<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 27th June 2025

ચીનની આડોડાઇને કારણે ખાતરનું સંકટ વધુ ઘેરૂં: DAPના ભાવ રેકોર્ડ સ્‍તરે

યુરિયા પછી DAP ભારતમાં સૌથી વધુ વપરાતું પદાર્થ છે અને વાર્ષિક ૧૦૦ થી ૧૧૦ લાખ ટનના વપરાશમાંથી ૫૦-૬૦ લાખ ટનની આયાત કરવામાં આવે છે

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૭: ખાતરોની નિકાસ પર ચીનના કડક વલણને કારણે માત્ર પાણીમાં દ્રાવ્‍ય ખાતરોના પુરવઠા પર અસર પડી નથી પરંતુ તેના કારણે વ્‍યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા ડી એમોનિયા ફોસ્‍ફેટના ભાવ પણ વધવા લાગ્‍યા છે. જૂન મહિનામાં DAP ના ભાવ $૮૦૦ પ્રતિ ટન સુધી પહોંચી ગયા હતા, જે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં જોવા મળ્‍યું નથી.

ડીએપીના ભાવમાં વધારો ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે કેન્‍દ્રની સબસિડી ગણતરીને ખોરવી શકે છે અને આયાત કરતી કંપનીઓના માર્જિનને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ડીએપીના છૂટક ભાવમાં સબસિડીનો મોટો હિસ્‍સો છે. ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, ૨૦૨૪-૨૫માં દેશમાં લગભગ ૪૬ લાખ ટન DAP ની આયાત કરવામાં આવી હતી, જેમાં ચીનનો હિસ્‍સો માત્ર ૮.૫ લાખ ટન એટલે કે ૧૮.૪ ટકા હતો. પરંતુ ૨૦૨૩-૨૪માં ભારતમાં આયાત કરાયેલા ૫૬ લાખ ટન ઝખ્‍ભ્‍માંથી લગભગ ૨૨ લાખ ટન, અથવા ૩૯.૨ ટકા, ચીનથી આવ્‍યું હતું. આમ, માત્ર બે વર્ષમાં ચીનમાંથી DAP ની આયાતમાં લગભગ ૬૧.૩ ટકાનો ઘટાડો થયો.

યુરિયા પછી, DAP ભારતમાં સૌથી વધુ વપરાતું પદાર્થ છે અને વાર્ષિક ૧૦૦ થી ૧૧૦ લાખ ટનના વપરાશમાંથી ૫૦-૬૦ લાખ ટનની આયાત કરવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં, ડીએપીમાં વપરાતા ફોસ્‍ફરસ અને એમોનિયા જેવા કાચા માલની પણ આયાત કરવી પડે છે. વેપાર સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે જ્‍યારે આયાતી ફોસ્‍ફરસની કિંમત પ્રતિ ટન ઼૧૦ વધે છે, ત્‍યારે તૈયાર DAP ની આયાત કિંમત પ્રતિ ટન લગભગ $૫ વધે છે. તેવી જ રીતે, જો એમોનિયાનો ભાવ પ્રતિ ટન $૩૦ વધે છે, તો DAPનો ભાવ પ્રતિ ટન $૧૨ વધે છે.

વેપારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે જ્‍યારે ચીનથી DPA ની આયાત ઘટી ત્‍યારે ભારતે તેની ભરપાઈ માટે પヘમિ એશિયાની કંપનીઓ, ખાસ કરીને સાઉદી અરેબિયા તરફ વળ્‍યા. પરંતુ ખાડી ક્ષેત્રમાં ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્‍ચે તાજેતરમાં થયેલ યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ કરવાની ધમકીઓ દર્શાવે છે કે આ માર્ગ પણ જોખમી છે કારણ કે તે આયાતી DAP ના ભાવમાં વધારો કરે છે. જાન્‍યુઆરીમાં DAPનો ભાવ પ્રતિ ટન ઼૬૩૩ (ખર્ચ અને નૂર સહિત) હતો, જે જૂનમાં વધીને $૭૮૦ પ્રતિ ટન થયો.

ઉદ્યોગના સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, ભારતમાં આવતા ફિનિશ્‍ડ ડીપીએની કિંમત પ્રતિ ટન લગભગ ઼૧૦૦ સુધી પહોંચી ગઈ છે. સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, પાણીમાં દ્રાવ્‍ય ખાતરોની અછત લાંબા સમયથી અનુભવાઈ રહી હતી પરંતુ હવે તેમાં વધુ વધારો થયો છે. 

(10:13 AM IST)