નવી દિલ્હી : અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે પાકિસ્તાનના આતંકવાદ વિરોધી રોલને લઈને એક નવી રાજદ્વારી ચર્ચા છેડાઈ છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ના કમાન્ડર જનરલ માઈકલ કુરિલાએ મંગળવારે પાકિસ્તાનને આતંકવાદ સામેની લડાઈમાં અમેરિકાનો "અદભુત ભાગીદાર" ગણાવતા ભારતના રાજકીય અને સુરક્ષા વર્તુળોમાં ભારે ગરમાવો જોવા મળ્યો છે. યુએસ હાઉસ આર્મ્ડ સર્વિસિસ કમિટી સમક્ષ સુનાવણી દરમિયાન, જનરલ કુરિલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે પાકિસ્તાનની સેનાએ "ઓછામાં ઓછા પાંચ ISIS-ખોરાસાન (ISIS-K)" આતંકવાદીઓને દબોચી લીધા છે. તેમણે ભારત અને પાકિસ્તાન બંને સાથે મજબૂત સંબંધો જાળવવાની તરફેણમાં દલીલ કરી હતી.
પાકિસ્તાનની આતંકવાદ વિરોધી લડાઈ: લોહિયાળ આંકડા અને અમેરિકી પ્રશંસા
જનરલ કુરિલાએ પાકિસ્તાની સૈન્યની ISIS-K વિરુદ્ધની કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, "૨૦૨૪ની શરૂઆતથી પાકિસ્તાનના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ૧,૦૦૦થી વધુ આતંકવાદી હુમલા થયા છે, જેમાં લગભગ ૭૦૦ સુરક્ષાકર્મીઓ અને નાગરિકો માર્યા ગયા છે, અને ૨,૫૦૦ લોકો ઘાયલ થયા છે – તેઓ અત્યારે આતંકવાદ વિરોધી સક્રિય અને લોહિયાળ લડાઈ લડી રહ્યા છે અને તેઓ આતંકવાદ વિરોધી વિશ્વમાં એક અદભુત ભાગીદાર રહ્યા છે."
જનરલ કુરિલાએ પાકિસ્તાની સેના દ્વારા મોહમ્મદ શરીફુલ્લાની ધરપકડને પણ ઉંચા આસને મૂકી હતી. શરીફુલ્લા પર ૨૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૧ના કાબુલ એરપોર્ટ પર થયેલા આત્મઘાતી હુમલાનું કાવતરું ઘડવાનો અને ભૌતિક સમર્થન પૂરું પાડવાનો આરોપ હતો. આ ભયાવહ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૧૩ યુએસ સૈન્ય કર્મચારીઓ અને ૧૭૦ અફઘાન નાગરિકોના મોત થયા હતા, જ્યારે યુએસ અફઘાનિસ્તાનમાંથી પાછું ખેંચાઈ રહ્યું હતું. અમેરિકાએ આ હુમલા માટે ISIS-ખોરાસાન તત્વોને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા. શરીફુલ્લા, જે જાફરના ઉપનામથી પણ ઓળખાતો હતો, તેને માર્ચના પ્રથમ સપ્તાહમાં અમેરિકા મોકલી દેવામાં આવ્યો હતો.
જનરલ કુરિલાએ ભારપૂર્વક ઉમેર્યું કે, "અમે જોઈ રહ્યા છીએ કે પાકિસ્તાન – અમે તેમને પૂરી પાડેલી મર્યાદિત ગુપ્ત માહિતી સાથે – તેમના માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને તેમની પાછળ જાય છે અને અમે ISIS ખોરાસાન પર તેની અસર જોઈ રહ્યા છીએ." તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે, શરીફુલ્લાની ધરપકડ પછી તરત જ પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીરે તેમને ફોન કરીને આ અત્યંત સંવેદનશીલ માહિતી યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સુધી પહોંચાડવાની વિનંતી કરી હતી.
ભારતની ચિંતાઓ અને મજબૂત વલણ: 'ડબલ સ્ટાન્ડર્ડ' નો આક્ષેપ
બીજી તરફ, ૨૨ એપ્રિલના પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી, ભારતે પાકિસ્તાન સામે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કડક પગલાં લેવા માટે તેની ઝુંબેશ તેજ બનાવી છે. લશ્કર-એ-તૈયબા (LeT) અને જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM) જેવા પાકિસ્તાન સ્થિત લોહીતરસ્યા આતંકવાદી સંગઠનો ભારતીય નાગરિકો અને સુવિધાઓને સતત નિશાન બનાવી રહ્યા છે. આના જવાબમાં, 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન, ભારતીય દળોએ પાકિસ્તાનની અંદર LeT અને JeMના લક્ષ્યો પર સીધા હુમલા કરીને પોતાની મક્કમતા દર્શાવી હતી.
અમેરિકાની 'બાઈનરી સ્વીચ' નહીં, 'ટાઇટરોપ વોક' ની નીતિ
જનરલ કુરિલા, જોકે, અમેરિકાના સુરક્ષા લક્ષ્યોને સાધવા માટે ભારત અને પાકિસ્તાન બંને સાથે સંબંધો જાળવવાની તરફેણમાં ડિપ્લોમેટિક ટાઇટરોપ વોક કરતા જણાયા હતા. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "આપણે પાકિસ્તાન અને ભારત બંને સાથે સંબંધ રાખવો પડશે. હું નથી માનતો કે જો આપણને ભારત સાથે સંબંધ હોય તો પાકિસ્તાન સાથે સંબંધ ન રાખી શકીએ તે એક દ્વિસંગી સ્વીચ છે. આપણે સંબંધોના ગુણદોષને તેના સકારાત્મક પાસાઓ માટે જોવા જોઈએ." તેમણે ભારપૂર્વક ઉમેર્યું કે પાકિસ્તાનની કાર્યવાહી ISIS-K ને નબળી પાડી રહી છે, જેણે રશિયા તેમજ ઈરાનમાં પણ લોહિયાળ હુમલા કર્યા છે.
યુએસના આગામી દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયન બાબતોના સહાયક વિદેશ સચિવ પોલ કપૂરે પણ પુષ્ટિકરણ સુનાવણીમાં આવા જ મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, જો પુષ્ટિ થાય, તો તેઓ "યુએસ હિતો માટે ફાયદાકારક હોય ત્યાં સુરક્ષા સહયોગ ચાલુ રાખશે."
જનરલ કુરિલાના આ નિવેદનો પર ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ દિલ્હી આ મામલે ગહન ચિંતન કરી રહ્યું છે. જોકે, વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ભારત પાકિસ્તાન તરફથી થતા સરહદ પારના આતંકવાદ અંગે તેની ગંભીર ચિંતાઓ યુએસ સાથે સતત વ્યક્ત કરતું રહ્યું છે. વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરી, જેમણે ૨૭ થી ૨૯ મે દરમિયાન વોશિંગ્ટન ડીસીની મુલાકાત લીધી હતી, તેમણે પણ તેમની વાટાઘાટોમાં "આતંકવાદ વિરોધ" નો મુદ્દો પ્રમુખતાથી સામેલ કર્યો હતો. આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે આ ક્ષેત્રમાં આતંકવાદ અને રાજદ્વારી સંબંધોનો મુદ્દો કેટલો જટિલ અને સંવેદનશીલ છે.