બેંગલુરુ : કર્ણાટક હાઈકોર્ટે મંગળવારે દિવ્ય ફાર્મસી (પતંજલિ આયુર્વેદ સાથે સંલગ્ન) અને તેના સહ-સ્થાપક-પ્રમોટર આચાર્ય બાલકૃષ્ણ વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલા ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતોના કેસમાં ટ્રાયલ કોર્ટની કાર્યવાહી પર વચગાળાનો સ્ટે (રોક) લાદ્યો છે. જસ્ટિસ એસ.આર. કૃષ્ણ કુમારે દિવ્ય ફાર્મસી અને બાલકૃષ્ણ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર આ આદેશ પસાર કર્યો. તેમની અરજીમાં તેમની સામેની ખાનગી ફરિયાદ અને તે ફરિયાદ બાદ શરૂ થયેલી ફોજદારી ટ્રાયલ કાર્યવાહીને રદ કરવા નિર્દેશો માંગવામાં આવ્યા હતા.

કેસની વિગતો અને દલીલો

કંપની અને બાલકૃષ્ણ વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ સંદેશ ચોટાએ દલીલ કરી હતી કે ટ્રાયલ કોર્ટ ફક્ત ખાનગી ફરિયાદના આધારે આ મામલાની નોંધ (judicial cognisance) લઈ શકતી નથી, કારણ કે આ કેસ ડ્રગ્સ એન્ડ મેજિક રેમેડીઝ (ઓબ્જેક્શનેબલ એડવર્ટાઈઝમેન્ટ્સ) એક્ટ, ૧૯૫૪ સંબંધિત છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે પોતે આવા મામલાઓમાં પોલીસ ફરિયાદ દાખલ કરવી જરૂરી હોવાનું ઠરાવ્યું છે.

ચૌટાએ વધુમાં જણાવ્યું કે ખાનગી ફરિયાદ દિવ્ય ફાર્મસી દ્વારા વેચવામાં આવતા બે ઉત્પાદનો સંબંધિત હતી – એક બ્લડ પ્રેશરની સારવાર માટે અને બીજું ડાયાબિટીસની સારવાર માટે. તેમણે ઉમેર્યું કે ફરિયાદીએ આ ઉત્પાદનોનું જે રીતે વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું તેના પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું આવા વર્ણનો વાંધાજનક જાહેરાત ગણાશે. તેમણે એ પણ ભારપૂર્વક કહ્યું, "અને આ એવો કેસ નથી જ્યાં અમારી પાસે લાયસન્સ નથી."

ટ્રાયલ કોર્ટની કાર્યવાહી અને બિન-જામીનપાત્ર વોરંટ

મૈસુરના ત્રીજા એડિશનલ સિનિયર સિવિલ જજ અને ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં દિવ્ય ફાર્મસી અને બાલકૃષ્ણ વિરુદ્ધ ખાનગી ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ ફરિયાદમાં ડ્રગ્સ એન્ડ મેજિક રેમેડીઝ (ઓબ્જેક્શનેબલ એડવર્ટાઈઝમેન્ટ્સ) એક્ટની કલમ ૪ (દવાઓ સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો પર પ્રતિબંધ) અને ૭ (દંડ) નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

૩ જૂનના રોજ, ટ્રાયલ કોર્ટે દિવ્ય ફાર્મસી અને બાલકૃષ્ણ વિરુદ્ધ બિન-જામીનપાત્ર વોરંટ (NBW) જારી કર્યું હતું, કારણ કે તેઓ સમન્સ મળવા છતાં કોર્ટમાં હાજર રહ્યા ન હતા. જોકે, પાછળથી ટ્રાયલ કોર્ટે NBW રદ કર્યું હતું જ્યારે તેમના વકીલ હાજર થયા અને સમજાવ્યું કે ટ્રાયલ કોર્ટમાં હાજર ન રહેવું તે ઇરાદાપૂર્વકનું કે જાણી જોઈને નહોતું. કોર્ટને એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આરોપી હરિદ્વારમાં રહે છે અને સમયસર તેમના વકીલને તેમનું વકાલતપત્ર મોકલી શક્યા ન હતા, જે અગાઉની સુનાવણીમાં તેમના વકીલની ગેરહાજરીનું કારણ હતું.

૧૬ જૂને પસાર કરાયેલા આદેશ દ્વારા, ટ્રાયલ કોર્ટે NBW રદ કર્યું હતું, આ શરતે કે આરોપી આગામી સુનાવણી માટે કોર્ટ સમક્ષ હાજર થાય. આ મામલાની ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા ૩૦ જૂને સુનાવણી થવાની હતી. જોકે, હવે હાઈકોર્ટે આ કાર્યવાહી પર સ્ટે મૂક્યો છે.

આ ચુકાદો પતંજલિ અને તેના સહયોગીઓ સામે ચાલી રહેલા ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતોના કેસોમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ વળાંક દર્શાવે છે, અને ડ્રગ્સ અને મેજિક રેમેડીઝ એક્ટના અમલીકરણમાં પોલીસ ફરિયાદની ભૂમિકા પર કાનૂની ચર્ચાને વેગ આપી શકે છે.