નવી દિલ્હી : ભારત હવે ડિજિટલ ક્રાંતિના નવા શિખરો સર કરવા જઈ રહ્યું છે. ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્રના સંદેશાવ્યવહાર અને વિકાસ મંત્રી (DONER) જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ આજે ​​આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો છે કે, "આ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં ભારતમાં ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની સંખ્યા 1 અબજને આંબી જશે." નવીનતા અને રોકાણની ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા, સિંધિયાએ ભારતના ટેલિકોમ ઉદ્યોગની અદભુત સંભાવના અને કનેક્ટિવિટી સુધારવા માટેના આગામી રોડમેપની વિગતવાર ચર્ચા કરી.
અગિયાર વર્ષમાં ટેલિકોમ ક્ષેત્રે અદ્ભુત ક્રાંતિ:
ધ ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ (IMC) માટે આ વર્ષની થીમ "ઇનોવેટ ટુ ટ્રાન્સફોર્મ" છે, જે ભારતને ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક ઉત્પાદનોના સર્જકો અને નવીનતાઓ બનાવવાની છે. સિંધિયાએ જણાવ્યું કે ભારત પહેલાથી જ પોતાને વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ટેલિકોમ બજાર સાબિત કરી ચૂક્યું છે.
તેમણે ઉમેર્યું, "વડાપ્રધાન મોદીની સરકારના છેલ્લા અગિયાર વર્ષમાં, આપણે ફક્ત મોબાઇલ બજારમાં આશરે 1 અબજથી 1.2 અબજ ગ્રાહકો સુધી વિકસ્યા નથી; આપણે ડેટા વપરાશ અને ઇન્ટરનેટ બજારને લગભગ 250 મિલિયનથી 974 મિલિયન ઇન્ટરનેટ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ સુધી પણ ભારે વધારો કર્યો છે." આનો અર્થ એ કે ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓમાં આશરે 389%નો વિશાળ વધારો થયો છે.
બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટીના મોરચે પણ ભારત અગ્રેસર રહ્યું છે. 2 મેગાબિટ પ્રતિ સેકન્ડ (Mbps) થી વધુ ઝડપે બ્રોડબેન્ડ બજાર 2014 માં 66 મિલિયનથી વધીને આજે 940 મિલિયન થઈ ગયું છે, જે 1324%નો જબરદસ્ત ઉછાળો દર્શાવે છે. સિંધિયાએ આશા વ્યક્ત કરી કે, "આપણે આવતા વર્ષના પહેલા ભાગમાં અથવા આ નાણાકીય વર્ષમાં પણ એક અબજ ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ સુધી પહોંચી શકીશું."
વિશ્વનો સૌથી સસ્તો ડેટા માર્કેટ: ભારતનું મોડેલ:
સિંધિયાએ ભારતના ટેલિકોમ મોડેલની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, "આપણે જોયેલા બજારમાં આ એક વિશાળ ઘાતાંકીય વિસ્તરણ અને પ્રવેશ છે. તે જ સમયે, ભારતે વિશ્વને અર્થતંત્રના કાયદાને પણ સાબિત કર્યું છે, જ્યાં કોલ ભાવ 50 પૈસા પ્રતિ મિનિટથી ઘટીને 0.003 પૈસા પ્રતિ મિનિટ થઈ ગયો છે; જ્યાં ડેટા ₹287 પ્રતિ GB થી વધીને ₹9 ​​પ્રતિ GB થઈ ગયો છે."
આજે ભારત વિશ્વનું સૌથી સસ્તું ડેટા બજાર છે, જ્યાં વૈશ્વિક સરેરાશ $2.49 સામે ભારત લગભગ 11 સેન્ટ પર છે. એટલે કે, ભારતની કિંમત વૈશ્વિક સરેરાશ કિંમતનો માત્ર 5% છે, જે ડિજિટલ ઇન્ડિયાના લક્ષ્યને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
'ઇનોવેટ ટુ ટ્રાન્સફોર્મ': ટેલિકોમ ઇનોવેશનનું લક્ષ્ય:
ભારત હવે માત્ર ગ્રાહક બનવાને બદલે વૈશ્વિક ટેલિકોમ ઉત્પાદનોના સર્જકો અને નવીનતાઓ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. સિંધિયાએ કહ્યું, "સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓફ ટેલિમેટિક્સ, તેજસ નેટવર્ક્સ, ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન સ્ટાન્ડર્ડ્સ ડેવલપમેન્ટ સોસાયટી, ઇન્ડિયા (TSDSI) દ્વારા 4G સ્ટેક બનાવીને ભારતે નવીનતા દ્વારા આ માર્ગ પર પહેલ કરી દીધી છે. ઘણા ઉત્પાદનો હવે ભારતમાં પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે."
ભારતની મોબાઇલ ફોન ઉત્પાદન ક્ષમતામાં પણ ક્રાંતિકારી પરિવર્તન આવ્યું છે. "આપણે આપણી મોબાઇલ ફોનની જરૂરિયાતોના 80% આયાત કરવાથી લગભગ ₹1.75 લાખ કરોડના મોબાઇલ ફોનનો વિશાળ નિકાસકાર બની ગયા છીએ," સિંધિયાએ ઉમેર્યું.
