નવી દિલ્હી, શનિવાર, 31 મે, 2025: સાંજે 8:00 વાગ્યા: આસામમાં માનવાધિકાર અને નાગરિકતાને લગતો એક મોટો વિવાદ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યો છે. એક સનસનાટીભરી અરજીમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે આસામ સરકારે કાનૂની પ્રક્રિયાઓને પૂર્ણ કર્યા વિના જ લોકોને 'વિદેશી' હોવાની શંકાના આધારે બળજબરીથી અટકાયતમાં રાખીને સરહદ પાર મોકલવાનું શરૂ કર્યું છે. આ કાર્યવાહી નાગરિકતાની કોઈ પુષ્ટિ કે ન્યાયિક આદેશ વિના જ કરવામાં આવી રહી છે, જે ભારતીય બંધારણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન છે.
આ અરજી ઓલ બીટીસી લઘુમતી વિદ્યાર્થી સંઘ દ્વારા એડવોકેટ અદીલ અહેમદ મારફત સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો દુરુપયોગ?
અરજીકર્તાઓએ 4 ફેબ્રુઆરીના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા એક અગાઉના આદેશનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તે આદેશમાં કોર્ટે આસામ સરકારને બે અઠવાડિયામાં 63 જાહેર કરાયેલા વિદેશીઓને તેમના દેશમાં પાછા મોકલવા કહ્યું હતું, જેમની નાગરિકતા પહેલાથી જ નક્કી થઈ ગઈ હતી. પરંતુ અરજદારોનું કહેવું છે કે આ આદેશનો દુરુપયોગ કરીને, આસામ સરકારે હવે એક વ્યાપક અને આડેધડ ઝુંબેશ શરૂ કરી છે, જેમાં એવા લોકોને પણ પકડીને સરહદ પાર મોકલવામાં આવી રહ્યા છે જેમની નાગરિકતા હજુ ચકાસવામાં પણ આવી નથી, ન તો તેમને પોતાનો કેસ રજૂ કરવાની કાનૂની તક મળી રહી છે.
ગરીબ અને વંચિતો પર સૌથી વધુ અસર:
આ અરજીમાં ચોંકાવનારો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે બળજબરીથી દેશનિકાલની આ નીતિ આસામના સરહદી જિલ્લાઓ જેવા કે ધુબરી, દક્ષિણ સલમારા અને ગોલપારામાં સૌથી વધુ લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. જેના કારણે સૌથી વધુ નુકસાન ગરીબ અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા ભારતીય નાગરિકોને થઈ રહ્યું છે. આમાં એવા લોકોનો સમાવેશ થાય છે જેમને કોઈ સુનાવણી વિના જ વિદેશી જાહેર કરવામાં આવ્યા છે અથવા જેમને કાનૂની સહાય મેળવવાની સુવિધા જ નથી. આ સ્થિતિ કાનૂની ન્યાયના સિદ્ધાંતોનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.
બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન અને માંગ:
અરજીકર્તાઓનું સ્પષ્ટપણે કહેવું છે કે આ 'પુશ બેક' નીતિ ભારતીય બંધારણની કલમ 14 (સમાનતાનો અધિકાર) અને કલમ 21 (જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો અધિકાર)નું સીધું ઉલ્લંઘન છે. યોગ્ય ન્યાયિક પ્રક્રિયા વિના દેશમાંથી કોઈપણ નાગરિકને દેશનિકાલ કરવો એ માત્ર ગેરકાયદેસર જ નહીં, પરંતુ અમાનવીય પણ છે.
અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ માંગ કરવામાં આવી છે કે:
 * 4 ફેબ્રુઆરીના આદેશ હેઠળ કોઈને પણ દેશનિકાલ ન કરવો જોઈએ, જ્યાં સુધી તેને ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા યોગ્ય રીતે 'વિદેશી' જાહેર ન કરવામાં આવે.
 * વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા તેની નાગરિકતાની પુષ્ટિ ન થાય.
 * તેને અપીલ અથવા સમીક્ષા માટે સંપૂર્ણ તક આપવામાં ન આવે.
 * સુપ્રીમ કોર્ટે જાહેર કરવું જોઈએ કે આસામ સરકારની 'પુશ બેક' નીતિ બંધારણની વિરુદ્ધ છે અને તેને તાત્કાલિક બંધ કરવી જોઈએ.
આ મામલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાથી આસામમાં નાગરિકતાના મુદ્દે ચાલી રહેલા સંવેદનશીલ મુદ્દા પર નવેસરથી કાયદાકીય અને માનવાધિકારની ચર્ચાઓ શરૂ થશે.