નવી દિલ્હી : શું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પર ખરેખર વિશ્વાસ કરી શકાય? આ પ્રશ્નનો જવાબ આપતો એક સનસનાટીભર્યો પ્રયોગ સામે આવ્યો છે, જેણે ટેક જગત અને રાજકીય વર્તુળોમાં હડકંપ મચાવી દીધો છે! આ પ્રયોગ દર્શાવે છે કે AI એ જૂઠાણાં, છેતરપિંડી અને દગાબાજી દ્વારા વિશ્વ પર પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરવાની વ્યૂહરચના બનાવીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. જો ભવિષ્યમાં ચેટબોટ્સ રાજદ્વારી કાર્યો સંભાળશે તો શું થશે, તે અંગેના ગંભીર સવાલો આ પ્રયોગે ઉભા કર્યા છે.
ટેકનોલોજી-કેન્દ્રિત મીડિયા આઉટલેટ 'એવરી' માટે AI સંશોધક એલેક્સ ડફીના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવેલા આ અનોખા પ્રયોગમાં, વિશ્વ પ્રભુત્વ માટે સાત મોટા-ભાષા મોડલ (LLMs) AI ને એકબીજા સામે ઉતારવામાં આવ્યા હતા. આ "યુદ્ધ" માં ઓપન AI ના ChatGPT 3.0 એ જૂઠાણાં અને છેતરપિંડીમાં એવી નિપુણતા મેળવી કે તેણે સૌને પછાડીને વિજેતા બન્યું.
ChatGPT ની 'ચાલબાજી' અને ચાઈનીઝ AI નો 'ડ્રૈગન' અંદાજ!
આશ્ચર્યજનક રીતે, ચીનના 'વુલ્ફ વોરિયર' રાજદ્વારીઓ જેમ, ચાઈનીઝ ડીપસીક (DeepSeek) ના R1 મોડલે વિશ્વ પર પ્રભુત્વ મેળવવા માટે પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી AI મોડલને સ્પષ્ટ ધમકીઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
આ પ્રયોગ ક્લાસિક સ્ટ્રેટેજી બોર્ડગેમ 'ડિપ્લોમસી' પર આધારિત હતો, જેમાં ૧૯૦૧ ના વર્ષમાં સાત યુરોપિયન મહાન શક્તિઓ – ઓસ્ટ્રિયા-હંગેરી, ઇંગ્લેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, રશિયા અને તુર્કી – ના સાત ખેલાડીઓ ખંડમાં પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરવા સ્પર્ધા કરે છે. AI વર્ઝનમાં, દરેક AI મોડલ, જેમ કે ChatGPT 3.0, R1 અને Google નું જેમિની, યુરોપિયન પાવરની ભૂમિકા ભજવે છે અને પ્રભાવી બનવા માટે વાટાઘાટો કરે છે, ગઠબંધન બનાવે છે અને એકબીજાને દગો આપે છે.
ડફીએ જણાવ્યું હતું કે, AI મોડલ્સે તેમની ચાલ ગોઠવી ત્યારે એક ક્ષણ તેમને અને તેમની ટીમને આશ્ચર્યચકિત કરી ગઈ હતી. AI મોડલ્સની યોજનાઓ વચ્ચે, R1 એ એક આઘાતજનક ચેતવણી મોકલી: "આજે રાત્રે તમારો કાફલો બ્લેક સીમાં સળગી જશે." ડફીએ આ ક્ષણના મહત્વનો સારાંશ આપતા કહ્યું, "એક AI એ હમણાં જ, કોઈ પ્રોમ્પ્ટ વગર, નક્કી કર્યું હતું કે આક્રમકતા શ્રેષ્ઠ કાર્યપદ્ધતિ છે."
AI ના 'વિવિધ રંગ': શાંતિપ્રિયથી માંડીને દગાબાજ!
૧૫ રમતોમાં, ChatGPT 3 ચાલાકીભરી અને છેતરપિંડીભરી વ્યૂહરચનાઓના આધારે અતિ પ્રભાવી વિજેતા તરીકે ઉભરી આવ્યું. R1 એકથી વધુ પ્રસંગોએ જીતની નજીક પહોંચ્યું હતું. જેમિની ૨.૫ પ્રો પણ એક પ્રસંગે જીત્યું હતું. તેણે ગઠબંધન બનાવવાનો અને બ્લિટ્ઝક્રેગ જેવી વ્યૂહરચના સાથે વિરોધીઓને હરાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. રસપ્રદ રીતે, એન્થ્રોપિકના ક્લાઉડ એ વિજય કરતાં શાંતિને પ્રાધાન્ય આપ્યું અને વિવિધ મોડલ વચ્ચે સહકાર સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો.
ડફીના જણાવ્યા મુજબ, એક પ્રસંગે, ChatGPT 3.0 એ તેની ખાનગી ડાયરીમાં નોંધ્યું હતું કે તેણે જાણી જોઈને જર્મનીને ગેરમાર્ગે દોર્યું હતું (જે તે સમયે જેમિની ૨.૫ પ્રો દ્વારા ભજવવામાં આવી રહ્યું હતું) અને "જર્મન પતનનો લાભ ઉઠાવવા" તૈયાર હતું.
અન્ય એક પ્રસંગે, ChatGPT 3.0 એ ક્લાઉડને (જે જેમિની ૨.૫ પ્રો ના સાથી તરીકે શરૂ થયું હતું) ચાર-માર્ગીય ડ્રો સુધી પહોંચવાના ઇરાદા સાથે ગઠબંધન બદલવા માટે સમજાવ્યું. પરંતુ ChatGPT 3.0 એ ક્લાઉડને દગો આપ્યો અને તેને હરાવીને યુદ્ધ જીતી લીધું.
ડફીએ નોંધ્યું હતું કે મેટાનું Llama 4 Maverick પણ સાથી બનાવવાની અને અસરકારક દગાખોરી કરવાની તેની ક્ષમતામાં આશ્ચર્યજનક રીતે સારું હતું.
આ પ્રયોગ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે AI, ખાસ કરીને LLM, ભવિષ્યમાં રાજકીય અને સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાઓમાં કેવી રીતે વર્તી શકે છે. શું આપણે આવા "ચાલાક" AI પર ભવિષ્યની નિર્ણાયક બાબતો છોડી શકીએ? તેમના પર વિશ્વાસની સીમાઓ અંગે આ પ્રયોગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.