લંડન : બ્રેડફોર્ડના કુખ્યાત હોમ વુડ એસ્ટેટમાં વહેલી સાંજ ઢળતા જ વાતાવરણ કોઈ 'યુદ્ધના મોરચા' જેવું ભયાવહ બની જાય છે. રસ્તાઓ પર મોપેડના બેફામ અવાજો અને કિશોરોના ગુસ્સાભર્યા ચીસોથી ગુંજી ઉઠે છે. બાલાક્લાવા (ચહેરો ઢાંકતા માસ્ક) પહેરેલા ટોળા સ્કૂટર પર ધસી આવે છે, બેદરકારીભરી વ્હીલીઝ ચલાવે છે અને ગભરાયેલા રાહદારીઓ પર ગાળોનો વરસાદ વરસાવે છે. અન્ય કેટલાક – ખીલવાળા ચહેરા સાથે કિશોરાવસ્થામાં – હાથમાં હથોડા અને ઇંડાથી ભરેલા ખિસ્સા સાથે ખૂણા પર લટકતા રહે છે, માત્ર રોમાંચ માટે કારની બારીઓ કે દુકાનો તોડવા માટે તૈયાર હોય છે.
જે એક સમયે ચુસ્ત અને પરસ્પર સહકાર આપતો કામદાર વર્ગનો સમુદાય હતો તે હવે કાયદા વિનાનો 'ઉજ્જડ પ્રદેશ' બની ગયો છે. અહીંના સારા પરિવારો આક્ષેપ કરે છે કે તેમને 'વાન્નાબે ગુંડાઓ' (ભવિષ્યના ગુંડાઓ) ના નવા મોજા સામે પોતાનો બચાવ કરવા માટે 'સડવા માટે છોડી દેવામાં આવ્યા છે'.
'નરસંહાર' કરતી નવી પેઢીનો આતંક:
42 વર્ષીય ટ્રેસી લિથરલેન્ડ, જે તેના મોટાભાગના જીવન માટે હોમ વુડમાં રહી છે, તેણે પોતાની વ્યથા ઠાલવતા કહ્યું: "મોટા ભાગના બાળકો તો બરાબર છે. પરંતુ નાના લોકો – જેઓ ગુંડા બનવા માંગે છે – તેઓ નરસંહાર કરી રહ્યા છે. આ મુશ્કેલી ઊભી કરનારાઓની નવી પેઢી જેવું છે. તેમને ટેક્સી તોડવા કે દુકાનોમાં ઘૂસણખોરી કરવા, લોકોને ડરાવવા કે મુશ્કેલી ઊભી કરવા વિશે કોઈ વિચાર નથી આવતો."
તેમણે ઉમેર્યું, "તેઓ ફક્ત ફરતા રહે છે, અરાજકતા ફેલાવે છે અને તેમને રોકવા માટે ખરેખર કંઈ નથી. આમાંનો ઘણો બધો દોષ વાલીપણા પર આવે છે. લોકોને બાળકો હોય છે, જેમણે ન કરવા જોઈએ. તેમને ખબર નથી કે તેમને કેવી રીતે ઉછેરવા કે શિસ્ત કેવી રીતે આપવી."
ટ્રેસીએ ભૂતકાળને યાદ કરતા જણાવ્યું: "જ્યારે અમે બાળકો હતા, ત્યારે અમારી પાસે ઘણું બધું કરવાનું હતું. અમારી પાસે એક યુવા કેન્દ્ર હતું જ્યાં 20 પેન્સમાં તમે અંદર જઈ શકતા હતા, પૂલ રમી શકતા હતા, ફૂટબોલ રમી શકતા હતા, કલા કરી શકતા હતા – તે અમને શેરીઓથી દૂર રાખતું હતું. હવે કંઈ નથી. કોઈ યુવા ક્લબ નથી, કોઈ ટેકો નથી. ભંડોળ બધું કાપી નાખવામાં આવ્યું છે. આ એસ્ટેટ ભૂલી ગઈ છે – ફક્ત સડી જવા માટે છોડી દેવામાં આવી છે. ઘણા બાળકો માટે કોઈ આશા નથી."
