અલ્હાબાદ: અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે બુધવારે વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના સાંસદ રાહુલ ગાંધીને ભારતીય સેના વિશે આપેલા નિવેદન બદલ કડક ફટકાર લગાવી છે. કોર્ટે ગુસ્સે ભરાયેલા સ્વરમાં જણાવ્યું કે, બંધારણની કલમ ૧૯(૧)(એ) વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાની ખાતરી આપે છે, પરંતુ આ સ્વતંત્રતા વાજબી પ્રતિબંધોને આધીન છે. આમાં ભારતીય સેના વિશે અપમાનજનક નિવેદનો કરવાની સ્વતંત્રતાનો સમાવેશ થતો નથી. રાહુલ ગાંધી સામે આ નિવેદનને લઈને માનહાનિનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.
આ મામલો વર્ષ ૨૦૨૨નો છે, જ્યારે રાહુલ ગાંધી ભારત જોડો યાત્રા દરમિયાન રાજસ્થાનમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધી રહ્યા હતા. તેમણે આ દરમિયાન કહ્યું હતું, “ચીની સૈનિકો અરુણાચલ પ્રદેશમાં આપણા સૈનિકોને માર મારી રહ્યા છે. લોકો ભારત જોડો યાત્રા, અશોક ગેહલોત અને સચિન પાયલટ વિશે પૂછશે, પરંતુ ચીન દ્વારા ૨૦૦૦ ચોરસ કિલોમીટર ભારતીય પ્રદેશ પર કબજો કરવા અને અરુણાચલમાં આપણા સૈનિકોની પીટાઈ વિશે એક પણ પ્રશ્ન નહીં પૂછે. ભારતીય પ્રેસ આ વિશે એક પણ સવાલ નથી કરતું. શું આ સાચું નથી? દેશ આ બધું જોઈ રહ્યો છે. એવું ડોળ ન કરો કે લોકોને ખબર નથી.”
આ નિવેદન બાદ નિવૃત્ત બોર્ડર રોડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશનના ડિરેક્ટર ઉદય શંકર શ્રીવાસ્તવે, જેમનો હોદ્દો આર્મી કર્નલની સમકક્ષ છે, રાહુલ ગાંધી સામે માનહાનિની ફરિયાદ દાખલ કરી હતી. ફરિયાદીએ જણાવ્યું હતું કે, આ નિવેદનથી તેમને વ્યક્તિગત રીતે દુઃખ પહોંચ્યું છે, કારણ કે તેઓ સેના પ્રત્યે ઊંડો આદર ધરાવે છે. એડિશનલ ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ આલોક વર્માએ આ કેસમાં રાહુલ ગાંધીને ૨૪ માર્ચે સુનાવણી માટે હાજર રહેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
રાહુલ ગાંધીએ આ આદેશને પડકારતા અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ફરિયાદી આર્મી ઓફિસર નથી અને તેમની વ્યક્તિગત બદનક્ષી થઈ નથી. જોકે, હાઈકોર્ટે આ દલીલ ફગાવી દીધી. કોર્ટે જણાવ્યું કે, ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ ૧૯૯(૧) હેઠળ, જો સીધી પીડિત વ્યક્તિ સિવાય અન્ય કોઈ વ્યક્તિ ગુનાથી પ્રભાવિત થાય, તો તેને પીડિત તરીકે ગણી શકાય. ઉદય શ્રીવાસ્તવને સેના પ્રત્યેના આદરને લીધે આ નિવેદનથી દુઃખ થયું હોવાથી, તેઓ ફરિયાદ નોંધાવવા હકદાર હતા.
આ ઉપરાંત, સમાચાર અનુસાર, રાહુલ ગાંધીના આ નિવેદનની ભાજપે પણ તીવ્ર ટીકા કરી હતી. ભાજપના નેતા શાહનવાઝ હુસૈને X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું કે, “ભારતીય સેનાના શૌર્ય અને ઓપરેશન સિંદૂરની ઐતિહાસિક સફળતાને ‘સરેન્ડર’ કહેવું એ ૧૪૦ કરોડ દેશવાસીઓ અને વીર જવાનોનું ઘોર અપમાન છે. આ નિવેદન શરમજનક છે અને દેશદ્રોહથી કમ નથી.”
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે રાહુલ ગાંધીની અરજીને ફગાવી દીધી અને તેમની સામેની માનહાનિની કાર્યવાહીને રદ કરવાની માગણીને નકારી કાઢી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, ભારતીય સેનાને નીચી બતાવતા નિવેદનો સ્વીકાર્ય નથી અને આવા નિવેદનો દેશની એકતા અને અખંડિતતા માટે જોખમરૂપ છે.
આમ ટૂંકમાં કહીએ તો કોંગ્રેસી સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ ૨૦૨૨માં ભારત જોડો યાત્રા દરમિયાન રાજસ્થાનમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું કે, ચીની સૈનિકો અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારતીય સૈનિકોને માર મારી રહ્યા છે. આ નિવેદનને લઈને નિવૃત્ત બોર્ડર રોડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશનના ડિરેક્ટર ઉદય શંકર શ્રીવાસ્તવે તેમની સામે માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે રાહુલની અરજી ફગાવી દીધી અને કહ્યું કે, ભારતીય સેના વિશે અપમાનજનક નિવેદનો કરવાની સ્વતંત્રતા બંધારણમાં નથી. કોર્ટે ફરિયાદીને પીડિત તરીકે ગણીને કેસ ચલાવવાની મંજૂરી આપી.