પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમા પર પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલો યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ ઈરાને ઉત્તરી ઇઝરાયેલ પર મિસાઈલ છોડી હોવાના ઇઝરાયેલના આક્ષેપોએ પરિસ્થિતિને વિસ્ફોટક બનાવી દીધી છે. ઇઝરાયેલે ઈરાન પર યુદ્ધવિરામનો ભંગ કરવાનો સીધો આરોપ લગાવતા, હવે 'ઊંડાણપૂર્વકના વળતા પ્રહાર'ની ગર્જના કરી છે!

જોકે, ઈરાને આ આરોપોને સદંતર નકારી કાઢ્યા છે. ઈરાની સરકારી ટીવીનો દાવો છે કે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત પછી તેમણે ઇઝરાયેલ પર એક પણ મિસાઈલ છોડી નથી. આ દાવા-પ્રતિદાવા વચ્ચે યુદ્ધના ભણકારા વાગી રહ્યા છે.

ચોંકાવનારો મિસાઈલ હુમલો અને ઇઝરાયેલનો તાત્કાલિક પ્રતિભાવ

મંગળવારે વહેલી સવારે ઉત્તરી ઇઝરાયેલમાં એર રેઇડ સાયરન વાગતા લોકોમાં ભયનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો. ઇઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF) એ તરત જ કાર્યવાહી કરીને ઈરાની હુમલામાંથી ઓછામાં ઓછી એક મિસાઈલને હવામાં જ અટકાવી દીધી હોવાની પુષ્ટિ કરી. સદભાગ્યે, ધ જેરુસલેમ પોસ્ટ દ્વારા ટાંકવામાં આવેલી મેગન ડેવિડ એડોમ (MDA) કટોકટી સેવાના અહેવાલ મુજબ કોઈ જાનહાનિ કે ઈજા થઈ નથી.

આ ઘટના ટ્રમ્પ દ્વારા મંગળવારે, ૨૪ જૂને ૦૪૦૦ GMT (સવારે ૯:૩૦ વાગ્યે IST) થી શરૂ થનારા ૨૪-કલાકના તબક્કાવાર યુદ્ધવિરામની જાહેરાત પછી તરત જ બની. ઇઝરાયેલે આ પ્રસ્તાવને જાહેરમાં સ્વીકાર્યો હતો, પરંતુ ઈરાને ક્યારેય સત્તાવાર રીતે તેની ભાગીદારીની પુષ્ટિ કરી નહોતી, જે આ તણાવનું એક મુખ્ય કારણ બની ગયું છે.

ઇઝરાયેલની 'કેન્દ્રીયમાં હુમલા'ની ધમકી: તહેરાન નિશાના પર?

ઇઝરાયેલના સંરક્ષણ પ્રધાન ઇઝરાયેલ કેટ્ઝે તો સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે સેનાને ઈરાની ક્ષેત્રમાં ઊંડાણપૂર્વક, એટલે કે તહેરાનના હૃદયમાં જ હુમલો કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. કેટ્ઝે એક સત્તાવાર નિવેદનમાં કહ્યું, "મેં ઇઝરાયેલી સેનાને ઈરાનના યુદ્ધવિરામના ભંગના જવાબમાં તહેરાનના હૃદયમાં શાસનના લક્ષ્યો સામે શક્તિશાળી હુમલાઓ કરવા આદેશ આપ્યો છે." આ નિવેદન પશ્ચિમ એશિયામાં આગ ભડકાવી શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, આ ઈરાની હુમલો ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ દ્વારા યુદ્ધવિરામની એકપક્ષીય જાહેરાત પછી તરત જ થયો હતો, જેમાં તેમણે "ઓપરેશન રાઇઝિંગ લાયન" માં સફળતાનો દાવો કર્યો હતો અને ઇઝરાયેલે પોતાને વિશ્વની મહાન શક્તિઓની હરોળમાં મૂકી દીધું હોવાનું કહ્યું હતું.

નાજુક યુદ્ધવિરામ તૂટ્યો: શું યુદ્ધ અનિવાર્ય છે?

કતાર દ્વારા કરાવવામાં આવેલી આ યુદ્ધવિરામ સમજૂતી ટ્રમ્પની "ધ સીઝફાયર ઇઝ નાઉ ઇન ઇફેક્ટ. પ્લીઝ ડુ નોટ વાયોલેટ ઇટ!" ટ્વીટ પછી તરત જ ભંગ થઈ ગઈ. ઇઝરાયેલ હવે મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહીની તૈયારી કરી રહ્યું હોવાથી, યુદ્ધવિરામ સંપૂર્ણપણે રદબાતલ જણાય છે, જેના કારણે પહેલાથી જ અસ્થિર ક્ષેત્રમાં વ્યાપક પ્રાદેશિક સંઘર્ષનો ભય વધી ગયો છે. આ તણાવને કારણે ભારત પણ ઈરાન અને ઇઝરાયેલમાંથી સેંકડો ભારતીયોને સલામત રીતે સ્થળાંતરિત કરી રહ્યું છે.

શું આ એક નવા મોટા યુદ્ધની શરૂઆત છે? કે પછી આ તણાવને નિયંત્રિત કરી શકાશે? આગામી કલાકો પશ્ચિમ એશિયાના ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.