બીજિંગ : દુનિયાની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા ચીન હાલ આર્થિક સંકટ અને વૈશ્વિક તણાવના ભરડામાં છે. આ સંજોગોમાં, ચીનની સત્તાધારી કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના સુકાની શી જિનપિંગે 'સાદગી અપનાવો, બગાડ ટાળો' નો નવો અને કડક મંત્ર ઉચ્ચાર્યો છે. પાર્ટીએ તેના અધિકારીઓને સરકારી ખર્ચાઓમાં કાપ મૂકવા અને 'કરકસરભર્યું જીવન જીવવા'નું ફરમાન કર્યું છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
વૈભવી લાઈફસ્ટાઈલ પર પૂર્ણવિરામ!
નવા નિયમો મુજબ, હવે સરકારી કાર્યક્રમો કે કામ સંબંધિત ભોજન સમારંભોમાં મોંઘો દારૂ, સિગારેટ કે વૈભવી ગોર્મેટ વાનગીઓ પીરસી શકાશે નહીં. એટલું જ નહીં, મહેમાનોને એરપોર્ટ પર વિદાય આપવાની 'પ્રોટોકોલ' પણ બંધ કરવામાં આવ્યો છે, અને સરકારી કોન્ફરન્સમાં જોવા મળતી ભવ્ય ફૂલ સજાવટ પણ ભૂતકાળ બની જશે. સ્ટેટ કાઉન્સિલ (દેશની કેબિનેટ સમાન) દ્વારા જારી કરાયેલી આ માર્ગદર્શિકામાં, સરકારી ભંડોળનો ઉપયોગ મુસાફરીથી માંડીને ઓફિસ સ્પેસ સુધીના દરેક ખર્ચ માટે કાળજીપૂર્વક કરવાની સૂચના અપાઈ છે. જૂના ફર્નિચરને પણ 'શક્ય હોય ત્યાં સુધી' વાપરવાનું કહેવાયું છે.
'પીપલ્સ ડેઇલી' જેવા સરકારી અખબારો આ નિયમોને 'પાર્ટીની ગૌરવપૂર્ણ પરંપરા' અને 'ઉત્તમ શૈલી' ગણાવી રહ્યા છે, જ્યારે શાંઘાઈના 'ધ પેપર' જેવા માધ્યમો આ અભિયાનને 'બગાડ શરમજનક અને કરકસર સન્માનજનક' બનાવવાની સંસ્કૃતિના નિર્માણ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
આર્થિક મંદી કે શીનો સત્તા પર શિકંજો?
જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો આ કરકસર અભિયાનને માત્ર આર્થિક પગલાં તરીકે જોતા નથી. તેઓ માને છે કે, આ શી જિનપિંગનો સત્તા પરનો અંકુશ અને શિસ્ત પ્રદર્શિત કરવાનો વધુ એક પ્રયાસ છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરિફ અને ચીનને નિયંત્રિત કરવાના પ્રયાસો શીના 'ટેકનોલોજીકલ પાવરહાઉસ' બનવાના સપનાને જટિલ બનાવી રહ્યા છે.
ચાઇના મીડિયા પ્રોજેક્ટના ડેવિડ બાન્દુરસ્કી જણાવે છે કે, "આવા અભિયાનો હંમેશા સત્તા અને કાયદેસરતા વિશે હોય છે, નેતૃત્વ નિયંત્રણ અને શિસ્ત દર્શાવે છે, ન કે ખરેખર સ્વચ્છ શાસનના નિયમો સ્થાપિત કરે છે."
અગાઉ ૨૦૧૨ માં સત્તા સંભાળ્યા પછી પણ શી જિનપિંગે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અભિયાન ચલાવ્યું હતું, જેને ઘણા વિશ્લેષકોએ હરીફોને દૂર કરવાનું સાધન માન્યું હતું. આ વર્ષે માર્ચમાં પણ અર્થતંત્રને વેગ આપવા અને લોકોને નાણાકીય સહાય આપવાના વચનો સાથે આ અભિયાનને ફરીથી જીવંત કરાયું છે.
ઇનર મંગોલિયા જેવા સરકારી વિભાગોને પણ વધુ પડતી ટીવી સ્ક્રીન લગાવવા કે નિર્માણ બાદ પ્રોજેક્ટ છોડી દેવા બદલ રાજ્ય મીડિયામાં 'શરમજનક' કરવામાં આવ્યા છે. શી જિનપિંગ પોતે વૈભવી ભોજનને બદલે ચાર સાદી વાનગીઓ અને સૂપના સાદા ભોજન માટે વખાણાય છે, અને હવે અન્ય અધિકારીઓને પણ તેમનું અનુકરણ કરવા આદેશ અપાયો છે.
સામાન્ય જનતામાં અસંતોષ અને ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિક્રિયા
ચીનમાં લાંબા સમયથી અધિકારીઓની વૈભવી જીવનશૈલી, ખાસ કરીને તેમની કાળી ઓડી કારમાં ફરવાની આદત, સામાન્ય લોકોમાં રોષનું કારણ રહી છે. ૨૦૧૨ માં, એક અધિકારીના ૧૦ થી વધુ લક્ઝરી ઘડિયાળો પહેરેલા ફોટા વાયરલ થતાં તેને ૧૪ વર્ષની જેલ થઈ હતી. તેમ છતાં, અધિકારીઓની સંપત્તિ જાહેર કરવાની માંગણીઓ ક્યારેય ખાસ પ્રગતિ કરી શકી નથી.
આ નવા નિયમો પર ઇન્ટરનેટ યુઝર્સનો પ્રતિભાવ ઠંડો રહ્યો છે. માઇક્રોબ્લોગ વીબો પર એક યુઝરે તીખી ટિપ્પણી કરી: "લાગે છે કે અર્થતંત્ર ખરેખર થોડું ચુસ્ત છે." આ ટિપ્પણી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, સામાન્ય જનતા આ કરકસર અભિયાનને આર્થિક મુશ્કેલીઓની સીધી અસર તરીકે જોઈ રહી છે, અને પાર્ટીના ઇરાદાઓ પર હજુ પણ પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકી રહી છે.