વોશિંગ્ટન: અમેરિકી રાજકારણના આઘાતજનક નિવેદનો માટે જાણીતા ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર દુનિયાને ચોંકાવી દીધી છે. શુક્રવારે તેમણે દાવો કર્યો કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પરમાણુ યુદ્ધ થવાની આરે પહોંચી ગયેલા એક ભયાનક સંઘર્ષને તેમણે પોતાની ચાતુરી અને વેપારના દાવથી રોક્યો હતો! ટ્રમ્પના આ દાવાએ જ્યાં એક તરફ રાજકીય વર્તુળોમાં હડકંપ મચાવ્યો છે, ત્યાં બીજી તરફ ભારતે આ "મધ્યસ્થી"ના દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે.
પરમાણુ ભયનો ખુલાસો: ટ્રમ્પની કહાણી
એરફોર્સ વન પર પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા ટ્રમ્પે પોતાની "શાંતિ સ્થાપક" ભૂમિકાનું વર્ણન કર્યું. તેમણે જણાવ્યું, "તમે જાણો છો, મેં કંઈક એવું કર્યું છે જેના વિશે લોકો બહુ વાત નથી કરતા, પણ અમે એક મોટી સમસ્યા, ભારત અને પાકિસ્તાન સાથે સંભવિત પરમાણુ સમસ્યા હલ કરી. મેં પાકિસ્તાન સાથે વાત કરી, મેં ભારત સાથે વાત કરી, તેઓ ખરેખર મહાન નેતાઓ છે, પરંતુ તેઓ એકબીજા સાથે ભયાનક રીતે લડી રહ્યા હતા, અને તેઓ પરમાણુ યુદ્ધ તરફ જઈ શક્યા હોત!"
ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું કે તેમણે બંને દેશોને સીધી ધમકી આપી હતી કે જો તેઓ એકબીજા પર "બોમ્બ ફેંકતા" રહેશે તો અમેરિકા તેમની સાથેનો વેપાર તાત્કાલિક સ્થગિત કરી દેશે. "બંને પરમાણુ દેશો, અત્યંત શક્તિશાળી પરમાણુ દેશો, અને મેં વેપાર વિશે વાત કરી અને કહ્યું, 'જો તમે એકબીજા પર બોમ્બ ફેંકતા રહેશો તો અમે વેપાર નહીં કરીએ.' તેઓ બંને અટક્યા, અને મેં તે યુદ્ધ તરત જ રોક્યું. તે ઘણું આગળ વધી રહ્યું હતું, અને કદાચ પરમાણુ યુદ્ધમાં પરિણમી શક્યું હોત. હકીકતમાં, તે પછીના તબક્કામાં પરમાણુ યુદ્ધ તરફ જઈ શક્યું હોત, પરંતુ અમે તેને રોક્યું."
મોસ્કોનું આશ્ચર્યજનક સમર્થન, દિલ્હીનો આક્રોશ
ટ્રમ્પના આ સનસનીખેજ દાવાને રશિયા તરફથી એક દુર્લભ સમર્થન મળ્યું. રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના સહાયક યુરી ઉશાકોવે પુષ્ટિ કરી કે ટ્રમ્પની સીધી સંડોવણીથી આ સંઘર્ષનો અંત આવ્યો હતો, અને આ મુદ્દો ટ્રમ્પ-પુતિન ફોન કોલમાં પણ ચર્ચાયો હતો.
જોકે, ભારતમાં આ દાવાએ રાજદ્વારી વાવાઝોડું સર્જ્યું છે. કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂર, જે યુએસમાં સર્વપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે, તેમણે ટ્રમ્પના "મધ્યસ્થી"ના દાવાઓ અંગે અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સ સમક્ષ ભારતનો દ્રઢ પક્ષ સ્પષ્ટ કર્યો. થરૂરે ભારપૂર્વક કહ્યું, "ઉપરાષ્ટ્રપતિ વેન્સ સાથેની મુલાકાત શાનદાર અને ખૂબ જ સ્પષ્ટ હતી. મને લાગે છે કે અમે મધ્યસ્થીના આ પ્રશ્ન પર અમારી સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી દીધી છે, અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ વેન્સે અમારા મુદ્દાઓને સંપૂર્ણ રીતે સમજ્યા." થરૂરના આ નિવેદનો સૂચવે છે કે ભારત કોઈ પણ બાહ્ય મધ્યસ્થીને સ્વીકારવા તૈયાર નથી.
વાસ્તવિકતા શું હતી?
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતે પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદના જવાબમાં 'ઓપરેશન સિંદૂર' હેઠળ પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત જમ્મુ-કાશ્મીર (PoJK) માં આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર ચોકસાઈપૂર્વકના હુમલા કર્યા હતા. ત્યારબાદ પાકિસ્તાને ભારતીય સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. આખરે, તણાવ ત્યારે ઓછો થયો જ્યારે પાકિસ્તાનના મિલિટરી ઓપરેશન્સના ડાયરેક્ટર જનરલ (DGMO) એ તેમના ભારતીય સમકક્ષનો સંપર્ક કર્યો અને વધુ કાર્યવાહી રોકવા માટે સંમત થયા. ટ્રમ્પ ભૂતકાળમાં પણ આવા જ દાવા કરી ચૂક્યા છે, પરંતુ ભારત હંમેશા આવા કોઈપણ મધ્યસ્થીના દાવાઓને નકારતું રહ્યું છે.
શું ટ્રમ્પ ખરેખર વિશ્વને પરમાણુ યુદ્ધના ખપ્પરમાંથી બચાવનાર "શાંતિદૂત" છે, કે પછી આ માત્ર તેમની આત્મશ્લાઘાનો વધુ એક કિસ્સો છે? આ પ્રશ્ન હજુ પણ રાજકીય વર્તુળોમાં ગુંજી રહ્યો છે.