મુખ્ય ન્યાયાધીશની પસંદગી કરવામાં નહેરૂ સરકારે કરી હતી મનમાની
સીજેઆઈ બીઆર ગવઈએ જજોની નિમણૂંક અંગે કારોબારીની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવ્યા રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક નિમણૂક આયોગ કાયદાને ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા માટે ખતરો ગણાવ્યો
નવી દિલ્હી, તા.૪: CJI ની પસંદગીમાં નેહરુ-ઈન્દિરાએ મનસ્વી રીતે કામ કર્યું હતું; મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગવઈએ કહ્યું ન્યાયાધીશોએ સ્વતંત્ર રહેવું જોઈએ.
કોલેજિયમને લઈને સરકાર અને સુપ્રીમ કોર્ટ વચ્ચે ઘણીવાર તણાવપૂર્ણ સંબંધો રહ્યા છે. દરમિયાન, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈએ કારોબારી પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને કહ્યું કે ન્યાયાધીશો માટે સ્વતંત્ર રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી ન્યાયાધીશોની નિમણૂકમાં સરકારનો અંતિમ નિર્ણય હતો, ત્યાં સુધી ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશની બે વાર ખોટી રીતે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોને અવગણીને મુખ્ય ન્યાયાધીશની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. યુકે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આયોજિત ગોળમેજી પરિષદમાં ન્યાયિક કાયદેસરતા અને જાહેર વિશ્વાસ જાળવી રાખવો વિષય પર બોલતી વખતે તેમણે આ વાતો કહી હતી. ભારતના ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સના મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ બેરોનેસ કાર અને યુકે સુ-ીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જ્યોર્જ લેગાટ પણ આ પરિષદમાં હાજર હતા.
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું, ભારતમાં ન્યાયિક નિમણૂકોમાં કોને મહત્વ આપવું જોઈએ તે હંમેશા વિવાદનો વિષય રહ્યો છે. ૧૯૯૩ સુધી, આ અધિકાર કારોબારી પાસે હતો. આ સમય દરમિયાન, બે વાર કારોબારી પરંપરા તોડીને સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોને બાજુ પર રાખ્યા. ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું કે ન્યાયાધીશ સૈયદ ઝફર ઇમામને ૧૯૬૪ માં ખરાબ સ્વાસ્થ્યને કારણે મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનાવવામાં આવ્યા ન હતા અને પંડિત નેહરુની સરકારે આ પદ ન્યાયાધીશ પીબી ગજેન્દ્રગડકરને આપ્યું હતું. ૧૯૭૭માં જસ્ટિસ ખન્નાને ઇન્દિરા ગાંધી સરકારની નારાજગીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. એડીએમ જબલપુર વિરુદ્ધ શિવકાંત શુક્લા કેસમાં તત્કાલીન સરકાર તેમના નિર્ણય સાથે સહમત ન હતી. તેના થોડા મહિના પછી, તેમણે મુખ્ય ન્યાયાધીશનું પદ ગુમાવવું પડ્યું. તેમણે ચુકાદો આપ્યો હતો કે કટોકટી દરમિયાન પણ મૂળભૂત અધિકારોને સસ્પેન્ડ કરી શકાતા નથી.
CJI એ કહ્યું કે ૧૯૯૩ અને ૧૯૯૮ના ઐતિહાસિક નિર્ણયોમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે બંધારણનું અર્થઘટન કર્યું અને કોલેજિયમ સિસ્ટમની સ્થાપના કરી, જેના હેઠળ CJI અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચાર સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશો ન્યાયાધીશોની નિમણૂકોની ભલામણ કરે છે. તેમણે કહ્યું, ૨૦૧૫માં, સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક નિમણૂક પંચ કાયદાને ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યો, કારણ કે તેનાથી કારોબારીને વધુ સત્તા મળી હોત અને તેનાથી ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા નબળી પડી હોત. ન્યાયિક સમીક્ષાનો અધિકાર ફરજિયાત છે.
CJI ગવઈએ કહ્યું કે ન્યાયતંત્રને સ્વતંત્ર ન્યાયિક સમીક્ષાનો અધિકાર હોવો જોઈએ જેથી તે નક્કી કરી શકે કે કાયદો કે સરકારી કાર્યવાહી બંધારણ અનુસાર છે કે નહીં.
તેમણે કહ્યું કે નિવળત્તિ પછી ન્યાયાધીશો દ્વારા સરકારી પદો સ્વીકારવા અથવા ચૂંટણી લડવાથી ગંભીર નૈતિક પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. તેમણે કહ્યું, આનાથી શંકા થાય છે કે નિર્ણયો ભવિષ્યના રાજકીય કે સરકારી સંભાવનાઓથી પ્રભાવિત હતા કે નહીં. આ ન્યાયતંત્રની નિષ્પક્ષતા અને જાહેર વિશ્વાસને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
CJI એ કહ્યું કે તેમણે અને તેમના ઘણા સાથીદારોએ જાહેરમાં પ્રતિજ્ઞા લીધી છે કે તેઓ નિવળત્તિ પછી કોઈપણ સરકારી પદ સ્વીકારશે નહીં, જેથી ન્યાયતંત્રની ગરિમા અને સ્વતંત્રતા અકબંધ રહે.
(4:08 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
