નવી દિલ્હી : ભારતનું સંરક્ષણ બજેટ 2047 સુધીમાં 31.7 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે, જેમાં કુલ સંરક્ષણ બજેટ 31.7 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ જશે. આ 2024-25માં ફાળવવામાં આવેલા 6.8 લાખ કરોડ રૂપિયા કરતા ઘણું વધારે છે, જે આગામી બે દાયકામાં લગભગ 5 ગણો વધારો દર્શાવે છે. કોન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (CII) અને KPMG ના સંયુક્ત અભ્યાસ અહેવાલમાં આનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે. આ સાંભળીને પાકિસ્તાનની ઊંઘ ઉડી જશે.

 રિપોર્ટમાં અંદાજ છે કે દેશનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન પણ નોંધપાત્ર રીતે વધવાની ધારણા છે. 2024-25 માં 1.6 લાખ કરોડ રૂપિયાની સરખામણીમાં 2047 સુધીમાં તે 8.8 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. દેશ તેની સંરક્ષણ નિકાસને વિસ્તૃત કરવાનું પણ લક્ષ્ય રાખી રહ્યો છે, જે 2047 સુધીમાં 30,000 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 2.8 લાખ કરોડ રૂપિયા થવાની સંભાવના છે.

રિપોર્ટમાં એ પણ ઉલ્લેખ છે કે આગામી સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાનું ધ્યાન કુલ બજેટમાં મૂડી ખર્ચનો હિસ્સો વધારવાનું છે. આ હિસ્સો 2024-25 માં 27% થી વધીને 2047 સુધીમાં 40% થવાની ધારણા છે. આ માળખાગત સુવિધા, ટેકનોલોજીમાં વધુ રોકાણ સૂચવે છે. સંરક્ષણમાં સંશોધન અને વિકાસ (R&D) પર ભારતનો ખર્ચ પણ 4% થી વધીને 8-10% ની વચ્ચે થશે. ૨૦૪૭ સુધીમાં સંરક્ષણ પર ખર્ચવામાં આવતા GDP ની ટકાવારી ૨ ટકાથી વધીને ૪-૫ ટકા થવાની ધારણા છે. આ વિકાસથી સંરક્ષણ ખર્ચમાં ભારતની વૈશ્વિક સ્થિતિમાં સુધારો થવાની શક્યતા છે. હાલમાં ચોથા ક્રમે આવેલ ભારત ૨૦૪૭ સુધીમાં ત્રીજા સ્થાને પહોંચવાનો અંદાજ છે.

જોકે, અહેવાલમાં એ પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે કે આવશ્યક ટેકનોલોજી માટે સંરક્ષણ આયાત પર નિર્ભરતા કેવી રીતે એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની રહે છે, જે સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર અને નવીનતાને અવરોધે છે.

ખાનગી ઉદ્યોગની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા, અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મજબૂત જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવું મહત્વપૂર્ણ છે પરંતુ જટિલ છે, કારણ કે ખાનગી ક્ષેત્રને સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવા અને રહેવા માટે પ્રોત્સાહનો અને સમર્થનની જરૂર છે.