નવી દિલ્‍હીઃ મહિલા મુસાફરો માટે ભારતીય રેલ્વે રિઝર્વેશન ક્વોટા: રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે 1989ના રેલ્વે કાયદા હેઠળ, ટ્રેનોમાં મહિલા મુસાફરો માટે ખાસ બર્થ અનામત રાખવાની જોગવાઈ છે. આ કાયદાની કલમ 58 મુજબ, લાંબા અંતરની મેલ/એક્સપ્રેસ ટ્રેનોના સ્લીપર ક્લાસમાં છ બર્થ અને ગરીબ રથ, રાજધાની, દુરંતો અને સંપૂર્ણ વાતાનુકૂલિત એક્સપ્રેસ ટ્રેનોના 3AC વર્ગમાં છ બર્થ મહિલા મુસાફરો માટે અનામત રાખવામાં આવ્યા છે, તેમની ઉંમર ગમે તે હોય.

 આ ઉપરાંત, રેલ્વે કાયદા હેઠળ, સ્લીપર ક્લાસમાં દરેક કોચમાં છ થી સાત લોઅર બર્થ, 3AC માં ચાર થી પાંચ લોઅર બર્થ અને 2AC માં ત્રણ થી ચાર લોઅર બર્થ વરિષ્ઠ નાગરિકો, 45 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરની મહિલા મુસાફરો અને ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે અનામત રાખવાની જોગવાઈ છે.

  મહિલા મુસાફરોની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને, રેલવેએ મોટાભાગની લાંબા અંતરની મેઇલ/એક્સપ્રેસ ટ્રેનોમાં SLR (સેકન્ડ ક્લાસ-કમ-લગેજ-કમ-ગાર્ડ કોચ) માં મહિલાઓ માટે ખાસ બર્થ પૂરી પાડી છે. તે જ સમયે, માંગણી કરવામાં આવે તો EMU (ઇલેક્ટ્રિકલ મલ્ટીપલ યુનિટ), DMU (ડીઝલ મલ્ટીપલ યુનિટ) અને MMTS (મલ્ટી-મોડલ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ) માં અલગ અનરિઝર્વ્ડ કોચ/કમ્પાર્ટમેન્ટ પૂરા પાડી શકાય છે.

 રેલવે મંત્રીએ એ પણ માહિતી આપી હતી કે મુંબઈ, કોલકાતા, સિકંદરાબાદ અને ચેન્નાઈના ઉપનગરીય વિસ્તારો તેમજ દિલ્હી-NCR વિભાગમાં મહિલાઓ માટે ખાસ મહિલા વિશેષ EMU/MEMU/MMTS સેવાઓ ચલાવવામાં આવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે અનામત બર્થની જોગવાઈ, માંગના આધારે તેની સમીક્ષા અને મહિલાઓની સલામત અને આરામદાયક મુસાફરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે અન્ય સુવિધાઓની જોગવાઈ એ રેલ્વેની સતત પ્રક્રિયા છે.

  મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, રેલવેએ સંવેદનશીલ અને ઓળખાયેલા રૂટ પર રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF) અને સરકારી રેલવે પોલીસ (GRP) દ્વારા ટ્રેનોમાં એસ્કોર્ટ કરવાની વ્યવસ્થા કરી છે. કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં, મુસાફરો રેલ મદદ પોર્ટલ અથવા હેલ્પલાઇન નંબર 139 (જે રાષ્ટ્રીય કટોકટી નંબર 112 સાથે જોડાયેલ છે) પર ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. રેલવે વહીવટીતંત્ર મુસાફરો સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવા માટે ટ્વિટર, ફેસબુક અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે છે.

 રેલવે સ્ટેશનો પર જાહેર સંબોધન પ્રણાલી દ્વારા વારંવાર જાહેરાતો કરવામાં આવે છે જેથી મુસાફરો ચોરી, લૂંટ અને ડ્રગના જોખમો સામે સતર્ક રહે. ઉપરાંત, સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કોચ અને રેલવે સ્ટેશનોમાં CCTV કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે.

 રેલ મંત્રીએ રેલવેની 'મેરી સહેલી' પહેલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે હેઠળ લાંબા અંતરની ટ્રેનોમાં એકલા મુસાફરી કરતી મહિલા મુસાફરો પર તેમની સમગ્ર મુસાફરી દરમિયાન વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. વધુમાં, રેલવે ઝોનને નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે શક્ય હોય તો ટ્રેન એસ્કોર્ટ પાર્ટીઓમાં પુરુષ અને મહિલા RPF/RPSF કર્મચારીઓની યોગ્ય સંયુક્ત તૈનાતી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.