નવી દિલ્હી, 7 જૂન, 2025: ભારતમાં ફરી એકવાર રૂપિયા 500ની નોટ બંધ થવા અંગેની અફવાઓ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ હતી, જેને ભારત સરકારે સત્તાવાર રીતે નકારી કાઢી છે. સરકારે પોતાના સોશિયલ મીડિયા ફેક્ટ-ચેકિંગ હેન્ડલ દ્વારા સ્પષ્ટતા કરી છે કે માર્ચ 2026માં કથિત 'નોટબંધી'ના દાવા સંપૂર્ણપણે ખોટા છે અને તે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ખોટી માહિતી ફેલાવવાનો પ્રયાસ છે.
શું હતા આ દાવા?
મંગળવારે, 3 જૂન 2025 ના રોજ PIBFactCheck દ્વારા જારી કરાયેલ સત્તાવાર પોસ્ટ મુજબ, એક વિડીયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો જેમાં 'કેપિટલ ટીવી' નામની યુટ્યુબ ચેનલના એક ન્યૂઝ એન્કરે દાવો કર્યો હતો કે ભારત માર્ચ 2026થી 500 રૂપિયાની નોટોનું ચલણ બંધ કરવા જઈ રહ્યું છે. PIBFactCheck એ આ દાવાને રદિયો આપતા X (અગાઉ ટ્વિટર) પર જણાવ્યું હતું કે, "યુટ્યુબ ચેનલ 'CAPITAL TV' (capitaltvind) પરનો એક વિડીયો ખોટો દાવો કરે છે કે RBI માર્ચ 2026 સુધીમાં 500 રૂપિયાની નોટોનું ચલણ બંધ કરી દેશે."
ભારત સરકાર શું કહે છે?
સોશિયલ મીડિયાના આ દાવાને ખોટો ઠેરવતા, ભારત સરકારે સત્તાવાર "ફેક્ટ ચેક" જારી કર્યું છે. જેમાં જણાવાયું છે કે દેશની કેન્દ્રીય બેંક, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ કોઈપણ સંભવિત કે આગામી નોટબંધીના પગલા અંગે આવી કોઈ જાહેરાત કરી નથી. સરકારે દેશના લોકોને પણ ખાતરી આપી છે કે 500 રૂપિયાની નોટો "બંધ કરવામાં આવી નથી" અને તે ભારતીય ચલણના "કાનૂની ટેન્ડર" તરીકે ચાલુ રહેશે.
સરકારે લોકોને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર પ્રસારિત થતા "નકલી સમાચાર" અને વિડીયોથી સાવચેત રહેવાની અને RBI જેવા સત્તાવાર સ્ત્રોતોમાંથી માહિતી ન આવે ત્યાં સુધી કંઈપણ માનવા કે શેર ન કરવા ચેતવણી આપી છે. ભારતીય સરકારે કહ્યું, "આવી ખોટી માહિતીનો શિકાર ન બનો. તેને માનતા કે શેર કરતા પહેલા હંમેશા સત્તાવાર સ્ત્રોતોમાંથી સમાચારની ચકાસણી કરો!"
નવી 20 રૂપિયાની નોટો:
મે 2025માં, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ જાહેરાત કરી હતી કે તે ટૂંક સમયમાં ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના હસ્તાક્ષરવાળી નવી 20 રૂપિયાની નોટો જારી કરશે. RBI એ જણાવ્યું હતું કે, "રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા ટૂંક સમયમાં ગવર્નર શ્રી સંજય મલ્હોત્રાની સહીવાળી મહાત્મા ગાંધી (નવી) શ્રેણીમાં 20 રૂપિયાના મૂલ્યની બેંકનોટ જારી કરશે. આ નોટોની ડિઝાઇન મહાત્મા ગાંધી (નવી) શ્રેણીમાં 20 રૂપિયાની બેંકનોટો જેવી જ રહેશે." RBI એ વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી કે નવી ગવર્નરની સહી સિવાય, 20 રૂપિયાની નોટો ડિઝાઇન સહિતના તમામ પાસાઓમાં દેશમાં ચલણમાં રહેલી નવી શ્રેણીની નોટો જેવી જ હશે. કેન્દ્રીય બેંકે દેશના લોકોને પણ ખાતરી આપી છે કે RBI દ્વારા ભૂતકાળમાં જારી કરાયેલી 20 રૂપિયાની તમામ નોટો ભારતમાં કાનૂની ટેન્ડર તરીકે ચાલુ રહેશે.