ઓટાવા: ભૂતકાળના રાજદ્વારી તણાવ અને ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યાના આરોપોની તપાસ વચ્ચે પણ, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નીએ આગામી G7 સમિટમાં ભારતને આમંત્રણ આપવાના તેમના નિર્ણયનો દ્રઢતાપૂર્વક બચાવ કર્યો છે. કાર્નીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, ભારત વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અને અનેક મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન્સનું કેન્દ્રસ્થાન હોવાને કારણે, તેનું નેતૃત્વ G7 ચર્ચાઓનો અનિવાર્ય ભાગ હોવું જોઈએ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શુક્રવારે ફોન પર થયેલી વાતચીત દરમિયાન G7 સમિટમાં હાજરી આપવા માટે કાર્નીનું આમંત્રણ સ્વીકારી લીધું છે.
આર્થિક શક્તિ અને વૈશ્વિક જરૂરિયાત:
કેનેડા જૂથના વર્તમાન અધ્યક્ષ તરીકે 15 થી 17 જૂન દરમિયાન આલ્બર્ટા પ્રાંતમાં G7 સમિટનું આયોજન કરી રહ્યું છે. માર્ક કાર્નીએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, "કેટલાક દેશો એવા છે જેમને તે ચર્ચા માટે ટેબલ પર હોવા જોઈએ," જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે નિજ્જર કેસમાં ભારતીય જોડાણોના આરોપો લાગ્યા છે ત્યારે પીએમ મોદીને શા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું.
કાર્નીએ ભારતના વૈશ્વિક કદ પર ભાર મૂકતા કહ્યું, "ભારત વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે; અસરકારક રીતે વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ. (તે) તે સપ્લાય ચેઇન્સમાં કેન્દ્રસ્થાને છે; (તે) તે સપ્લાય ચેઇન્સમાંની એક સંખ્યાના હૃદયમાં છે, તેથી તે અર્થપૂર્ણ છે."
નિજ્જર કેસ અને રાજદ્વારી સંતુલન:
2023 માં ખાલિસ્તાન તરફી અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યાના કેસ અંગેના ચોક્કસ પ્રશ્નના જવાબમાં, કાર્નેએ જણાવ્યું હતું કે આ કેસમાં કાનૂની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હોવાથી તેમના માટે ટિપ્પણી કરવી યોગ્ય નથી. જોકે, તેમણે સંકેત આપ્યો કે મોદીને આમંત્રણ આપતા પહેલા તેમણે G7ના અન્ય સભ્ય દેશો સાથે પણ વાતચીત કરી હતી.
કેનેડાના વડા પ્રધાને G7 સમિટના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં ઉર્જા સુરક્ષા, ડિજિટલ ભવિષ્ય, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઉભરતા અને વિકાસશીલ વિશ્વમાં માળખાગત સુવિધાઓના નિર્માણમાં ભાગીદારીનો સમાવેશ થાય છે. કાર્નીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત અને કેનેડા કાયદા અમલીકરણ સંવાદ ચાલુ રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ રીતે સંમત થયા છે.
સંબંધોમાં 'પુનર્જીવન'ની આશા:
ઉલ્લેખનીય છે કે, 2023 માં તત્કાલીન વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડો દ્વારા નિજ્જરની હત્યામાં સંભવિત ભારતીય જોડાણના આરોપો બાદ ભારત-કેનેડા સંબંધો તંગ બન્યા હતા. ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં, ભારતે તેના હાઇ કમિશનર અને પાંચ અન્ય રાજદ્વારીઓને પાછા બોલાવ્યા હતા, જ્યારે કેનેડાએ પણ સમાન સંખ્યામાં ભારતીય રાજદ્વારીઓને હાંકી કાઢ્યા હતા.
જોકે, એપ્રિલમાં સંસદીય ચૂંટણીમાં લિબરલ પાર્ટીના નેતા માર્ક કાર્નીની જીતથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ફરીથી સ્થાપિત થવાની આશા જાગી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં, ભારત અને કેનેડાના સુરક્ષા અધિકારીઓએ ફરીથી સંપર્કો શરૂ કર્યા છે અને બંને પક્ષો નવા હાઇ કમિશનરોની નિમણૂક કરવાની શક્યતા જોઈ રહ્યા છે. ભારતે અગાઉ ટ્રુડોની સરકાર પર ખાલિસ્તાની સમર્થક તત્વોને કેનેડાની ધરતી પરથી કામ કરવાની મંજૂરી આપવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ટ્રુડોના રાજીનામા પછી, નવી દિલ્હીએ કહ્યું હતું કે તે "પરસ્પર વિશ્વાસ અને સંવેદનશીલતા" ના આધારે કેનેડા સાથે સંબંધો ફરીથી બનાવવાની આશા રાખે છે.
આ G7 આમંત્રણ એક સંકેત આપે છે કે ભૌગોલિક રાજકીય અને આર્થિક વાસ્તવિકતાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં વ્યક્તિગત તણાવ પર પ્રભુત્વ મેળવી શકે છે, જેનાથી ભારત અને કેનેડા બંને માટે એક નવી શરૂઆતનો માર્ગ મોકળો થાય છે.