નવી દિલ્‍હી તા.૨૫: દેશભરમાં મતદાર યાદીમાં ભૂલથી સમાવિષ્ટ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્‍ટ્‍સને દૂર કરવાના ઉદ્દેશ્‍યથી ચૂંટણી પંચે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. કમિશને નવા અરજદારો તેમજ હાલના મતદારો (જેઓ ૨૦૦૩-૦૪ માં હાથ ધરવામાં આવેલા છેલ્લા સ્‍પેશિયલ ડીપ રિવિઝન (SIR) પછી નોંધાયેલા છે) માટે સ્‍વ-પ્રમાણિત ઘોષણાપત્ર સબમિટ કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્‍યું છે કે તેઓ ભારતીય નાગરિક છે. આવી સ્‍થિતિમાં, મતદારોએ તેમના જન્‍મ સ્‍થળનો પુરાવો આપવો પડશે.

આ જન્‍મ દ્વારા અથવા નોંધણી/નેચરલાઈઝેશન દ્વારા કરી શકાય છે, અને આ જન્‍મ તારીખ અને સ્‍થળના દસ્‍તાવેજી પુરાવા અથવા નોંધણી/નેચરલાઈઝેશનના પ્રમાણપત્ર સાથે સાબિત કરવાની જરૂર છે. તેની શરૂઆત બિહારની ચૂંટણીથી થશે. બિહાર માટે SIR આજથી શરૂ થશે. આ વર્ષના અંતમાં બિહારમાં ચૂંટણી યોજાવાની છે.

ચૂંટણી પંચે મંગળવારે એક આદેશમાં જણાવ્‍યું હતું કે જાન્‍યુઆરી ૨૦૦૩ માં પ્રકાશિત થયેલ યાદી ડ્રાફ્‌ટ યાદી તરીકે સેવા આપશે. બાકીના ભારત માટેનું સમયપત્રક અલગથી યોગ્‍ય સમયે નક્કી કરવામાં આવશે. આદેશમાં, ચૂંટણી પંચે, લોક પ્રતિનિધિત્‍વ અધિનિયમ, ૧૯૫૦ ની કલમ ૨૧ હેઠળ પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કરીને, મતદાર યાદીઓની અખંડિતતાનું રક્ષણ કરવા માટે તેના બંધારણીય આદેશ (કલમ ૩૨૬ હેઠળ) ના પાલનમાં દેશભરમાં SIR ને આદેશ આપ્‍યો.

બિહાર મતદાર યાદી ૨૦૦૩ માં સમાવિષ્ટ લોકો પાસેથી મતદાર યાદીમાંથી ઉતારા સિવાય કોઈ દસ્‍તાવેજો લેવામાં આવશે નહીં. ચૂંટણી પંચે જણાવ્‍યું હતું કે EROs ૨૦૦૩ ની મતદાર યાદીને પાત્રતાના અધિકળત પુરાવા તરીકે ગણશે, જેમાં નાગરિકતાની ધારણાનો પણ સમાવેશ થાય છે, સિવાય કે તેમને અન્‍ય કોઈ ઇનપુટ મળે.મતદાતાએ શું કરવું જોઈએ?

બિહારના અન્‍ય તમામ મતદારોએ, પહેલાથી ભરેલા ગણતરી ફોર્મ ઉપરાંત, એક ઘોષણા પણ સબમિટ કરવી પડશે કે તેઓ ૧૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે અને સંબંધિત વિધાનસભા મતવિસ્‍તાર/સંસદીય મતવિસ્‍તાર (AC/PC) ના સામાન્‍ય રહેવાસી છે. ઉપરાંત, તમારે ૧૧ યોગ્‍ય દસ્‍તાવેજો દ્વારા તમારી નાગરિકતાની સ્‍થિતિ અને પુરાવાની યાદી આપવી પડશે. સબમિટ કરેલા દસ્‍તાવેજો ચૂંટણી પંચના પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવશે.

