નવી દિલ્હી: એલોન મસ્કની સ્ટારલિંક ભારતમાં ઉપગ્રહ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે, કારણ કે તેણે ભારત સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત નવી શરતો અને ફી સ્વીકારી લીધી છે. દૂરસંચાર વિભાગ (ડી ઓ ટી) તરફથી જીએમપીસીએસ લાઇસન્સ મળવાની તૈયારીમાં છે. આ પગલું દેશના ગ્રામીણ અને દૂરના વિસ્તારોમાં ઝડપી ઇન્ટરનેટ લાવવામાં મદદ કરશે. કંપનીએ ભારતમાં કમાન્ડ-એન્ડ-કંટ્રોલ સેન્ટર સ્થાપવા સહિતની કડક સુરક્ષા શરતોનું પાલન કરવાનું વચન આપ્યું છે. લાઇસન્સ મળ્યા બાદ, સ્ટારલિંકને IN-SPACe પાસેથી પણ મંજૂરી મેળવવી પડશે અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીના નિયમો અંતિમ થયા બાદ ભારતમાં વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરી શકશે.

 

 

 

વિગતવાર જોઈએ તો એલોન મસ્કની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા પ્રદાતા સ્ટારલિંક ભારતમાં પોતાની સેવાઓ શરૂ કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ છે. કંપનીએ ભારત સરકાર, ખાસ કરીને દૂરસંચાર વિભાગ (ડી ઓ ટી) દ્વારા નિર્ધારિત નવી શરતો સ્વીકારી લીધી છે. આ સાથે જ સ્ટારલિંકને દેશમાં સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન સેવાઓ શરૂ કરવા માટે ગ્લોબલ મોબાઇલ પર્સનલ કમ્યુનિકેશન બાય સેટેલાઇટ (જીએમપીસીએસ) લાઇસન્સ મળવાની તૈયારીમાં છે.

 

આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે જે દેશના દૂરના અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઝડપી ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવામાં મદદ કરશે. આ લાઇસન્સ માટે સ્ટારલિંક છેલ્લા ત્રણ થી ચાર વર્ષથી રાહ જોઈ રહી હતી. દૂરસંચાર વિભાગે ગયા મહિને ૭ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ સ્ટારલિંકને 'લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ' (એલ ઓ આઈ) જારી કર્યો હતો, જેણે લાઇસન્સ જારી કરવાનો માર્ગ મોકળો કર્યો હતો. સ્ટારલિંકના અધિકારીઓ ટૂંક સમયમાં જ દિલ્હી આવીને જીએમપીસીએસ લાઇસન્સ માટેના અંતિમ દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કરશે તેમ સૂત્રો પાસેથી જાણવા મળ્યું છે.

 

 

નવી શરતો અને સુરક્ષા પાસાં: ભારત સરકારે, ખાસ કરીને ગૃહ મંત્રાલયે, સ્ટારલિંકના ઉપગ્રહ સાહસની સઘન સમીક્ષા કરી છે અને કડક સુરક્ષા પગલાં લાદ્યા છે. આ શરતોમાં ભારતમાં જ ઇન્ટરસેપ્શન મિકેનિઝમ્સ (કાનૂની દેખરેખ માટેની વ્યવસ્થા) અને કમાન્ડ-એન્ડ-કંટ્રોલ સેન્ટરની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. સ્ટારલિંકે આ નવી લાઇસન્સ શરતો અને ભારતમાં સેવાઓ શરૂ કરવા માટે જરૂરી ઓપરેશનલ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવાની સંમતિ આપી છે.

 

 

કેન્દ્રીય દૂરસંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ પણ સંકેત આપ્યો છે કે ભારત સ્ટારલિંક જેવી કંપનીઓને આવકારવા ઉત્સુક છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ઉપગ્રહ કનેક્ટિવિટી એક સેવા તરીકે કોઈપણ દેશમાં, જેમાં ભારત પણ શામેલ છે, અપાર સંભાવના અને જરૂરિયાત ધરાવે છે.

 

 

આગળના પગલાં: જીએમપીસીએસ લાઇસન્સ મળ્યા પછી, સ્ટારલિંકને ભારતીય રાષ્ટ્રીય અવકાશ પ્રમોશન અને અધિકૃતતા કેન્દ્ર (IN-SPACe) પાસેથી પણ મંજૂરી મેળવવી પડશે, જે ભારતીય હવાઈ ક્ષેત્રમાં તેના ઉપગ્રહોના સંચાલનને અધિકૃત કરશે. IN-SPACe ની અરજી પણ અંતિમ તબક્કામાં હોવાનું મનાય છે. આ ઉપરાંત, સરકારે ઉપગ્રહ સંચાર કંપનીઓને સ્પેક્ટ્રમ (રેડિયો તરંગો) ફાળવવા માટેના નિયમો બનાવવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી છે, જેમાં રિલાયન્સ જિયો અને એરટેલ જેવા ભારતીય ટેલિકોમ જાયન્ટ્સના ઉપક્રમો પણ સામેલ છે.

 

 

ઉલ્લેખનીય છે કે, સ્ટારલિંકે રૂ. ૧.૬ કરોડની નોન-રીફંડેબલ એન્ટ્રી ફી ચૂકવવી પડશે અને રૂ. ૧.૨૦ કરોડથી વધુની પરફોર્મન્સ અને ફાઇનાન્સિયલ બેંક ગેરંટી આપવી પડશે. આ ગેરંટી કંપની તેની રોલઆઉટ અને સેવાઓની જવાબદારીઓ પૂરી કરે તે સુનિશ્ચિત કરશે.