નવી દિલ્હી : આજકાલ ડિજિટલ ગોપનીયતાની ચિંતાઓ વચ્ચે એક નવા અહેવાલે ખળભળાટ મચાવ્યો છે. ડેટા રિસર્ચ કંપની Apteco ના ૨૦૨૫ના અભ્યાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે કેટલીક લોકપ્રિય મોબાઈલ એપ્લિકેશન્સ યુઝર્સની સંવેદનશીલ માહિતી તેમની સ્પષ્ટ પરવાનગી વિના જ મોટા પાયે એકત્રિત કરી રહી છે. આ યાદીમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ મોખરે છે.

કઈ એપ્સ ડેટા ચોરી રહી છે?

અહેવાલ મુજબ, સૌથી વધુ વ્યક્તિગત ડેટા એકત્રિત કરતી ટોચની ૧૦ એપ્સ નીચે મુજબ છે:

૧. ફેસબુક (Facebook)
૨. ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram)
૩. થ્રેડ્સ (Threads)
૪. લિંક્ડઇન (LinkedIn)
૫. પિન્ટરેસ્ટ (Pinterest)
૬. એમેઝોન એલેક્સા (Amazon Alexa)
૭. એમેઝોન (Amazon)
૮. યુટ્યુબ (YouTube)
૯. X (અગાઉ ટ્વિટર)
૧૦. પેપાલ (PayPal)

નોંધનીય છે કે, મેટાની એપ્સ - ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને થ્રેડ્સ - આ યાદીમાં પ્રથમ ત્રણ સ્થાને છે.

કઈ માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવે છે?

આ એપ્સ માત્ર મૂળભૂત વિગતો જેમ કે નામ, મોબાઇલ નંબર અને સરનામાં સુધી મર્યાદિત નથી. તેઓ તેનાથી પણ આગળ વધીને વપરાશકર્તાનો ઊંડાણપૂર્વકનો ડેટા એકત્રિત કરે છે, જેમાં શામેલ છે:

* સચોટ અને અંદાજિત સ્થાન ડેટા
* વપરાશકર્તા દ્વારા અપલોડ કરેલી માહિતી અને ઓળખકર્તાઓ
* નાણાકીય વિગતો અને ચુકવણી ઇતિહાસ
* બ્રાઉઝિંગ અને શોધ ઇતિહાસ
* શોપિંગ રેકોર્ડ્સ

આ માહિતીનો ઉપયોગ ઘણીવાર ફક્ત જાહેરાતો બતાવવા માટે જ નહીં, પરંતુ વપરાશકર્તાના વર્તનને ટ્રેક કરવા અને પ્રભાવિત કરવા માટે પણ થાય છે.

વપરાશકર્તાઓએ શું કરવું જોઈએ?

રિપોર્ટમાં ભલે એપ્સ ડિલીટ કરવાનું સીધું કહેવામાં આવ્યું ન હોય, પરંતુ યુઝર્સને તેમની ડિજિટલ ગોપનીયતા સુરક્ષિત રાખવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે:

* લોકેશન એક્સેસ મર્યાદિત કરો: એપ્સને ફક્ત "એપનો ઉપયોગ કરતી વખતે" જ સ્થાનની ઍક્સેસ આપો.
* ચોક્કસ લોકેશન ટ્રેકિંગ બંધ કરો.
* પરવાનગીઓ પર નજર રાખો: સંપર્કો, ફોટા કે માઇક્રોફોનની પરવાનગીઓ ફક્ત ત્યારે જ આપો જ્યારે તે ખૂબ જ જરૂરી હોય.
* ગોપનીયતા સેટિંગ્સ તપાસો: સમયાંતરે એપ અને ફોનની સેટિંગ્સમાં જઈને ગોપનીયતા વિકલ્પો તપાસતા રહો.

એપલની "ડેટા લિંક્ડ ટુ યુ" ગોપનીયતા લેબલ નીતિના અમલીકરણના ચાર વર્ષ પછી પણ, એપ્સ યુઝર ડેટાનો 'પ્રોડક્ટ' તરીકે ઉપયોગ કરવાનું ચાલુ રાખી રહી છે. અબજો યુઝર્સ ધરાવતી આ એપ્સ પડદા પાછળ વ્યક્તિગત માહિતીનો ઉપયોગ કરી રહી છે. તેથી, યુઝર્સે સતર્ક રહેવું અને પોતાની ડિજિટલ સુરક્ષાની જવાબદારી લેવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.