જમ્મુ-કાશ્મીરના દાચીગામ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાને ભારતીય વન્યજીવ સંસ્થા દ્વારા કરાયેલા મૂલ્યાંકનમાં ૯૨.૯૭% ના પ્રભાવશાળી સ્કોર સાથે દેશના ૪૩૮ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો અને વન્યજીવ અભયારણ્યોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. આ સિદ્ધિ પાર્કની ઉત્કૃષ્ટ સંરક્ષણ પદ્ધતિઓ, અનુકૂલનશીલ વ્યવસ્થાપન અને જૈવિક સંરક્ષણ પ્રોટોકોલ્સનો પુરાવો છે. ખાસ કરીને, તે ગંભીર રીતે લુપ્તપ્રાય હંગુલ (કાશ્મીરી હરણ) નું એકમાત્ર નિવાસસ્થાન છે, જેની વસ્તીમાં તાજેતરમાં સકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું છે. આ સફળતાનો શ્રેય સમર્પિત શિકાર વિરોધી પહેલ, આવાસ સુધારણા અને વૈજ્ઞાનિક દેખરેખને જાય છે.

 

 

જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકો માટે આ એક ગર્વનો અવસર છે કે તેમના રાજ્યનું દાચીગામ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ભારતમાં ટોચના પ્રદર્શન કરનાર સંરક્ષિત ક્ષેત્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ભારતીય વન્યજીવ સંસ્થા દ્વારા આયોજિત **વ્યવસ્થાપન અસરકારકતા મૂલ્યાંકન (એમઈઈ) માં દાચીગામને સર્વોચ્ચ ગુણ પ્રાપ્ત થયા છે.

 

 

અધિકારીઓએ માહિતી આપી કે દાચીગામ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાને ૯૨.૯૭ ટકા નો પ્રભાવશાળી સ્કોર મેળવીને દેશભરમાં મૂલ્યાંકન કરાયેલા ૪૩૮ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો અને વન્યજીવ અભયારણ્યોમાં પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ સિદ્ધિ આ ક્ષેત્રના સંરક્ષણ પ્રયાસો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના વન્યજીવ સંરક્ષણ વિભાગના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે આ એક નોંધપાત્ર ઉપલબ્ધિ છે અને તે પાર્કના ઉત્કૃષ્ટ સંરક્ષણ ધોરણો, અનુકૂલનશીલ વ્યવસ્થાપન અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ પ્રોટોકોલ્સનો પુરાવો છે.

 

 

પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય હેઠળ વિકસિત એમઈઈ સાધન એ મૂલ્યાંકન કરે છે કે સંરક્ષિત વિસ્તારોનું સંચાલન કેટલી અસરકારક રીતે કરવામાં આવે છે. તે જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ, આવાસ વ્યવસ્થાપન, સુરક્ષા પગલાં, સમુદાય ભાગીદારી અને સંશોધન પહેલ જેવા પરિબળોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.

 

 

મહત્વની વાત એ છે કે, દાચીગામ વૈશ્વિક સ્તરે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે ગંભીર રીતે લુપ્તપ્રાય હંગુલ (સર્વસ હંગલુ હંગલુ), જેને કાશ્મીરી હરણ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેનું છેલ્લું નિવાસસ્થાન છે, જે વિશ્વમાં ક્યાંય જોવા મળતું નથી. તાજેતરના વસ્તી અંદાજોએ હંગુલની સંખ્યામાં સકારાત્મક વલણ દર્શાવ્યું છે, જે આ પ્રજાતિના લાંબા ગાળાના અસ્તિત્વ માટે આશા જગાવે છે.

 

 

અધિકારીઓએ પાર્કની સફળતાનો શ્રેય સમર્પિત શિકાર વિરોધી સક્રિયતા, આવાસ સુધારણા, વૈજ્ઞાનિક દેખરેખ અને પર્યાવરણીય વિકાસ પહેલને આપ્યો છે. આ માન્યતા કાશ્મીર હિમાલયમાં સંરક્ષણ વ્યૂહરચનાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે, જે નાજુક ઇકોસિસ્ટમ્સ વચ્ચે અનન્ય જૈવવિવિધતાનું યજમાન છે. વિભાગના પ્રવક્તા અનુસાર, આ માન્યતા વન્યજીવ સંરક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓ અને ફ્રન્ટલાઈન કર્મચારીઓના અથાક પ્રયાસોને શ્રદ્ધાંજલિ છે, જેમણે દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ અસાધારણ વ્યાવસાયિકતા દર્શાવી છે.

 

 

જમ્મુ અને કાશ્મીરના વન, ઇકોલોજી અને પર્યાવરણ મંત્રી જાવેદ અહમદ રાણાએ પણ વિભાગને અભિનંદન પાઠવ્યા છે અને આ સિદ્ધિને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના અન્ય સંરક્ષિત ક્ષેત્રો માટે એક બેંચમાર્ક ગણાવી છે. તેમણે કહ્યું કે આ ઉપલબ્ધિ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારો માટે એક અનુકરણીય આદર્શ છે.