નવી દિલ્‍હી, તા.૨૫: ભારતીય અવકાશયાત્રી શુભાંશુ શુક્‍લા ઇતિહાસ રચવા માટે તૈયાર છે. ૪૧ વર્ષ પછી, એક ઇતિહાસમાં પહેલીવાર, એક ભારતીય અવકાશયાત્રી આંતરરાષ્‍ટ્રીય અવકાશ મથક પર જવાના છે. અહીં આપણે ભારતીય વાયુસેનાના બહાદુર પરીક્ષણ પાઇલટ શુભાંશુ શુક્‍લા વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, જે એક ઐતિહાસિક અવકાશ મિશન એક્‍સિઓમ-૪ પર જઈ રહ્યા છે. એક્‍સિઓમ સ્‍પેસ હેઠળ શરૂ કરાયેલા આ મિશનને ‘મિશન આકાશ ગંગા' પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. આ એક ખાનગી અવકાશ ઉડાન જે આજે ભારતીય સમય મુજબ આજે બપોરે ૧૨ વાગ્‍યે નાસાના કેનેડી સ્‍પેસ સેન્‍ટરથી સ્‍પેસએક્‍સના ક્રૂ ડ્રેગન C213 અવકાશયાન દ્વારા લોન્‍ચ કરવામાં આવ્‍યું. ભારત માટે એક ગર્વની ક્ષણ છે. કારણ કે ગ્રુપ કેપ્‍ટન શુભાંશુ શુક્‍લા અવકાશમાં ભારતને ગૌરવ અપાવવા માટે તૈયાર છે. તે ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ના ગગનયાન કાર્યક્રમ અને એક્‍સિઓમ મિશન-૪ (Ax-4) હેઠળ આંતરરાષ્‍ટ્રીય અવકાશ મથક (ISS) ની મુસાફરી કરશે. અવકાશયાત્રીઓને સ્‍પેસ સ્‍ટેશન પર લગભગ ૧૪ દિવસ વિતાવવા પડશે. આ મિશન એક ખાનગી એરોસ્‍પેસ કંપની એક્‍સિઓમ સ્‍પેસનો ભાગ છે. ભારતમાં આ મિશનને લઇને ખુબ જ ઉત્‍સાહ જોવા મળ્‍યો છે.વૈશ્‍વિક સ્‍તરે પ્રશંસા થશે.

AXIOM-4 (એક્‍સિઓમ-૪) નામના આ મિશન હેઠળ આવતા મહત્‍વના સાત પ્રયોગ વિષે જો વાત કરવામાં આવે તો ઇન્‍ડિયન સ્‍પેસ રિસર્ચ સેન્‍ટર (ISRO) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા સાત વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો સામેલ છે. પહેલીવાર જ ભારતના આ પ્રયોગો પ્રાઇવેટ સ્‍પેશ મિશનનો ભાગ બની રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્‍ટ (Axiom-4 Mission) જૈવિક સંશોધન, સૂક્ષ્મ ગુરુત્‍વાકર્ષણમાં કોષોની વર્તણૂક અને નવી તકનીકો પર કેન્‍દ્રિત છે.

લોન્‍ચ પહેલા, શુભાંશુ શુક્‍લાએ કહ્યું, હું ભારતના લોકોને કહેવા માંગુ છું કે આ મિશન એક સીમાચિﾎરૂપ છે અને હું ભારતને આ મિશનની સફળતા માટે પ્રાર્થના કરવા વિનંતી કરું છું. તારાઓ પણ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.

શુભાંશુ શુક્‍લા ભારતીય વાયુસેનામાં ગ્રુપ કેપ્‍ટન તરીકે કામ કરે છે. તે અવકાશમાં તેમની સૌથી રાહ જોવાતી અને પડકારજનક ઉડાન માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. તે જ સમયે, આખો દેશ લોન્‍ચની રાહ જોઈ રહ્યો છે.

AX-4 અવકાશ મિશન અનેક વિલંબ, ટેકનિકલ ખામીઓ અને હવામાન સંબંધિત પરિમાણોથી પીડાય છે. તેનું નેતળત્‍વ અનુભવી યુએસ અવકાશયાત્રી પેગી વ્‍હિટસન કરી રહ્યા છે, જેમણે અવકાશમાં અનેક મિશન ઉડાવ્‍યા છે. તે ફ્‌લાઇટનું સંચાલન કરવા, વૈજ્ઞાનિક અભિયાનનું નેતળત્‍વ કરવા અને જુલાઈમાં સરળ પ્રક્ષેપણ, ડોકીંગ અને સ્‍પ્‍લેશડાઉન સુનિશ્‍ચિત કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.

કેનેડી સ્‍પેસ સેન્‍ટરથી પ્રક્ષેપણ પછી, ડ્રેગન અવકાશયાનને ફાલ્‍કન-૯ દ્વારા અવકાશમાં લઈ જવામાં આવશે. ત્‍યારબાદ અવકાશયાન શૂન્‍ય ગુરુત્‍વાકર્ષણમાં ૨૮ કલાકથી વધુ સમય સુધી મુસાફરી કરશે જેથી સ્‍પેસ સ્‍ટેશનને મળે, સંરેખિત થાય અને અંતે ડોક થાય.

શુભાંશુ ૪ સભ્‍યોની ટીમનો ભાગ છે. અગાઉ, એક્‍સિઓમ-૪ મિશન ઘણી વખત મુલતવી રાખવામાં આવ્‍યું છે. ભારતના અવકાશયાત્રી રાકેશ શર્મા અગાઉ ૩ એપ્રિલ ૧૯૮૪ ના રોજ સોવિયેત યુનિયનની મદદથી અવકાશ મિશન પર ગયા હતા. શુભાંશુ શુક્‍લા લખનૌના રહેવાસી છે અને વાયુસેનામાં ગ્રુપ કેપ્‍ટનનું પદ ધરાવે છે. ૧ વર્ષની સખત તાલીમ પછી તેમને અવકાશ મિશન માટે પસંદ કરવામાં આવ્‍યા હતા.