નવી દિલ્હી :ભારતમાં હવામાન આગાહીની ગુણવત્તામાં મોટો સુધારો થયો. આનો અર્થ એ થયો કે હવામાન વિભાગ શિયાળો, ઉનાળો, વરસાદ અને તોફાન જેવી બદલાતી હવામાન પરિસ્થિતિઓ વિશે વધુ સચોટ અને ચોક્કસ આગાહીઓ કરી શકશે. હવામાન વિભાગે આ સિદ્ધિ IITM દ્વારા સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર વિકસિત નવી ઇન્ડિયા ફોરકાસ્ટ સિસ્ટમ (BFS) દ્વારા પ્રાપ્ત કરી છે.

આ નવા BFSનું રિઝોલ્યુશન પાછલા 6 કિમી કરતા વધુ સારું છે. જે અગાઉ ઉપયોગમાં લેવાતી ગ્લોબલ ફોરકાસ્ટ સિસ્ટમ (GFS) કરતા બમણી ક્ષમતા ધરાવે છે. GFSની રેન્જ 12 કિલોમીટર છે.

હવામાન વિભાગનો દાવો છે કે આ નવી ભારત આગાહી પ્રણાલી હવે હવામાનની સચોટ અને ઝડપી આગાહીઓ પૂરી પાડશે, ખાસ કરીને અચાનક તોફાન અને વરસાદ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં આ ટેકનોલોજી પર કામ 2022 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 3 વર્ષના ટ્રાયલ દરમિયાન, BFS એ વરસાદની 30% વધુ સચોટતા અને ચોમાસાની 64% વધુ સચોટતાથી આગાહી કરી હતી. 

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 2 વર્ષમાં, ભારત આગાહી પ્રણાલીની ક્ષમતા 4 કિલોમીટરની ચોકસાઈ સુધી લાવવામાં આવશે. નવી ટેકનોલોજીની મદદથી, હવામાન આગાહીની ગુણવત્તા અને ચોકસાઈ પહેલાની સરખામણીમાં ઘણી સુધરેલી છે.

કેન્દ્રીય પૃથ્વી વિજ્ઞાન રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી મેક ઇન ઇન્ડિયા પર ભાર મૂકે છે. તે સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે સૌથી વધુ આનંદદાયક વાત એ છે કે મહિલા વૈજ્ઞાનિકોની એક ટીમે આ ટેકનોલોજી વિકસાવી છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગના હવામાન શાસ્ત્રના મહાનિર્દેશક ડૉ. મૃત્યુંજય મહાપાત્રાએ જણાવ્યું કે ભારત આ ક્ષેત્રમાં 6 કિલોમીટર ક્ષમતા ધરાવતો પ્રથમ દેશ છે. ભારતીય સેના, નૌકાદળ, NDRF બધાને આ ટેકનોલોજીનો લાભ મળી શકશે. હવામાન વિભાગની વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન દ્વારા તમે આગામી 10 દિવસ માટે હવામાનની આગાહી અને ચેતવણીઓ જાણી શકો છો.