જમ્મુ: વિશ્વ તંબાકુ નિષેધ દિવસના અવસર પર ચિંતાજનક આંકડાઓ સામે આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર ભારતના ટોચના છ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સામેલ છે જ્યાં તંબાકુનું સેવન સૌથી વધુ થાય છે. સ્વાસ્થ્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ૨૦% થી વધુ વસ્તી કોઈને કોઈ સ્વરૂપે તંબાકુનું સેવન કરે છે.

સ્વાસ્થ્ય વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે, આ ક્ષેત્રમાં તંબાકુ ધુમ્રપાનની વ્યાપકતા દર ૨૦.૮% છે. આ પ્રકારે મણિપુર, અરુણાચલ પ્રદેશ, ત્રિપુરા, મેઘાલય અને મિઝોરમ પછી જમ્મુ-કાશ્મીર દેશમાં છઠ્ઠા સ્થાને છે. 

વૈશ્વિક પુખ્ત તંબાકુ સર્વેક્ષણના આંકડા અનુસાર, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ૩૫.૨% પુરુષો અને ૫.૧% મહિલાઓ તંબાકુનું સેવન કરે છે, જ્યારે કુલ પુખ્ત ધુમ્રપાનની વ્યાપકતા ૨૦.૮% છે. ધુમ્રરહિત તંબાકુના કિસ્સામાં, ૬.૮% પુરુષો અને ૧.૫% મહિલાઓ - તમામ પુખ્તોનો ૪.૩% - હાલમાં તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

આંકડાઓ અનુસાર, કુલ મળીને ૩૯.૭% પુરુષો અને ૬.૨% મહિલાઓ - તમામ પુખ્તોનો ૨૩.૭% - યા તો ધુમ્રપાન કરે છે અથવા ધુમ્રપાન કરે છે.

અધિકારીએ જણાવ્યું કે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં, સરકારે તંબાકુના વપરાશને રોકવા માટે ઘણા ઉપાયો લાગુ કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે જાહેર સ્થળો પર ધુમ્રપાન કરનારાઓના હજારો ચલણ કાપવામાં આવ્યા છે અને લાખો રૂપિયા દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે કાશ્મીર ખીણમાં ઘણા લોકોએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વ્યાપક પરામર્શ અને ફાર્માકોથેરાપી સત્રો દ્વારા ધુમ્રપાન છોડી દીધું છે. લોકોને તંબાકુના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલા ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો વિશે જણાવવા માટે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં જાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે જો આપણે લોકોને તંબાકુના જોખમો વિશે જાગૃત અને સચેત કરી શકીએ, તો કાયદો લાગુ કરવાની જરૂર પડશે નહીં. તેમણે સજા કરતાં શિક્ષણના મહત્વ પર વધુ ભાર મૂક્યો.

સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે ધુમ્રપાન કરનારાઓ અને તંબાકુનો ઉપયોગ કરનારાઓમાં ટીબી (ક્ષય રોગ) થવાની સંભાવના ૨.૫ ગણી વધુ હોય છે. તંબાકુના ઉપયોગથી ટીબીનો ખતરો વધી જાય છે, બીમારીની પુનરાવૃત્તિ થાય છે અને સારવારમાં અવરોધ આવે છે.

અધિકારીઓએ લોકોને સ્વસ્થ ભવિષ્ય માટે અત્યારે જ તંબાકુ છોડવાનો આગ્રહ કર્યો.

વિશ્વ સ્તરે, તંબાકુ અટકાવી શકાય તેવી મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ બની રહ્યું છે, જે વાર્ષિક ૭૦ લાખથી વધુ લોકોનો જીવ લે છે, જેમાં એકલા ભારતમાં દસ લાખથી વધુ મૃત્યુ થાય છે.

કાશ્મીરમાં તંબાકુ સંબંધિત બીમારીઓ, ખાસ કરીને ફેફસાના કેન્સરમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જેથી સમયસર ધુમ્રપાન છોડવું મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.