નવી દિલ્હી : સોશિયલ મીડિયા પર ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવા અને સાંપ્રદાયિક દુશ્મનાવટ ફેલાવવાના ગંભીર આરોપો હેઠળ કોલકાતા પોલીસે એક જાણીતી ઇન્ફ્લુએન્સર અને કાયદાની વિદ્યાર્થીની શર્મિષ્ઠા પાનોલી ની ગુરુગ્રામથી ધરપકડ કરી છે. આ ધરપકડ રાશીદી ફાઉન્ડેશનના વજાહત ખાન દ્વારા ગાર્ડન રીચ પોલીસ સ્ટેશનમાં દાખલ કરવામાં આવેલી ફરિયાદના આધારે કરવામાં આવી છે, જેણે દેશભરમાં ફરી એકવાર વાણી સ્વાતંત્ર્યની મર્યાદાઓ પર ઉગ્ર ચર્ચા જગાવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
૨૨ વર્ષીય પુણેની લો યુનિવર્સિટીની વિદ્યાર્થીની અને ઇન્સ્ટાગ્રામ-X (ટ્વિટર) પર ૮૦,૦૦૦થી વધુ ફોલોઅર્સ ધરાવતી શર્મિષ્ઠા પાનોલીએ તાજેતરમાં એક વિવાદાસ્પદ વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હતો. આ વીડિયોમાં, તેણે 'ઓપરેશન સિંદૂર' અંગે બોલિવૂડ કલાકારોની 'મૌન' ની આકરી ટીકા કરી હતી. આ દરમિયાન, તેના પર કથિત રીતે અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કરવાનો અને અમુક ધાર્મિક સમુદાય તેમજ પયગંબર સાહેબ વિરુદ્ધ ટિપ્પણીઓ કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે, કેટલાક અહેવાલો સૂચવે છે કે તેના વીડિયો મૂળરૂપે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેને ભારતીય મુસ્લિમોનું અપમાન કરતો હોવાનું ફેલાવવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે વિવાદ વધુ વકર્યો હતો.
વિવાદ, માફી અને ધરપકડ:
વીડિયો વાયરલ થતા જ સોશિયલ મીડિયા પર યુઝર્સનો ભારે વિરોધ શરૂ થયો હતો. આ તીવ્ર પ્રતિક્રિયા બાદ, શર્મિષ્ઠાએ તાત્કાલિક વીડિયો ડિલીટ કરીને X પર જાહેરમાં બિનશરતી માફી માંગી લીધી હતી. તેણે પોતાની ઇન્સ્ટાગ્રામ હેન્ડલ પરથી પણ તમામ પોસ્ટ ડિલીટ કરી દીધી હતી અને ૧૫ મેની સ્ટોરી હાઇલાઇટમાં પણ "બિનશરતી માફી" માંગી, જેમાં જણાવ્યું કે તે "ક્યારેય ઇરાદાપૂર્વક કોઈની લાગણી દુભાવવા માંગતી ન હતી."
જોકે, આ માફી પૂરતી ન હતી. કોલકાતામાં રાશીદી ફાઉન્ડેશનના વજાહત ખાન દ્વારા ગાર્ડન રીચ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. ફરિયાદના આધારે, કોલકાતા પોલીસે શુક્રવારે મોડી રાત્રે હરિયાણાના ગુરુગ્રામ સ્થિત શર્મિષ્ઠા પાનોલીના ઘરેથી તેની ધરપકડ કરી હતી. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેઓએ અગાઉ નોટિસ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તે અને તેનો પરિવાર ગેરહાજર રહ્યા હતા.
આરોપો અને પોલીસની સ્પષ્ટતા:
શર્મિષ્ઠા પર ભારતીય ન્યાય સંહિતાની વિવિધ કલમો હેઠળ વિવિધ જૂથો વચ્ચે દુશ્મનાવટને પ્રોત્સાહન આપવા, ધાર્મિક લાગણીઓને અપમાનિત કરવાના ઇરાદાપૂર્વકના કૃત્યો અને શાંતિ ભંગ કરવાના ઇરાદાથી ઉશ્કેરણીજનક નિવેદનો આપવાના આરોપો મૂકવામાં આવ્યા છે.
કોલકાતા પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાયેલી "ગેરકાયદેસર ધરપકડ"ની અફવાઓને સખત શબ્દોમાં ખોટી ઠેરવી છે. પોલીસે જણાવ્યું છે કે તમામ કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું અને તેણીને શનિવારે કોલકાતાની અલીપોર કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેને ૧૪ દિવસની ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવી છે.
સમર્થન અને વાણી સ્વાતંત્ર્યનો મુદ્દો:
શર્મિષ્ઠાની ધરપકડ બાદ ભાજપના સાંસદ અને અભિનેત્રી કંગના રનૌત સહિત ઘણા લોકોએ તેના સમર્થનમાં અવાજ ઉઠાવ્યો છે. કંગનાએ જણાવ્યું હતું કે શર્મિષ્ઠાએ ભલે કેટલાક અયોગ્ય શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હોય, પરંતુ તેણે માફી માંગી લીધી છે અને તેને તાત્કાલિક મુક્ત કરવી જોઈએ. નેધરલેન્ડના સાંસદ ગીર્ટ વાઇલ્ડર્સે પણ શર્મિષ્ઠાની ધરપકડને વાણી સ્વાતંત્ર્ય માટે શરમજનક ગણાવી છે અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને તેની મદદ કરવા અપીલ કરી છે.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સોશિયલ મીડિયા પર વાણી સ્વાતંત્ર્યની સીમાઓ, ધાર્મિક સંવેદનશીલતા અને ઇન્ફ્લુએન્સર્સની જવાબદારી અંગેની જટિલ ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે. સાયબર ક્રાઇમ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ફેલાતી વિવાદાસ્પદ સામગ્રીને નિયંત્રિત કરવાના પડકારો પણ આ ઘટનાથી વધુ સ્પષ્ટ થયા છે.