નવી દિલ્હી :ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં લોન ખાતાઓ અને ડિજિટલ ચુકવણીઓ સંબંધિત છેતરપિંડીના કુલ કેસોમાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. સેન્ટ્રલ બેંકે જણાવ્યું હતું કે આ મુખ્યત્વે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ મુજબ ૧૨૨ કેસોના પુનઃવર્ગીકરણને કારણે થયું છે. RBI એ એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે, નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માં કપટથી આવરી લેવામાં આવેલી રકમ 12,230 કરોડ રૂપિયાથી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં રૂ. 36,014 કરોડ થવાની ધારણા છે. જોકે, ગયા નાણાકીય વર્ષમાં છેતરપિંડીના કેસોની સંખ્યા ઘટીને 23,953 થઈ ગઈ જે 2023-24માં 36,060  હતી 

અહેવાલ મુજબ, "પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં છેતરપિંડીમાં સામેલ રકમમાં વધારો મુખ્યત્વે પાછલા નાણાકીય વર્ષો દરમિયાન નોંધાયેલા 122 કેસોમાં 18,674 કરોડ રૂપિયાના છેતરપિંડીના વર્ગીકરણને દૂર કરવા અને પુનઃપરીક્ષા પછી ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન નવી રિપોર્ટિંગ અને 27 માર્ચ, 2023 ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાને કારણે થયો હતો." તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ, છેતરપિંડી મુખ્યત્વે ડિજિટલ પેમેન્ટ સેગમેન્ટમાં થઈ છે, જેમાં કાર્ડ અને ઇન્ટરનેટનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે, મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ, લોન સેગમેન્ટમાં મહત્તમ છેતરપિંડી થઈ છે. સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ના અંત સુધીમાં ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોનો હિસ્સો લગભગ 60 ટકા છેતરપિંડીના કેસોમાં હતો, જ્યારે મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો હિસ્સો 71 ટકાથી વધુ હતો. 

RBI અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં છેતરપિંડીની સંખ્યા 6935 (29.0 ટકા) હતી અને છેતરપિંડીની રકમ 25,667 કરોડ રૂપિયા (71.3 ટકા) હતી. જ્યારે ખાનગી બેંકોમાં છેતરપિંડીની સંખ્યા ૧૪,૨૩૩ (૫૯.૪ ટકા) હતી અને છેતરપિંડીની રકમ ૧૦,૦૮૮ કરોડ રૂપિયા (૨૮.૦ ટકા) હતી. જ્યારે નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં સરકારી બેંકોમાં 9245 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી થઈ હતી અને ખાનગી બેંકોમાં 2722 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી થઈ હતી.

"ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોમાં નોંધાયેલા છેતરપિંડીની સંખ્યામાં કાર્ડ/ઇન્ટરનેટ છેતરપિંડીનો હિસ્સો સૌથી વધુ હતો, જ્યારે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં છેતરપિંડી મુખ્યત્વે લોન સેગમેન્ટમાં હતી," RBI એ અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લોન સંબંધિત છેતરપિંડી સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ 33 ટકાથી વધુ કેસ અને મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ 92 ટકાથી વધુ કેસ માટે જવાબદાર છે. આંકડાકીય રીતે, ગયા નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં કાર્ડ અને ઇન્ટરનેટ છેતરપિંડીની શ્રેણી હેઠળ ૧૩,૫૧૬ છેતરપિંડીના કેસ નોંધાયા હતા, જે કુલ ૨૩,૯૫૩ છેતરપિંડીના ૫૬.૫ ટકા છે