વોશિંગ્‍ટન તા.૩૦: ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચેના વચગાળાના વેપાર કરારની જાહેરાત ૮ જુલાઈએ થઈ શકે છે. સૂત્રો કહે છે કે આ કરારની શરતો અંગે બંને દેશો વચ્‍ચે એક કરાર થયો છે.

રવિવારે મોડી રાત્રે સાત સમુદ્ર પારથી ભારત માટે સારા સમાચાર આવ્‍યા છે. વેપાર મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા માટે અમેરિકા ગયેલા ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળે કહ્યું છે કે બંને પક્ષો આ સોદા પર સહમતિ પર પહોંચી ગયા હોય તેવું લાગે છે અને ટૂંક સમયમાં કંઈક સારું બહાર આવશે. ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતળત્‍વ કરી રહેલા રાજેશ અગ્રવાલે વોશિંગ્‍ટન તરફથી સકારાત્‍મક વલણનો સંકેત આપ્‍યો છે. દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે સ્‍પષ્ટપણે કહ્યું છે કે તેઓ ૯ જુલાઈથી વધુ ટેરિફ પરની તેમની છૂટ લંબાવશે નહીં. સ્‍વાભાવિક છે કે, ચીનની જેમ, ભારતે પણ આ સમયમર્યાદા પહેલાં વેપાર કરાર કરવો પડશે.

ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે સંકળાયેલા સેન્‍ટર ફોર ટ્રેડ એન્‍ડ ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ લોના એક અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે બંને પક્ષો વચ્‍ચે વાતચીત ચાલુ છે. તેમણે કહ્યું કે બંને પક્ષો હાલમાં એક વચગાળાના વેપાર કરાર પર આગળ વધી રહ્યા છે અને તેને ૯ જુલાઈ પહેલા અંતિમ સ્‍વરૂપ આપવામાં આવશે. વાટાઘાટોના માર્ગમાં સૌથી મોટો પડકાર કળષિ અને ડેરી ઉત્‍પાદનો અંગેનો છે. ટીમનું નેતળત્‍વ કરી રહેલા અગ્રવાલ વાણિજ્‍ય વિભાગના વિશેષ સચિવ છે.

૨ એપ્રિલના રોજ, પદ સંભાળ્‍યા પછી તરત જ, યુએસ રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે ભારતીય ઉત્‍પાદનો પર ૨૬ ટકાનો વધારાનો ટેરિફ લાદ્યો હતો, જેને પાછળથી ૯૦ દિવસ માટે સ્‍થગિત કરવામાં આવ્‍યો હતો. આ ટેરિફ ઉપરાંત, ૧૦ ટકાનો બેઝલાઇન ટેરિફ પણ લાગુ થશે. ભારત અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ૨૬ ટકા ટેરિફને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા અંગે ચર્ચા કરી રહ્યું છે.

સૂત્રો કહે છે કે ભારત વતી, વાણિજ્‍ય વિભાગના વિશેષ સચિવ રાજેશ અગ્રવાલ આ કરારના મુખ્‍ય વાટાઘાટકાર હતા, જેમના નેતળત્‍વમાં વોશિંગ્‍ટનમાં આ કરાર પર સંમતિ સધાઈ હતી.

ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે આ કરાર એવા સમયે થવા જઈ રહ્યો છે જ્‍યારે ટ્રમ્‍પ દ્વારા વિશ્વભરના દેશો પર લાદવામાં આવેલા પારસ્‍પરિક ટેરિફનો સમયગાળો ૯ જુલાઈના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે

તમને જણાવી દઈએ કે ૨ જુલાઈના રોજ, યુએસ રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે વિશ્વભરમાં અનેક પારસ્‍પરિક ટેરિફ લાદ્યા હતા. પરંતુ આ ટેરિફ પર થયેલા હોબાળા પછી, અમેરિકાએ ભારત પર લાદવામાં આવેલ ૨૬ ટકા પારસ્‍પરિક ટેરિફ ૯ જુલાઈ સુધી સ્‍થગિત કરી દીધો. જોકે, ભારત માટે ૧૦ ટકાનો બેઝલાઇન ટેરિફ યથાવત છે. ભારત આ વધારાના ૨૬ ટકા ટેરિફમાંથી મુક્‍તિ મેળવવાનો -યાસ કરી રહ્યું હતું.

ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે તમામ મુદ્દાઓ પર સંમતિ સધાઈ ગઈ હોવા છતાં, કળષિ અને ડેરી ઉત્‍પાદનો અંગેના પડકારો હજુ પણ યથાવત છે. આનું કારણ એ છે કે ભારત તેના ખેડૂતો અને પશુપાલકોના ઉત્‍પાદનોને પ્રોત્‍સાહન આપવા માટે અમેરિકન ઉત્‍પાદનોને ટેરિફ મુક્‍તિ આપવા માંગતું નથી. અમેરિકા ઇચ્‍છે છે કે તેના ઔદ્યોગિક ઉત્‍પાદનો, ઓટોમોબાઇલ્‍સ, ખાસ કરીને ઇ-વાહનો, વાઇન, પેટ્રોકેમિકલ ઉત્‍પાદનો, ડેરી અને કળષિ વસ્‍તુઓ જેમ કે સફરજન, બદામ અને આનુવંશિક રીતે સુધારેલા ઉત્‍પાદનોને ટેરિફમાંથી મુક્‍તિ આપવામાં આવે.

આ વેપાર સોદામાં, ભારત કાપડ, રત્‍નો અને ઝવેરાત, ચામડાના ઉત્‍પાદનો, વષાો, પ્‍લાસ્‍ટિક, રસાયણો, દરિયાઈ ઉત્‍પાદનો, તેલીબિયાં, દ્રાક્ષ અને કેળા પર યુએસ ટેરિફમાંથી મુક્‍તિ ઇચ્‍છે છે. બંને દેશો હાલમાં ૯ જુલાઈ પહેલા એક વચગાળાના કરારને અંતિમ સ્‍વરૂપ આપવાનું વિચારી રહ્યા છે, જ્‍યારે આ વર્ષે સપ્‍ટેમ્‍બર-ઓક્‍ટોબર સુધીમાં અનેક મુદ્દાઓ પર વિગતવાર દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. આ સંવાદનો ઉદ્દેશ્‍ય ૨૦૩૦ સુધીમાં વર્તમાન ઼૧૯૧ બિલિયનના વેપારને ઼૫૦૦ બિલિયન સુધી વધારવાનો પણ છે