યોગ રૂ.૨૦ હજાર કરોડનો ઉદ્યોગ બની ગયો છે : મેટ, કપડાં અને અન્ય વસ્તુઓનું બજાર ઝડપથી વધી રહ્યું છે
યોગ ફક્ત તમારા સ્વાસ્થ્યને જ સ્વસ્થ બનાવી રહ્યો નથી, યોગ હવે એક ઉદ્યોગનું સ્વરૂપ લઈ ચૂકયો છે : ઓનલાઈન યોગ પ્લેટફોર્મ પણ ઝડપથી વિકસી રહ્યા છે : ભારતમાં ઘણા કેન્દ્રો છે જે યોગ શીખવે છે અને તાલીમ આપે છે : ઋષિકેશ અને હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં સેંકડો યોગ શાળાઓ છે
નવી દિલ્હી, તા.૨૧: આજે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ છે. યોગ દિવસએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે, પરંતુ યોગને એક ઉદ્યોગ પણ બનાવ્યો છે. યોગ હવે ફક્ત મેટ પર આસનો કરવા અને સ્વસ્થ રહેવા પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે એક વિશાળ ઉદ્યોગ બની ગયો છે, જ્યાં કરોડો રૂપિયાનો વ્યવસાય ચાલી રહ્યો છે. લોકો હવે પહેલા કરતાં પોતાના સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક શાંતિને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે અને આ માટે ઘણા પૈસા ખર્ચી રહ્યા છે. યોગ હવે ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસમાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યું છે. ભારતમાં યોગનો વ્યવસાય લગભગ ૨૦ હજાર કરોડ રૂપિયાનો છે. એક અંદાજ મુજબ, વૈશ્વિક યોગ બજાર લગભગ ૫ લાખ કરોડ રૂપિયાનું છે અને આગામી પાંચ વર્ષમાં તે ૮ લાખ કરોડ રૂપિયાને પાર કરે તેવી અપેક્ષા છે. ચ્પ્ય્ ના એક અહેવાલ મુજબ ૨૦૨૪ થી ૨૦૩૨ની વચ્ચે, યોગ સંબંધિત વૈશ્વિક બજાર દર વર્ષે ૯% વધી શકે છે.
યોગ વ્યવસાયમાં યોગ મેટ, યોગ કપડાં, યોગ તાલીમ અને અન્ય સંબંધિત ઉત્પાદનો અને સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં વેલનેસ ટુરિઝમનો પણ સમાવેશ થાય છે. ૨૦૨૨ માં ભારતનો વેલનેસ ઉદ્યોગ લગભગ $૪૯૦ બિલિયનનો હતો. યોગ તેનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. સરકાર ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં વેલનેસ ટુરિઝમને $૨૩૦ બિલિયન સુધી લઈ જવાનો લક્ષ્ય રાખે છે. યોગ ટુરિઝમ આમાં ઘણી મદદ કરશે કારણ કે મોટી સંખ્યામાં વિદેશીઓ યોગ શીખવા અને યોગ દ્વારા રોગોની સારવાર મેળવવા માટે ભારતમાં આવે છે.
યોગ તાલીમ કેન્દ્રઃ ભારતમાં ઘણા કેન્દ્રો છે જે યોગ શીખવે છે અને તાલીમ આપે છે. ઋષિકેશ અને હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં સેંકડો યોગ શાળાઓ છે. દર વર્ષે લાખો લોકો આ શાળાઓમાં યોગ શીખે છે. મોટાભાગની યોગ શાળાઓ ફક્ત ફી વસૂલીને યોગ શીખવે છે. યોગ શિક્ષક તાલીમ (YTT) કાર્યક્રમની ફી ૩૦,૦૦૦ રૂપિયાથી ૧,૫૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની હોય છે. વિદેશથી પણ લોકો યોગ શીખવા માટે ભારત આવે છે. આમાંથી ઘણા પૈસા ભારતમાં આવે છે.
ઓનલાઇન યોગ પ્લેટફોર્મ પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. કેટલાક મોટા ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મના લાખો ફોલોઅર્સ છે. આ પણ ઘણી આવક લાવે છે. યોગ મેટ્સ, કપડાં અને અન્ય વસ્તુઓનું બજાર પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. હવે લગભગ દરેક મોટી બ્રાન્ડે યોગ વષાો બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ ઉપરાંત, ભારતમાં યોગ મેટ્સનું બજાર પણ અનેક સો કરોડ રૂપિયાનું છે. જે રીતે યોગ વધુને વધુ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે, હવે તેનાથી સંબંધિત સ્ટાર્ટઅપ્સ પણ ઝડપથી ઉભરી રહ્યા છે, જે સમગ્ર વિશ્વમાં ધૂમ મચાવી રહ્યા છે.
(10:50 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
