તા. ૩ ડિસેમ્બર ર૦ર૪ વિક્રમ સંવત ર૦૮૧ માગશર સુદ – ૨ મંગળવાર
News of Monday, 19th May 2025
સંભલ મસ્જિદ વિવાદ : અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે ટ્રાયલ કોર્ટના સર્વેના આદેશને યથાવત રાખ્યો : કહ્યું હિન્દુ પક્ષને પ્રાથમિક તબક્કે રોકી શકાય નહીં
મસ્જિદ મંદિર તોડીને બનાવાઈ હોવાના દાવા સાથે દાખલ કરાયેલા કેસમાં કોર્ટે એડવોકેટ કમિશનર દ્વારા સર્વે કરાવવાના ટ્રાયલ કોર્ટના આદેશને પડકારતી મસ્જિદ સમિતિની અરજી ફગાવી

અલ્હાબાદ: અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે આજે સંભલ મસ્જિદ વિવાદમાં મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. જસ્ટિસ રોહિત રંજન અગ્રવાલે ટ્રાયલ કોર્ટના ૧૯ નવેમ્બરના આદેશને યથાવત રાખ્યો છે, જેમાં એડવોકેટ કમિશનરને મસ્જિદનો સર્વે કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ કેસમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મસ્જિદ એક મંદિર તોડીને બનાવવામાં આવી છે.
હાઈકોર્ટે પોતાના આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિન્દુ અરજદારોને પ્રાથમિક તબક્કે તેમના દાવા માંડતા રોકી શકાય નહીં. ટ્રાયલ કોર્ટનો આદેશ મહંત ઋષિરાજ ગિરિ સહિત આઠ અરજદારો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર આવ્યો હતો, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે સંભલ મસ્જિદ ૧૫૨૬માં ત્યાં ઊભા રહેલા એક હિન્દુ મંદિરને તોડીને બનાવવામાં આવી હતી.
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ સમક્ષ મસ્જિદ સમિતિનો કેસ એવો હતો કે સિવિલ જજ (જુનિયર ડિવિઝન)એ તેમને નોટિસ આપ્યા વિના ઉતાવળમાં સર્વેનો આદેશ પસાર કર્યો હતો. મસ્જિદનો સર્વે તે જ દિવસે (૧૯ નવેમ્બર) અને ફરીથી ૨૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો.
બીજી તરફ, પોતાના દાવામાં હિન્દુ અરજદારોએ દાવો કર્યો છે કે વિવાદાસ્પદ મસ્જિદ મૂળ ભગવાન વિષ્ણુના છેલ્લા અવતાર કલ્કિને સમર્પિત એક પ્રાચીન મંદિર (હરિ હર મંદિર)ની જગ્યા પર બાંધવામાં આવી હતી. ૧૫૨૬માં મુઘલ શાસક બાબરના આદેશથી મંદિરને આંશિક રીતે તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું અને તેને મસ્જિદમાં ફેરવી દેવામાં આવ્યું હતું. અરજદારો, જેનું પ્રતિનિધિત્વ વકીલ હરિ શંકર જૈન અને વિષ્ણુ શંકર જૈન દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, તેમણે મસ્જિદમાં પ્રવેશના અધિકારનો દાવો કર્યો છે.
એડવોકેટ કમિશનર રમેશ રાઘવે પહેલેથી જ ટ્રાયલ કોર્ટમાં સીલબંધ કવરમાં સર્વે રિપોર્ટ દાખલ કરી દીધો છે. ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ટ્રાયલ કોર્ટની કાર્યવાહી પર અસરકારક રીતે સ્ટે મૂકવામાં આવ્યો હતો. સર્વોચ્ચ અદાલતે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે હાઈકોર્ટ સમક્ષ મસ્જિદ સમિતિની સર્વે આદેશ વિરુદ્ધની અરજીની સુનાવણી ન થાય ત્યાં સુધી ટ્રાયલ કોર્ટ આ બાબતમાં વધુ કાર્યવાહી કરશે નહીં.
હાઈકોર્ટમાં કેસની સુનાવણી દરમિયાન, ASI (આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા)એ પોતાનો જવાબ રજૂ કર્યો હતો જેમાં જણાવ્યું હતું કે 'જુમા મસ્જિદ'ને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંરક્ષિત સ્મારક તરીકે સૂચિત કરવામાં આવી છે. આઝાદી પછી, પ્રાચીન સ્મારકો અને પુરાતત્વીય સ્થળો અને અવશેષો અધિનિયમ, ૧૯૫૮ (AMASR એક્ટ) અમલમાં આવ્યો, અને તેની જોગવાઈઓ હવે આવા સ્મારકોને લાગુ પડે છે અને ક્યાંય પણ મસ્જિદને સત્તાવાર રેકોર્ડમાં ધાર્મિક સ્થળ તરીકે વર્ણવવામાં આવી નથી.
ASIએ વધુ દલીલ કરી હતી કે 'શાહી મસ્જિદ' શબ્દને સમર્થન આપતો કોઈ ઐતિહાસિક, પુરાતત્વીય અથવા મહેસૂલી પુરાવો નથી. તેના જવાબમાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે કે AMASR એક્ટની કલમ ૫ હેઠળ, ASIને સંરક્ષિત સ્મારકોની જાળવણી માટે અધિકારો પ્રાપ્ત કરવાની સત્તા છે, અને કલમ ૪ કેન્દ્ર સરકારને કોઈપણ ઐતિહાસિક મહત્વના સ્મારકને સંરક્ષિત જાહેર કરવાની પણ સત્તા આપે છે, જેનાથી માલિકી અથવા નિયંત્રણના કોઈપણ અનધિકૃત દાવાઓ (મસ્જિદ સમિતિના દાવાઓનો ઉલ્લેખ કરીને)નો કોઈ અર્થ નથી.
(3:26 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
