, ગુજરાત અને જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીરમાં આઇટી, મેટ્રો રેલ અને ટનલ સહિત વિવિધ -ોજેક્‍ટ્‍સ પર કામ કરી રહી છે.

આ ઉપરાંત, તુર્કીની કંપનીઓએ ભારતમાં બાંધકામ અને ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કર્યું છે. કેન્‍દ્ર સરકારે આ કંપનીઓના તમામ સરકારી અને ખાનગી પ્રોજેક્‍ટ્‍સ વિશે માહિતી એકત્રિત કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ કંપનીઓની ભૂમિકા અને શેરહોલ્‍ડિંગની સમીક્ષા કર્યા પછી, જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જો રાષ્‍ટ્રીય હિતને અસર થાય છે, તો આ કંપનીઓને પ્રોજેક્‍ટ્‍સમાંથી પણ દૂર કરી શકાય છે.

પ્રવાસન

ગયા વર્ષે લગભગ ૩.૩ ભારતીય પ્રવાસીઓએ તુર્કીની મુલાકાત લીધી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન તેમનો સરેરાશ ખર્ચ ૧.૨ લાખ રૂપિયા હતો. તુર્કીના આતિથ્‍ય ઉદ્યોગ માટે ભારતીય પ્રવાસીઓ ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. તુર્કીયે ભારતીયોમાં લગ્ન માટે એક પ્રિય સ્‍થળ તરીકે પણ ઉભરી આવ્‍યું છે. એક અંદાજ મુજબ, ગયા વર્ષે ભારતીય પ્રવાસીઓએ તુર્કીમાં લગભગ ઼૪૦૦ મિલિયન ખર્ચ્‍યા હતા. પરંતુ તાજેતરના દિવસોમાં મોટી સંખ્‍યામાં લોકોએ તુર્કી જવાનું બુકિંગ રદ કર્યું છે.

(3:36 PM IST)