નવી દિલ્હી. ફેબ્રુઆરી 2022 પહેલા, ભારત તેની તેલ જરૂરિયાતના માંડ 0.50 ટકા તેલ રશિયા પાસેથી ખરીદતું હતું, પરંતુ આજે દેશની કુલ આયાતના 30-35 ટકા તેલ દર મહિને રશિયાથી આવે છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના અધિકારીઓ કહે છે કે રશિયા હવે ભારતને એક મુખ્ય તેલ સપ્લાયર દેશ તરીકે સ્થાપિત થઈ ગયું છે અને ભવિષ્યમાં પણ આ સ્થિતિ રહેશે. 

છેલ્લા ત્રણ વર્ષ દરમિયાન, પછી ભલે તે સીરિયા વિવાદ હોય કે ગાઝા વિવાદ હોય કે વર્તમાન ઈરાન-ઈઝરાયલ વિવાદ હોય, ભારતને રશિયા પાસેથી તેલ મેળવવામાં કોઈ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડ્યો નથી.

વધતી જતી વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને જોતા, ભારત સરકાર રશિયા પાસેથી વધુને વધુ તેલ ખરીદવાની નીતિ સાથે આગળ વધશે. ભારતની સરકારી અને ખાનગી તેલ કંપનીઓ તેલનો પુરવઠો વધારવા માટે રશિયન સપ્લાયર્સ સાથે સતત ચર્ચા કરી રહી છે.

બીજી તરફ, વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલની સ્થિતિની સરકારની અંદર ઉચ્ચ સ્તરે સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. સમીક્ષા માટે, વડા પ્રધાન કાર્યાલય, નાણા મંત્રાલય, વાણિજ્ય મંત્રાલય અને પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના અધિકારીઓની એક ટીમ છે જે દેશમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નવીનતમ સ્થિતિ, તેલ આયાતની સ્થિતિ અને સ્થાનિક અનામતની ઉપલબ્ધતાનો અભ્યાસ કરી રહી છે. આ માટે, સરકારી તેલ કંપનીઓ પણ દરરોજ એક રિપોર્ટ તૈયાર કરે છે. એવા સંકેતો છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધઘટને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત લેટિન અમેરિકન અને આફ્રિકન દેશો સાથે વધુ તેલ ખરીદવા માટે વાત કરી રહ્યું છે

પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના ઉપરોક્ત અધિકારી કહે છે કે અમારું લક્ષ્ય રશિયા, અમેરિકા જેવા દેશો પાસેથી મોટા પાયે ક્રૂડ ખરીદવાનું છે અને નાઇજીરીયા, મેક્સિકો, અંગોલા અને ગુયાના જેવા દેશો પાસેથી પણ તેલની આયાત વધારવાનું છે. હાલમાં, ભારત રશિયા પાસેથી 35 ટકા, ઇરાકમાંથી 19 ટકા, સાઉદી અરેબિયામાંથી 14 ટકા, યુએઈમાંથી 10 ટકા અને અમેરિકામાંથી 5 ટકા તેલ ખરીદી રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિને જોતા, ઇરાક, સાઉદી અને યુએઈમાંથી પુરવઠા પર અમુક અંશે અસર પડી શકે છે. અન્ય દેશો પાસેથી વધુ તેલ ખરીદીને આની ભરપાઈ કરી શકાય છે. આ માટે વાતચીત ચાલી રહી છે.
વર્ષ 2025 માં, ભારતે દરરોજ 51 લાખ બેરલ તેલ ખરીદ્યું છે જે તેને વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ આયાત કરનાર દેશ બનાવે છે. ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતના લગભગ 86 ટકા વિદેશથી આયાત કરે છે. આ કારણે, જો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અથવા પુરવઠા અંગે કોઈ સમસ્યા હોય, તો ભારતની ચિંતા વધી જાય છે. 

 હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાનો ભય હતો. આના કારણે તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડવાનો ગંભીર ભય છે. ભારત આ માર્ગ બંધ થવા કરતાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવથી વધુ ચિંતિત છે. માત્ર ચારથી પાંચ દિવસમાં, વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $68 થી વધીને $81 પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયો. જોકે, બુધવારે તેમાં ઘટાડો થયો છે. હવે તે ફરીથી $68 પ્રતિ બેરલના સ્તરે છે