તેહરાન, 14 જૂન 2025: વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થતંત્રને હચમચાવી દેનારા એક મોટા નિર્ણયમાં, ઇરાનના સશસ્ત્ર દળોએ ઘોષણા કરી છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી આગળની સૂચના ન મળે ત્યાં સુધી કોઈ પણ જહાજને પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. પૃથ્વી પરના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયાઈ ગળું (maritime chokepoints) પૈકીના એક એવા આ માર્ગ પરના આ પ્રતિબંધથી વૈશ્વિક સ્તરે ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.
વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર સીધી અસર:
ઇરાન દ્વારા લેવાયેલા આ પગલાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા શૃંખલાઓ પર ગંભીર ખતરો ઉભો થયો છે. નોંધનીય છે કે, વિશ્વના ૨૦% થી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ દરરોજ આ સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગ બંધ થવાથી અથવા તેના પર પ્રતિબંધો લાદવાથી વૈશ્વિક બજારોમાં તેલ અને ગેસની ઉપલબ્ધતા પર સીધી અને તત્કાળ અસર પડશે.
આર્થિક અસરો અને તેલના ભાવમાં ઉછાળો:
આ જાહેરાત બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તોતિંગ ઉછાળો આવવાની પ્રબળ સંભાવના છે. વૈશ્વિક બજારો અને અર્થતંત્રો પર તેની ગંભીર અસરો અત્યારથી જ અનુભવાઈ રહી છે. ઊર્જા સુરક્ષાને લઈને વિશ્વભરના દેશોમાં ચિંતાનો માહોલ છે, કારણ કે આ પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ખાસ કરીને ઊર્જાની માંગ અને પુરવઠાના સંતુલનને ખોરવી શકે છે.
ઇરાન દ્વારા આ પ્રકારનો નિર્ણય કયા સંજોગોમાં લેવામાં આવ્યો છે અને તેના પાછળના કારણો શું છે તે અંગે વિગતો સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ આ પગલું મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે. વિશ્વભરના દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ આ ઘટનાક્રમ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહ્યા છે.