(સુરેશ ડુગ્‍ગર દ્વારા) જમ્‍મુ, તા.૧૬: દક્ષિણ કાશ્‍મીરના પહેલગામમાં ૨૨ એપ્રિલે થયેલા આતંકવાદી હુમલાને લગભગ દોઢ મહિના વીતી ગયા છે, પરંતુ ખીણના વાતાવરણમાં હજુ પણ શાંતિ છે. પહેલગામની શેરીઓમાં કોઈ ધમાલ નથી, હોટલો ખાલી પડી છે અને દુકાનોમાં બેઠેલા લોકો કોઈપણ મુલાકાતી પ્રવાસીની રાહ જોતા જોવા મળે છે.

હુમલા પછી, પ્રવાસીઓના આગમનમાં ૯૦ ટકાનો ઘટાડો થયો છે અને તેની સીધી અસર સ્‍થાનિક પ્રવાસન વ્‍યવસાય પર પડી છે. પહેલગામ પહોંચતા, કેટલાક પ્રવાસીઓ ચોક્કસપણે રંગબેરંગી અક્ષરોથી શણગારેલા પહલગામ બોર્ડ પાસે ફોટા પાડતા જોવા મળે છે, પરંતુ બજાર તરફ આગળ વધતા જ શેરીઓ સુમસામ થઈ જાય છે.

સ્‍થાનિક દુકાનદાર સલીક મોહમ્‍મદ ઉદાસ સ્‍વરમાં કહે છે કે શું કરવું, આ આપણું દુર્ભાગ્‍ય છે. આતંકવાદીઓએ આપણા પર જે ડાઘ લગાવ્‍યો છે તે ભૂંસી નાખવામાં કેટલો સમય લાગશે તે ખબર નથી. અમે વિરોધમાં રસ્‍તા પર પણ ઉતર્યા હતા, પરંતુ વિશ્વાસ પુનઃસ્‍થાપિત કરવામાં સમય લાગશે.

ગુજરાતના એક પ્રવાસી જૂથની સભ્‍ય ગીતિકા કહે છે કે હું ત્રણ વર્ષ પહેલા પણ અહીં આવી હતી, ત્‍યારે ત્‍યાં ભારે ભીડ રહેતી હતી. આજે એવું લાગે છે કે આ પહેલગામ નથી. હોટલો પણ લગભગ ખાલી છે, રેસ્‍ટોરન્‍ટ બંધ છે, પરંતુ સુરક્ષાનો કોઈ ડર નથી.

એક અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે અત્‍યાર સુધી થયેલા આર્થિક નુકસાનનો અંદાજ હજારો કરોડ રૂપિયામાં છે. કેટલાક પ્રવાસીઓ પાછા ફરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, પરંતુ સંખ્‍યા ખૂબ ઓછી છે. સ્‍થાનિક વહીવટીતંત્ર પ્રવાસન સ્‍થળોને ફરીથી ખોલીને સકારાત્‍મક સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પ્રવાસન સાથે સંકળાયેલા હિસ્‍સેદારોએ પણ ભારે ડિસ્‍કાઉન્‍ટ જેવા પગલાંની જાહેરાત કરીને પુનરુત્‍થાનની આશા વ્‍યક્‍ત કરી છે.