મદુરાઈ, તા. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૫: કલ્પના કરો કે અઢી હજાર વર્ષ પહેલાં તમિલનાડુની ધરતી પર કીલાડી આસપાસ વસતા લોકો કેવા દેખાતા હશે? હવે આ સવાલનો જવાબ મળી ગયો છે! મદુરાઈ કામરાજ યુનિવર્સિટી અને લિવરપૂલ જોન મૂરેસ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ એક અવિશ્વસનીય કાર્ય કરી બતાવ્યું છે. ફોરેન્સિક ફેસિયલ રિકન્સ્ટ્રક્શન એટલે કે ચહેરાના પુનર્નિર્માણની અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને બે પ્રાચીન પુરુષોના ચહેરાને ફરીથી જીવંત કરવામાં આવ્યા છે, જે આપણા ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિને સમજવાની દિશામાં એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.
ખોપરીઓનું ડિજિટલ પુનર્નિર્માણ:
કીલાડીના મુખ્ય ખોદકામ સ્થળથી આશરે ૮૦૦ મીટરના અંતરે આવેલા કોંડાકાઈ ખાતેના એક પ્રાચીન દફન સ્થળમાંથી મળી આવેલી બે ખોપરીઓને સંશોધકોએ ડિજિટલી સ્કેન કરી હતી. ત્યારબાદ સીટી સ્કેન ઇમેજરીની મદદથી આ ખોપરીઓનું અત્યંત ચોકસાઈપૂર્વક પુનર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. ખોપરીના ઉપરના ભાગોને શરીરરચનાના સિદ્ધાંતો અનુસાર ફરીથી બનાવવામાં આવ્યા, જ્યારે નીચેના ભાગો, જેમાં જડબા ગાયબ હતા, તેમનો અંદાજ ઓર્થોડોન્ટિક ધોરણોનો ઉપયોગ કરીને લગાવવામાં આવ્યો હતો.
દક્ષિણ ભારતીય અને મિશ્રિત લક્ષણો:
મદુરાઈ કામરાજ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જી. કુમારેસને આ શોધ વિશે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, "આ મુખ્યત્વે દક્ષિણ ભારતીય ચહેરાઓ છે, પરંતુ તેમાં અમુક અંશે પશ્ચિમી યુરેશિયન અને ઓસ્ટ્રો-એશિયાટિક લક્ષણો પણ જોવા મળે છે." તેમણે આ જટિલ પ્રક્રિયાને "૮૦ ટકા વિજ્ઞાન અને ૨૦ ટકા કલા" તરીકે વર્ણવી હતી, જે દર્શાવે છે કે આ પુનર્નિર્માણમાં વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ અને કલાત્મક કલ્પના બંનેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આધુનિક દક્ષિણ ભારતીયોના પેશીઓની ઊંડાઈના આંકડાઓનો ઉપયોગ ડિજિટલી સ્નાયુઓ, ત્વચા અને ચરબીને ફરીથી બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં, ફોટોગ્રાફિક ડેટાબેઝની મદદથી ત્વચા, વાળ અને આંખોના રંગને પણ ચોક્કસ રીતે નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા હતા. લિવરપૂલની ફેસ લેબના પ્રોફેસર કેરોલિન વિલ્કિન્સને જણાવ્યું હતું કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ક્લિનિકલ ઇમેજિંગ માર્ગદર્શિકા અને ફોરેન્સિક ધોરણોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી પરિણામો વિશ્વસનીય હોય.
કીલાડીની સમયરેખા અને DNA વિશ્લેષણ:
લાંબા સમયથી તેની પ્રાચીનતાને લઈને ચર્ચામાં રહેલું કીલાડી સ્થળ ૬ઠ્ઠી સદી BCE થી ૨જી સદી CE સુધીની ૨૯ રેડિયોકાર્બન તારીખો આપી ચૂક્યું છે. જો કે તમિલનાડુ રાજ્ય પુરાતત્વ વિભાગ આ પહેલાની સમયરેખાને સમર્થન આપે છે, ત્યારે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ તાજેતરમાં તેના પુરાતત્વવિદ્દને આ તારણોમાં સુધારો કરવા જણાવ્યું છે, જેના કારણે આ સ્થળની સમયરેખા અંગે હજુ પણ થોડો મતભેદ પ્રવર્તે છે.
આ સંશોધનનો વધુ એક રોમાંચક પાસું એ છે કે કોંડાકાઈના કલશમાંથી મળેલા DNA નું હવે વિશ્વની પ્રતિષ્ઠિત હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી સાથે મળીને વિશ્લેષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આના દ્વારા પ્રાચીન લોકોના આનુવંશિક વંશ અને તેમના સ્થળાંતરની રીતો વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી શકશે. પ્રારંભિક અભ્યાસો સૂચવે છે કે આ હાડપિંજરના અવશેષો મોટાભાગે ૫૦ વર્ષની આસપાસની વ્યક્તિઓના હતા, જેમની સરેરાશ પુરુષ અને સ્ત્રીની ઊંચાઈ અનુક્રમે ૧૭૦.૮૨ સેન્ટિમીટર અને ૧૫૭.૭૪ સેન્ટિમીટર હતી, જે તે સમયના લોકોના શારીરિક બંધારણ પર પ્રકાશ પાડે છે.
તમિલનાડુ પુરાતત્વ વિભાગના સલાહકાર કે. રાજને આ અદ્ભુત સિદ્ધિની મહત્તા સમજાવતા કહ્યું હતું કે, "દક્ષિણ ભારતમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે અમે ચહેરાના પુનર્નિર્માણનો આ પ્રકારનો પ્રયાસ કર્યો છે." આ શોધ નિઃશંકપણે દક્ષિણ ભારતના પ્રાચીન ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિના અભ્યાસમાં એક નવો અધ્યાય ખોલશે અને ભવિષ્યમાં આવા વધુ સંશોધનો માટે પ્રેરણારૂપ બનશે. હવે સૌ કોઈ એ પ્રાચીન ચહેરાઓને જોવા માટે ઉત્સાહિત છે, જે ક્યારેક કીલાડીની ધરતી પર હસતા-રમતા હશે.