મહાનગરો ધસી પડવા - ડૂબવાની આરે : સમુદ્રનું સ્તર વધી રહ્યું છે : ૭.૬ કરોડ વસ્તી ખતરામાં
સિંગાપોર સ્થિત નાન્યાંગ ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટી (NTU)ના સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે વિશ્વના ઘણા દરિયાકાંઠાના શહેરો ઝડપથી ડૂબી - ધસી રહ્યા છે અને આ પ્રક્રિયા અત્યંત ચિંતાજનક છેઃ આ અભ્યાસમાં એશિયા, આફ્રિકા, યુરોપ અને અમેરિકાના ૪૮ મહાનગરોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો : ભારતના મુંબઈ, સુરત, ચેન્નાઈ, કોલકાતા અને અમદાવાદ પણ આ સંકટમાં સામેલ છે, જ્યાં લાખો લોકો દર વર્ષે નીચે જઈ રહેલી જમીન પર રહે છે
નવી દિલ્હી, તા.૯: ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા મહાનગરો ઝડપથી ધસી પડવા પ્ર ડૂબવાના ભયનો સામનો કરી રહ્યા છે. દરિયાની સપાટીમાં વધારો થઈ રહ્યો છે તેવા આ શહેરો ઝડપથી તેમની જમીન ગુમાવી રહ્યા છે. એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે એશિયા, આફ્રિકા અને અમેરિકાના ડઝનબંધ મહાનગરો દર વર્ષે સરેરાશ એક સેન્ટિમીટર કે તેથી વધુ ધસી રહ્યા છે, જેના કારણે કરોડો વસ્તી પૂર, પાણી ભરાવા અને માળખાકીય અસ્થિરતા જેવા જોખમો માટે સંવેદનશીલ બની ગઈ છે.
ભારતના મુંબઈ, સુરત, ચેન્નાઈ, કોલકાતા અને અમદાવાદ પણ આ કટોકટીમાં સામેલ છે, જ્યાં લાખો લોકો દર વર્ષે નીચે જઈ રહેલી જમીન પર રહે છે. સિંગાપોર સ્થિત નાન્યાંગ ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટી (NTU) દ્વારા કરવામાં આવેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે વિશ્વના ઘણા દરિયાકાંઠાના શહેરો ઝડપથી ડૂબી રહ્યા છે અને આ પ્રક્રિયા અત્યંત ચિંતાજનક છે. આ અભ્યાસમાં એશિયા, આફ્રિકા, યુરોપ અને અમેરિકાના ૪૮ મહાનગરોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ બધામાં એક વાત સામાન્ય છે, સમુદ્રનું સ્તર વધવું અને જમીનનું ઝડપથી ડૂબવું. બીબીસીના અંદાજ મુજબ, ૨૦૧૪ થી ૨૦૨૦ ની વચ્ચે, આ શહેરોના આવા વિસ્તારોમાં લગભગ ૭.૬ કરોડ લોકો રહે છે, જ્યાં જમીન દર વર્ષે સરેરાશ ઓછામાં ઓછી ૧ સેન્ટિમીટર ધસી ગઈ છે.
દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈના કિંગ્સ સર્કલ સ્ટેશન જેવા વિસ્તારોમાં, જમીન દર વર્ષે લગભગ ૨.૮ સેન્ટિમીટર ડૂબી રહી છે. અહીં લગભગ ૬૨ લાખ લોકો એવા વિસ્તારોમાં રહે છે, જ્યાં જમીન દર વર્ષે ૧ સેન્ટિમીટરથી વધુના દરે ડૂબી રહી છે. આનું મુખ્ય કારણ અનિયંત્રિત ભૂગર્ભજળ શોષણ, ભારે બાંધકામ કાર્ય, મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સ, ઊંચી ઇમારતો અને ભીનાશવાળી જમીન પર અવૈજ્ઞાનિક વિકાસ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ગુજરાતનું ઝડપથી વિકસતું ઔદ્યોગિક શહેર સુરત પણ આ ખતરાનો સામનો કરી રહ્યું છે. કરંજ જેવા વિસ્તારોમાં, જમીન દર વર્ષે ૬.૭ સેન્ટિમીટરના દરે ધસી રહી છે. અહીં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લગભગ ૪૧ લાખ લોકો રહે છે.
અહીંની જમીન ઘણા ભાગોમાં દર વર્ષે સરેરાશ ૦.૦૧ થી ૩.૭ સેન્ટિમીટરના દરે ડૂબી ગઈ છે. બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, ચેન્નાઈના લગભગ ૧૨ લાખ લોકો એવા વિસ્તારોમાં રહે છે જ્યાં જમીન દર વર્ષે સરેરાશ ૧ સેન્ટિમીટરના દરે ડૂબી રહી છે.
અમદાવાદના પીપલાજ વિસ્તારમાં, જમીન દર વર્ષે ૪.૨ સેન્ટિમીટરના દરે ધસી રહી છે. લગભગ ૩૪ લાખ લોકો આ ગંભીર ખતરાનો સામનો કરી રહ્યા છે.
કોલકાતાના ઘણા ભાગોમાં, દર વર્ષે જમીન સરેરાશ ૦.૦૧ થી ૨.૮ સેન્ટિમીટર સુધી ડૂબી ગઈ. ભાટપારા વિસ્તારમાં સૌથી વધુ જમીનનું ભૂસ્ખલન નોંધાયું હતું, જ્યાં વાર્ષિક ૨.૬ સેન્ટિમીટર જમીનનું ભૂસ્ખલન થયું. આવા ખતરનાક વિસ્તારોમાં લગભગ ૧૭ લાખ લોકો રહે છે.(૨૩.૨)
(1:55 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