નાગરિકતા અધિનિયમ અને નિયમોની જોગવાઈઓ અનુસાર, નવા અને સ્‍થળાંતર કરનારા મતદારોએ ઘોષણાપત્રમાં જાહેર કરવું પડશે કે શું તેમનો જન્‍મ ૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ પહેલા ભારતમાં થયો હતો. આ કિસ્‍સામાં તેમણે તેમની જન્‍મ તારીખ અને જન્‍મ સ્‍થળ સાબિત કરવા માટે ૧૧ દસ્‍તાવેજોની યાદીમાંથી પસંદગી કરવાની રહેશે.

જો તેમનો જન્‍મ ભારતમાં ૧ જુલાઈ, ૧૯૮૭ અને ૨ ડિસેમ્‍બર, ૨૦૧૨ ની વચ્‍ચે થયો હોય, તો તેમણે તેમના પિતા કે માતાના લિસ્‍ટેડ દસ્‍તાવેજો પણ આપવાના રહેશે. જો તેઓ ૨ ડિસેમ્‍બર, ૨૦૦૪ પછી જન્‍મ્‍યા હોય, તો તેમણે પોતાની અને તેમના માતાપિતાની જન્‍મ તારીખ અને સ્‍થળનો પુરાવો આપવો પડશે. જો માતાપિતામાંથી કોઈ એક બિન-ભારતીય હોય, તો તેમણે તેમના જન્‍મ સમયે માતાપિતાના માન્‍ય પાસપોર્ટ અને વિઝાની નકલ પ્રદાન કરવી આવશ્‍યક છે.

ઘોષણામાં એમ પણ જણાવાયું છે કે જો લાયક મતદાર અથવા અરજદાર ભારતની બહાર જન્‍મેલા હોય, તો તેમણે વિદેશમાં ભારતીય મિશન દ્વારા જારી કરાયેલ જન્‍મ નોંધણીનો પુરાવો જોડવો આવશ્‍યક છે; અથવા જો નોંધણી/નેચરલાઈઝેશન દ્વારા પ્રાપ્ત થયું હોય તો તેણે/તેણીએ ભારતીય નાગરિકત્‍વ નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર જોડવું આવશ્‍યક છે.

ચૂંટણી પંચના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ ધ ટાઇમ્‍સ ઓફ ઇન્‍ડિયાને જણાવ્‍યું હતું કે આ એક ઐતિહાસિક પગલું છે. કલમ ૩૨૬ મુજબ, આજથી, ફક્‍ત ૧૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના ભારતીય નાગરિકો અને સામાન્‍ય રહેવાસીઓ જ મતદાન કરી શકશે. SIR માર્ગદર્શિકા મુજબ, બધા હાલના મતદારો માટે ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી દ્વારા પહેલાથી ભરેલું ગણતરી ફોર્મ છાપવામાં આવશે. તેનું બૂથ લેવલ ઓફિસર દ્વારા ઘરે ઘરે વિતરણ કરવામાં આવશે. ફોર્મમાં અપડેટ કરેલ ફોટો, જન્‍મ તારીખ, આધાર (વૈકલ્‍પિક), મોબાઇલ નંબર, અને માતાપિતા/જીવનસાથીનું નામ અને ચ્‍ભ્‍ત્‍ઘ્‍ નંબર જેવા કોલમ હશે.

BLO પછીથી ઘરે ઘરે જઈને આ ફોર્મ અને દસ્‍તાવેજો એકત્રિત કરશે. મતદારો/અરજદારો આને ECINET એપ દ્વારા પણ અપલોડ કરી શકે છે. ફોર્મ ERO/સહાયક ERO દ્વારા તપાસવામાં આવશે અને જો સૂચિત મતદારની પાત્રતા અંગે શંકા હોય, તો ERO/AERO ફીલ્‍ડ ચેક કરશે. ત્‍યારબાદ અંતિમ યાદી પ્રકાશિત થાય તે પહેલાં તેના/તેણીના સમાવેશ/બાકાત અંગેનો આદેશ પસાર કરવામાં આવશે. ૧૯૫૨ થી આવા ખાસ ઊંડા સુધારા ૧૩ વખત કરવામાં આવ્‍યા છે, જેમાંથી છેલ્લું ૨૦૦૪ માં થયું હતું.(૩૮.૫)