પુણેમાં 'જય ગુજરાત'ના નારા બાદ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે અને ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથે શિંદેની પાર્ટીને 'અમિત શાહની ડુપ્લીકેટ શિવસેના' ગણાવી છે. 

મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ પુણેમાં 'જય હિન્દ' અને 'જય મહારાષ્ટ્ર'ની સાથે 'જય ગુજરાત'નો નારો લગાવતા રાજકીય વિવાદ વકર્યો છે. ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથે આ નારા પર સવાલ ઉઠાવ્યો અને એકનાથ શિંદેની પાર્ટીને 'અમિત શાહની ડુપ્લીકેટ શિવસેના' કહીને પ્રહાર કર્યો. આ વિવાદ બાદ નાયબ મુખ્યમંત્રી અને શિવસેના પ્રમુખ એકનાથ શિંદેની પહેલી પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે.

 

એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા એકનાથ શિંદેએ કહ્યું કે, "જેમના ઘર કાચના હોય છે, તેઓ બીજા પર પથ્થર ફેંકતા નથી." આ સાથે એકનાથ શિંદેએ ઉદ્ધવ ઠાકરેનો એક જૂનો વીડિયો પણ શેર કર્યો, જેમાં તેઓ પણ 'જય ભારત, જય મહારાષ્ટ્ર, જય ગુજરાત' બોલતા દેખાય છે. આ ઉપરાંત, આદિત્ય ઠાકરેની એક તસવીર પણ શેર કરવામાં આવી હતી, જેમાં તેમની પાછળ ગુજરાતીમાં 'કેમ છો' લખેલું છે.

 

'જય ગુજરાત' કહેવા પાછળનું કારણ

એકનાથ શિંદેએ પોતાના નિવેદન પાછળનું કારણ સ્પષ્ટ કરતા જણાવ્યું કે, પુણેમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં ગુજરાતી ભાઈ-બહેનો ઉપસ્થિત હતા. ત્યાં ગુજરાતી અને મરાઠી બંને સમુદાયના લોકો એકસાથે રહે છે. 

 

તેમણે 'જય હિન્દ' એટલા માટે કહ્યું કારણ કે તે દેશનું અભિમાન છે, 'જય મહારાષ્ટ્ર' એટલે મહારાષ્ટ્રનું અભિમાન અને 'જય ગુજરાત' એટલા માટે કહ્યું કારણ કે ત્યાં કામ કરતા લોકો ગુજરાતથી હતા. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, ગુજરાતીઓ અને મરાઠીઓ બંનેએ સાથે મળીને આ કોમ્પ્લેક્સ બનાવ્યો છે.

 

મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને હાલના નાયબ મુખ્યમંત્રીએ ઉદ્ધવ જૂથ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, "મરાઠી અમારી અસ્મિતા છે, અમારો શ્વાસ છે અને હિન્દુત્વ અમારો આત્મા છે. બીજા પર આરોપ લગાવતા પહેલા પોતાના ગિરેબાનમાં ઝાંકવું જોઈએ. પહેલા અરીસો જોવો જોઈએ. તે લોકો આ બધી વાતોની રાજનીતિ કરીને વોટ મેળવવા માંગે છે." તેમણે ઉમેર્યું કે, "આ રાજકીય ગીદડો હંમેશા મુદ્દાઓને વળાંક આપીને ધ્યાન ભટકાવવાનો પ્રયાસ કરે છે."

 

 

મરાઠી અને મહારાષ્ટ્ર સાથે દિલનો સંબંધ: શિંદેનો દાવો: એકનાથ શિંદેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, તેમની સરકાર અને તેમની પાર્ટીએ મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠી ભાષા માટે ઘણા કાર્યો કર્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે, "અમે મરાઠીને અભિજાત ભાષાનો દરજ્જો અપાવ્યો છે." તેમણે ઉદ્ધવ ઠાકરે પર આડકતરો પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, "મરાઠી પર કોઈ સમજૂતી નહીં થાય, જેમ કે ૨૦૧૯માં કેટલાક લોકોએ ખુરશી માટે સમજૂતી કરી હતી." 

 

 

શિંદેએ બાળાસાહેબ ઠાકરેના આદર્શોને અનુસરવાનો દાવો કરતા કહ્યું, "અમને બાળાસાહેબ ઠાકરેએ શીખ આપી છે, અમે તે મુજબ જ આગળ વધી રહ્યા છીએ. મરાઠી માણુસ અને મહારાષ્ટ્ર સાથે અમારો દિલનો સંબંધ છે."

 

'પાકિસ્તાનના ઝંડા ફરક્યા ત્યારે મરાઠી પ્રેમ ક્યાં હતો ?' એકનાથ શિંદેએ ઉદ્ધવ જૂથ પર આકરા પ્રહારો કરતા આરોપ લગાવ્યો કે, લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન પાકિસ્તાનના ઝંડા લહેરાવવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે તેમનો મરાઠી પ્રેમ ક્યાં હતો? તેમણે વિપક્ષ પર ફેક નેરેટિવ (ખોટી રજૂઆતો) દ્વારા પ્રચાર કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો, જેમાં "બંધારણ બદલાઈ જશે", *આરક્ષણ રદ થઈ જશે" વગેરે જેવા દાવાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે, "ફેક નેરેટિવના બળ પર ચૂંટણી જીતી શકાતી નથી, કામના બળ પર જ જીતી શકાય છે."

 

વિવાદનું રાજકીય મહત્વ: શિંદેનું ગુજરાત કનેક્શન અને ભાજપની રણનીતિ: એકનાથ શિંદેનું 'જય ગુજરાત'નું નિવેદન માત્ર એક સ્લિપ ઓફ ટંગ ન હોઈ શકે, પરંતુ મહારાષ્ટ્રમાં ગુજરાતી અને ઉત્તર ભારતીય મતદારોને આકર્ષવા માટે ભાજપ અને શિંદે જૂથની સંયુક્ત રણનીતિનો એક ભાગ પણ હોઈ શકે છે. મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ગુજરાતી સમુદાયનો મોટો પ્રભાવ છે, જે ભાજપનો પરંપરાગત વોટબેંક રહ્યો છે. શિંદે દ્વારા આ નારાનો ઉપયોગ કરીને ભાજપ મહારાષ્ટ્રમાં પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરવા અને શિવસેના (ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે)ને નબળી પાડવા માંગે છે, જે મરાઠી ઓળખના મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ વિવાદ ભવિષ્યમાં મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં સાંસ્કૃતિક અને ભાષાકીય ઓળખના મુદ્દાઓને વધુ ઊંડાણપૂર્વક ઉભરી શકે છે.