નવી દિલ્‍હી તા.૨૦: છેલ્લા એક વર્ષથી શેરબજારમાં ઉતાર-ચઢાવનો સમયગાળો રહ્યો છે. બજાર ગતિ પકડી રહ્યું હોય તેવું લાગતા જ, કોઈ ઘટના બ્રેકર બની જાય છે અને ગતિ રોકી દે છે. તેમ છતાં, સતત ઘટાડા છતાં, સેન્‍સેક્‍સે છેલ્લા એક વર્ષમાં ૫% વળતર આપ્‍યું છે. બીજી તરફ, સોનું અને ક્રિપ્‍ટોકરન્‍સી આ બાબતમાં ઘણા આગળ હોય તેવું લાગે છે. તો ચાલો ૨૦ જૂન, ૨૦૨૪ થી ૧૯ જૂન, ૨૦૨૫ ના ડેટાના આધારે શેરબજાર, સોના અને ક્રિપ્‍ટોકરન્‍સીના વળતરની તુલના કરીએ. આ સમયગાળા દરમિયાન આ ત્રણ રોકાણ વિકલ્‍પોમાંથી વળતરની આ દોડમાં કયો ઘોડો આગળ હતો.

શેરબજારનું વળતર કેટલું છે?

પહેલા શેરબજાર વિશે વાત કરીએ, જે ભારતમાં સેન્‍સેક્‍સ દ્વારા જાણીતું છે. સેન્‍સેક્‍સ ૩૦ મોટી કંપનીઓનો ઇન્‍ડેક્‍સ છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રની ધબકારા જણાવે છે. ૨૧ જૂન, ૨૦૨૪ ના રોજ, સેન્‍સેક્‍સ ૭૭,૨૦૯.૯૦ પોઈન્‍ટ પર બંધ થયો. એક વર્ષ પછી, ૧૯ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ, તે ૮૧,૩૬૧ પોઈન્‍ટ પર પહોંચ્‍યો. હવે ચાલો તેના વળતરની ગણતરી કરીએ

શેરબજારે છેલ્લા એક વર્ષમાં લગભગ ૫.૩૮% વળતર આપ્‍યું છે. તે જ સમયે, નિફ્‌ટી ૫૦ નું વળતર પણ ૫.૩૦% રહ્યું છે. ગયા વર્ષે ભારતીય અર્થતંત્રે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું. કંપનીઓની કમાણી વધી અને રોકાણકારોનો વિશ્વાસ પણ અકબંધ રહ્યો. પરંતુ, મધ્‍ય પૂર્વમાં ઉથલપાથલ અને વ્‍યાજ દરોમાં વધારો જેવા કેટલાક વૈશ્વિક તણાવોએ બજાર પર થોડી બ્રેક લગાવી.

સોનું ચમકતું રહ્યું

ભારતમાં સોનું ફક્‍ત ઘરેણાંનો ભાગ નથી, પરંતુ રોકાણકારોનો વિશ્વાસ પણ છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં (૨૦ જૂન ૨૦૨૪ થી ૧૯ જૂન ૨૦૨૫), સોનાએ ૩૮.૬૨% વળતર આપીને રોકાણકારોને આﾍર્યચકિત કર્યા છે. લગ્ન અને તહેવારોમાં સોનું હંમેશા ચમકતું રહે છે, પરંતુ આ વખતે રોકાણની દ્રષ્ટિએ પણ તે જીત્‍યું છે. ૨૦ જૂન ૨૦૨૪ ના રોજ, દિલ્‍હીમાં ૨૪ કેરેટ સોનું રૂા. ૭૩,૨૪૯ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ હતું. તે જ સમયે, ૧૯ જૂન ૨૦૨૫ ના રોજ, દિલ્‍હી બુલિયન માર્કેટમાં તે રૂા. ૧૦૧,૫૪૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર પહોંચી ગયું.

સોનાના ભાવમાં કેમ વધારો થયો?

છેલ્લા એક વર્ષમાં, સોનાના ભાવમાં ૩૮.૬૨% નો અદભુત વધારો જોવા મળ્‍યો છે. આ વધારા પાછળ ઘણા મુખ્‍ય કારણો છે. વૈશ્વિક સ્‍તરે વધતા ફુગાવાને કારણે ઘણા દેશોની કરન્‍સી નબળી પડી, જેના કારણે રોકાણકારો સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ વિકલ્‍પ માનીને તેના તરફ આકર્ષાયા. આ ઉપરાંત, ઇઝરાયલ-ઈરાન જેવા ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે બજારમાં અનિﾍતિતા વધી, જેના કારણે સોનાની માંગ અને ભાવમાં વધારો થયો. ભારતમાં લગ્ન અને તહેવારોની મોસમ દરમિયાન ઝવેરાતની માંગ પણ આમાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી.

ક્રિપ્‍ટો રોકેટ બન્‍યો

હવે ક્રિપ્‍ટોકરન્‍સી વિશે વાત કરીએ, જ્‍યાં બિટકોઇન રાજા છે. ૧૯ જૂન, ૨૦૨૪ ના રોજ બિટકોઇનની કિંમત $ ૬૫,૦૦૦ હતી, અને ૧૯ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ તે વધીને $ ૧૦૪,૬૮૪.૭૮ થઈ ગઈ. ચાલો વળતર જોઈએ

બિટકોઇન છેલ્લા એક વર્ષમાં ૬૧.૦૫% વળતર આપ્‍યું છે.. પરંતુ, બિટકોઇનમાં આટલો મોટો ઉછાળો કેવી રીતે આવ્‍યો? આ પાછળ ઘણા કારણો છે. પ્રથમ, ગયા વર્ષે ઘણા દેશોએ ક્રિપ્‍ટોકરન્‍સીને કાયદેસર બનાવવા તરફ પગલાં લીધાં. બેંકો અને ફંડ્‍સ જેવા મોટા રોકાણકારોએ બિટકોઇનમાં રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું. બીજું, બિટકોઇનના અડધા ભાગની ઘટના એપ્રિલ ૨૦૨૪ માં બની હતી, જેના કારણે નવા બિટકોઇનનો પુરવઠો ઓછો થયો હતો. ઓછો પુરવઠો અને ઊંચી માંગને કારણે ભાવ આસમાને પહોંચવામાં મદદ મળી.(૩૮.૫)