આ ઉપરાંત, ભારત 6G એલાયન્સ 6G ની દુનિયામાં ઓછામાં ઓછા 10% પેટન્ટનું યોગદાન આપવા પર કામ કરી રહ્યું છે. PLI (પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ) યોજના પણ ખૂબ જ સફળ રહી છે, જેમાં ₹4,000 કરોડથી વધુનું રોકાણ અને ₹80,000 કરોડની આવક, ₹16,000 કરોડની નિકાસ અને 25,000 નોકરીઓનું સર્જન થયું છે. ગયા વર્ષે 1% ડિઝાઇન-આધારિત પ્રોત્સાહન રજૂ કરીને ભારતમાં ડિઝાઇન, ઉત્પાદન અને નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
ગ્રામીણ કનેક્ટિવિટી: ભારતનેટ II અને DIGIPIN:
ગ્રામીણ અને દૂરના વિસ્તારોને જોડવા માટે, સરકારે યુનિવર્સલ સર્વિસ ઓબ્લિગેશન ફંડ (હવે ડિજિટલ ભારત નિધિ) હેઠળ ભારતનેટ પ્રોજેક્ટને મજબૂત બનાવ્યો છે. સિંધિયાએ જણાવ્યું, "પ્રથમ તબક્કામાં, અમે લગભગ 7 લાખ કિલોમીટર ફાઇબર ઓપ્ટિક કેબલ નાખ્યા અને લગભગ 2.14 લાખ ગ્રામ પંચાયતોને જોડી." ભારતનેટ II માં બાકીના 2.64 લાખ ગ્રામ પંચાયતોને જોડવાનું લક્ષ્ય છે, જેથી કુલ 3.8 લાખ ગામડાઓને માંગ પર જોડવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત થશે.
ભારતનેટ II માં નવી ટેકનોલોજી અને સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, જેમ કે GPON ને બદલે MPLS રાઉટર્સ, રિંગ ટોપોલોજી, 10 વર્ષ સુધી પ્રોજેક્ટ અમલીકરણ એજન્સીઓ દ્વારા નેટવર્ક જાળવણી, સેન્ટ્રલ નેટવર્ક ઓપરેટિંગ સેન્ટર, અને સ્વતંત્ર ઇજનેરો દ્વારા ચેક એન્ડ બેલેન્સ. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા 1.5 કરોડ ફાઇબર-ટુ-ધ-હોમ (FTTH) ગ્રાહકોને જોડવામાં આવશે અને દરેક સબ્સ્ક્રાઇબરને 25 Mbps ની ઓછામાં ઓછી ઝડપે ઇન્ટરનેટ લીઝ્ડ લાઇન પ્રદાન કરવામાં આવશે.
DIGIPIN પહેલ પર બોલતા, સિંધિયાએ કહ્યું કે બદલાતા સમય અને ટેકનોલોજી સાથે સતત વિકાસ પામવો જરૂરી છે. ડિજિટલ એક્સેસ કોડ ગ્રાહક અને સેવા પ્રદાતા બંનેને લાભ કરશે, જે ડિલિવરી સ્થાનના અક્ષાંશ અને રેખાંશને પ્રમાણિત કરવામાં મદદ કરશે.
ટેલિકોમ માર્કેટમાં સ્પર્ધા અને પોસ્ટ વિભાગનું આધુનિકીકરણ:
વોડાફોન આઈડિયા લિમિટેડ (VIL) ની આર્થિક મુશ્કેલીઓ અંગે પૂછવામાં આવતા, સિંધિયાએ કહ્યું કે ભારતમાં ત્રણ ખાનગી ઓપરેટરો અને એક રાજ્ય માલિકીની ઓપરેટર (BSNL) છે, જે એક સ્વસ્થ વાતાવરણ છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારે VIL સાથે લગભગ ₹37,000 કરોડનું ઇક્વિટી રૂપાંતર કર્યું છે અને સરકાર હવે 49% ધરાવે છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં કોઈપણ સમયે તે હિસ્સો 49% થી ઉપર વધારવાનો ઇરાદો નથી.
પોસ્ટ વિભાગના આધુનિકીકરણ પર, સિંધિયાએ જણાવ્યું કે ભારતીય ટપાલ વિભાગ વિશ્વના સૌથી મજબૂત અને સૌથી મોટા વિતરણ અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્કમાંનું એક છે. પોસ્ટ ઓફિસ એક્ટ, 2023 માં થયેલા સુધારા તેને નવા બજારો અને સેવાઓ પ્રદાન કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે, જેમાં પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ, પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ બેંક અને ઇન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક જેવી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે અપેક્ષા કરતાં ત્રણ વર્ષ વહેલા નફાકારક બની ચૂકી છે. આ કાયદો ટપાલ વિભાગને એક વ્યાપક સેવા પ્રદાતા બનાવવા તરફ દોરી જશે.