તૂટતા CCTV, કચરાના ઢગ અને 'જંગલ' જેવો માહોલ:
સાંજના સમયે એસ્ટેટની મુલાકાત લેતા, અંધાધૂંધી પહેલેથી જ પૂરજોશમાં હતી. કિશોરો એસ્ટેટમાં સ્કૂટર દોડાવતા હતા, તેમના ચહેરા ઢાંકેલા વ્હીલીઝ ઉછાળતા હતા. એક છોકરાએ હથોડી ચલાવી, તેને સ્થાનિક ખૂણાની દુકાનના શટર પર તોડી નાખ્યો – અને પછી તેનું ધ્યાન નજીકના કચરાપેટી તરફ ગયું. શેરીઓ કચરાના ઢગલાથી છવાયેલી છે – સળગેલા ગાદલા, તૂટેલા ફ્રિજ, કારના ભાગો અને તૂટેલા કાચ ચારેબાજુ વિખરાયેલા હતા.
અહીં સુરક્ષા કેમેરા પણ ગુનેગારોને રોકી શક્યા નથી. મે મહિનામાં, અસામાજિક વર્તણૂક પર કડક કાર્યવાહી કરવા માટે એક હાઉસિંગ એસોસિએશન દ્વારા ત્રણ કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તે એક દિવસ પણ ટકી શક્યા નહીં અને ત્રણેયને તોડી પાડવામાં આવ્યા. કાઉન્સિલ દ્વારા સ્થાપિત એક અગાઉનો સુરક્ષા કેમેરા તો તેને ઉભા કર્યાના માત્ર 12 કલાક પછી એક ગુંડાએ એંગલ ગ્રાઇન્ડરનો ઉપયોગ કરીને આખા થાંભલાને રસ્તા પર ઉતારી દીધો હતો.
50 વર્ષની એક મહિલાએ નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું: "તે ફક્ત અસામાજિક નથી - તે ભયાનક છે. તમે બહાર નીકળો છો અને ખબર નથી કે તમે કોઈ ગાંડપણમાં ફસાઈ જશો. બાળકો છરીઓ લઈને દોડી રહ્યા છે, દુકાનો તોડી રહ્યા છે, ડબ્બામાં આગ લગાવી રહ્યા છે - તે જંગલ જેવું છે. અંધારું થયા પછી હું મારો દરવાજો ખોલતી નથી. તમે ચીસો, સાયરન, એન્જિન ફરી રહ્યા છે, અને તમે ફક્ત પ્રાર્થના કરો છો કે તે તમારા ઘરની બહાર ન હોય."
પોલીસ કાર્યવાહી અને બદલાવની આશા:
વેસ્ટ યોર્કશાયર પોલીસે ફેબ્રુઆરીમાં હોમ વુડ પર બે વર્ષના કડક કાર્યવાહીના પરિણામો જાહેર કર્યા હતા: લગભગ 400 ધરપકડો, 73 ગાંજાના ખેતરો બંધ કરવામાં આવ્યા અને 151 વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા. ગુના અને અસામાજિક વર્તણૂક સાથે જોડાયેલા લગભગ 30 ઘરોને ખાલી કરાવવાની નોટિસ પણ આપવામાં આવી. છતાં, ઘણા લોકો કહે છે કે જમીન પર બહુ ઓછો ફેરફાર થયો છે.
વેસ્ટ યોર્કશાયર પોલીસના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું: "અમે હોમ વુડમાં ગુના અને અસામાજિક વર્તણૂક ઘટાડવા અને સમુદાયમાં વિશ્વાસ વધારવા માટે અમારી ભાગીદાર એજન્સીઓ સાથે મળીને કામ કરવાનું ચાલુ રાખીએ છીએ. છેલ્લા 12 મહિનામાં ઓપરેશન સ્વીટગિલ ટીમ તરફથી નોંધપાત્ર હકારાત્મક પરિણામો આવ્યા છે. અમે જાણીએ છીએ કે ગુના અને અસામાજિક વર્તણૂક રહેવાસીઓ માટે ચિંતાનો વિષય છે અને મને આશા છે કે આ પરિણામો દર્શાવે છે કે અમે તેમને નાથવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ."
જોકે, રહેવાસીઓનો ભય અને નિરાશા યથાવત છે, જે દર્શાવે છે કે આ 'બેકાબુ એસ્ટેટ'ની સમસ્યા માત્ર કાયદા અમલીકરણથી પર છે અને તેને મૂળભૂત સામાજિક અને આર્થિક સુધારાઓની જરૂર છે. આ વિસ્તારમાં ત્યજી દેવાયેલી ઇમારતો અને કચરાના ઢગલા 'સડવા માટે છોડી દેવાયેલા' સમુદાયની કમનસીબ વાસ્તવિકતાનું પ્રતિબિંબ છે.