<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 16th May 2025

ગુજરાત હાઈકોર્ટમાંથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્થાન મેળવનાર પ્રથમ મહિલા જજ, જસ્ટિસ બેલા એમ. ત્રિવેદીની વયમર્યાદા પૂર્વે સ્વેચ્છાપૂર્વક નિવૃત્તિ : સુપ્રીમ કોર્ટના ૧૧મા મહિલા જજ, જસ્ટિસ ત્રિવેદીને અપાઈ ભાવભીની વિદાય

ગુજરાતની ટ્રાયલ કોર્ટથી સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીની ગૌરવપૂર્ણ સફર : બંધારણીય બેંચના સભ્ય તરીકે અનેક ઐતિહાસિક ચુકાદાઓમાં યોગદાન : ન્યાય અને કાયદાના ક્ષેત્રે અમૂલ્ય સેવા

 

 

નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટના ૧૧મા મહિલા જજ જસ્ટિસ બેલા એમ. ત્રિવેદી, જેમણે ૭૫ વર્ષના ઇતિહાસમાં સાડા ત્રણ વર્ષ સેવા આપી, શુક્રવારે સેવાનિવૃત્ત થયા.
જસ્ટિસ ત્રિવેદીએ જુલાઈ ૧૯૯૫માં ગુજરાતમાં ટ્રાયલ કોર્ટના જજ તરીકે પોતાની કારકિર્દી શરૂ કરી હતી અને તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યા, જે એક દુર્લભ સિદ્ધિ છે. તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટની અનેક મહત્વપૂર્ણ બેંચના ભાગ રહ્યા હતા.

સુપ્રીમ કોર્ટની વેબસાઈટ પર જસ્ટિસ ત્રિવેદીના પ્રોફાઈલમાં જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે તેમની નિમણૂક થઈ ત્યારે તેમના પિતા શહેરની સિવિલ અને સેશન્સ કોર્ટમાં જજ તરીકે કાર્યરત હતા, જે એક સુખદ સંયોગ હતો. લિમ્કા બુક ઓફ ઈન્ડિયન રેકોર્ડ્સે તેમની આ નોંધ ૧૯૯૬ની આવૃત્તિમાં લીધી હતી કે ‘પિતા-પુત્રી એક જ કોર્ટમાં જજ’.

તેમની ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૧ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના જજ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, જ્યારે ત્રણ મહિલાઓ સહિત રેકોર્ડ સંખ્યામાં નવ નવા જજોએ હોદ્દાના શપથ લીધા હતા.

જસ્ટિસ ત્રિવેદી ચીફ જસ્ટિસ બી. આર. ગવઈની અધ્યક્ષતાવાળી વિદાય સમારંભ બેંચમાં બેઠા હતા.
તેઓ પાંચ જજની બંધારણીય બેંચના સભ્ય હતા, જેણે નવેમ્બર ૨૦૨૨માં ૩:૨ની બહુમતીથી ૨૦૧૯માં દાખલ કરાયેલા આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો માટેના ૧૦ ટકા અનામતને માન્ય રાખ્યું હતું, જેમાં એસસી/એસટી/ઓબીસી કેટેગરીના ગરીબોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.

જસ્ટિસ ત્રિવેદી ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં સાત જજની બંધારણીય બેંચના પણ સભ્ય હતા, જેણે ૬:૧ની બહુમતીથી ચુકાદો આપ્યો હતો કે રાજ્યોને બંધારણીય રીતે અનુસૂચિત જાતિઓમાં ઉપ-વર્ગીકરણ કરવાનો અધિકાર છે, જે એક સામાજિક રીતે વિષમ વર્ગ બનાવે છે, જેથી સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત જાતિઓના ઉત્થાન માટે અનામત આપી શકાય.

જસ્ટિસ ત્રિવેદીએ પોતાના ૮૫ પાનાના અસહમત ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે માત્ર સંસદ જ કોઈ જાતિને એસસી યાદીમાં સામેલ કરી શકે છે અથવા તેને બાકાત કરી શકે છે, અને રાજ્યોને તેમાં ફેરફાર કરવાનો અધિકાર નથી.

નવેમ્બર ૨૦૨૧માં જસ્ટિસ ત્રિવેદીની બેંચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે બાળકના જનનાંગોને સ્પર્શ કરવો અથવા "જાતીય ઇરાદા" સાથે કોઈપણ શારીરિક સંપર્ક કરવો એ પોક્સો એક્ટની કલમ ૭ હેઠળ જાતીય હુમલો ગણાશે, કારણ કે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઘટક જાતીય ઇરાદો છે, ન કે ત્વચાથી ત્વચાનો સંપર્ક.

આ બેંચે પોક્સો એક્ટ હેઠળના બે કેસમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટના વિવાદાસ્પદ "ત્વચાથી ત્વચા"ના ચુકાદાને રદ કર્યો હતો.

જસ્ટિસ ત્રિવેદીએ ચુકાદો આપ્યો હતો કે નાદારી અને દેવાળું કોડ હેઠળ લાદવામાં આવેલ મોરેટોરિયમ મહારાષ્ટ્ર થાપણદારોના હિતોના સંરક્ષણ અધિનિયમ હેઠળ સંપત્તિની જપ્તીને પ્રતિબંધિત કરતું નથી.

જસ્ટિસ ત્રિવેદીની આગેવાની હેઠળની બેંચે ૧૫ મેના રોજ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારને મથુરામાં શ્રી બાંકે બિહારી મંદિર કોરિડોર વિકસાવવાની યોજનાને મંજૂરી આપી હતી, જે અસંખ્ય ભક્તો માટે લાભદાયી સાબિત થશે.

જસ્ટિસ બેલા ત્રિવેદીનો જન્મ ૧૦ જૂન, ૧૯૬૦ના રોજ ઉત્તર ગુજરાતના પાટણમાં થયો હતો. તેમણે લગભગ ૧૦ વર્ષ સુધી ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં વકીલ તરીકે પ્રેક્ટિસ કરી હતી. ૧૦ જુલાઈ, ૧૯૯૫ના રોજ તેઓ અમદાવાદમાં જજ, શહેર સિવિલ અને સેશન્સ કોર્ટ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા. તેમણે હાઈકોર્ટમાં રજિસ્ટ્રાર વિજિલન્સ અને ગુજરાત સરકારમાં કાયદા સચિવ જેવા વિવિધ હોદ્દાઓ પર કામ કર્યું હતું. ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૧ના રોજ તેઓ ગુજરાત હાઈકોર્ટના જજ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા. જસ્ટિસ ત્રિવેદીની રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાં બદલી કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેઓ જૂન ૨૦૧૧થી ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૬ સુધી કાર્યરત રહ્યા હતા, ત્યારબાદ તેમની મૂળ હાઈકોર્ટમાં બદલી કરવામાં આવી હતી.

(4:35 PM IST)