કેરળના તિરુવનંતપુરમ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર બ્રિટિશ રોયલ નેવીનું અત્યાધુનિક F-35B લાઈટનિંગ II સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ લગભગ બે અઠવાડિયાથી ફસાયેલું છે.1 અમેરિકા સ્થિત લોકહીડ માર્ટિન દ્વારા નિર્મિત આ વિમાનની કિંમત $110 મિલિયન (લગભગ 915 કરોડ રૂપિયા) થી પણ વધુ છે.2 આ પહેલીવાર બન્યું છે કે બ્રિટિશ રોયલ નેવીનું F-35B ફાઇટર જેટ વિદેશી ધરતી પર અટવાઈ ગયું હોય.

આકસ્મિક ઉતરાણનું કારણ અને ભારતીય સહયોગ:

14 જૂનની રાત્રે, યુકે રોયલ નેવીના F-35B લાઈટનિંગ II ફાઇટર જેટે ઇંધણની અછત અને ખરાબ હવામાનને કારણે તિરુવનંતપુરમમાં આકસ્મિક ઉતરાણ કર્યું હતું.3 આ જેટ કેરળના દરિયાકિનારેથી લગભગ 100 નોટિકલ માઇલ દૂર ઉડી રહ્યું હતું. ભારતીય વાયુસેના (IAF) ના ઇન્ટિગ્રેટેડ એર કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમ (IACCS) દ્વારા તેને શોધી કાઢવામાં આવ્યું અને ઉતરાણ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી. IAF એ જેટને ઇંધણ ભરવામાં મદદ કરી હતી.

ફરી ઉડાન ભરવામાં નિષ્ફળતા અને ફસાઈ જવાનું રહસ્ય:

ઇંધણ ભર્યા પછી જ્યારે જેટને પાછું ફરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તેમાં હાઇડ્રોલિક નિષ્ફળતા આવી. બ્રિટિશ રોયલ નેવીના ટેકનિશિયન ટીમ તપાસ માટે તરત જ તિરુવનંતપુરમ પહોંચી, પરંતુ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવી શકી નહીં.
હવે, આ જેટ ઘરેલું ટર્મિનલ નજીક ખુલ્લા વિસ્તારમાં પાર્ક કરેલું છે, અને ચોમાસાના વરસાદની ચિંતા વચ્ચે સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિક્યોરિટી ફોર્સ (CISF) તેની સુરક્ષા કરી રહી છે. એક 40 સભ્યોની બ્રિટિશ નિષ્ણાત ટીમ ટૂંક સમયમાં રિપેરિંગ માટે ભારત આવવાની અપેક્ષા છે.
આશ્ચર્યજનક રીતે, ભારતે જેટને હેંગર અથવા અસ્થાયી શેડમાં ખસેડવાની ઓફર કરી હતી, પરંતુ રોયલ નેવીએ તેને નકારી કાઢી.4 NDTV સૂત્રો અનુસાર, આ નિર્ણય F-35B ની "સંરક્ષિત તકનીકો" અંગેની ચિંતાઓને કારણે લેવામાં આવ્યો હોઈ શકે છે, કારણ કે આ જેટ વિશ્વના સૌથી અદ્યતન ફાઇટર જેટ્સમાંનું એક છે, જેમાં શોર્ટ ટેકઓફ અને વર્ટિકલ લેન્ડિંગ ક્ષમતાઓ તેમજ અત્યાધુનિક સેન્સર, મિશન સિસ્ટમ્સ અને સ્ટીલ્થ સુવિધાઓ છે.
યુકે હાઇ કમિશનના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું છે કે તેઓ "બને તેટલી ઝડપથી" જેટને રિપેર કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે અને ભારતીય સત્તાવાળાઓના સતત સમર્થન બદલ આભાર માન્યો છે. જો જરૂરી હોય તો, આ વિમાનને સૈન્ય પરિવહન વિમાન દ્વારા પાછું લઈ જઈ શકાય છે.
આ ઘટના ભારત અને યુકે વચ્ચેના સંરક્ષણ સહયોગમાં એક અનોખો કિસ્સો બની ગઈ છે.