રિયો ડી જાનેરો: બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરો ખાતે યોજાયેલા બ્રિક્સ સંમેલનમાં વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 'શાંતિ અને સુરક્ષા તથા વૈશ્વિક શાસનના સુધારા' સત્રને સંબોધિત કર્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે આજના સમયમાં 'ગ્લોબલ સાઉથ' (વૈશ્વિક દક્ષિણ)નો અવાજ પહેલા કરતાં પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. વડાપ્રધાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વૈશ્વિક સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા અને અસરકારકતા માટે ગ્લોબલ સાઉથને પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ આપવું અનિવાર્ય છે. તેમણે યુનાઇટેડ નેશન્સ (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર) જેવી સંસ્થાઓમાં સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો, જે ભારતના લાંબા સમયથી ચાલતા સ્ટેન્ડને પુનરાવર્તિત કરે છે.
બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરો ખાતે ચાલી રહેલા પ્રતિષ્ઠિત બ્રિક્સ સંમેલનમાં, વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ આજે 'શાંતિ અને સુરક્ષા તથા વૈશ્વિક શાસનના સુધારા' વિષય પરના સત્રને સંબોધિત કરતા એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો હતો. તેમણે વૈશ્વિક રાજકારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં 'ગ્લોબલ સાઉથ' એટલે કે વિકાસશીલ દેશોના વધતા મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો.
ગ્લોબલ સાઉથના અવાજનું વધતું મહત્વ: વડાપ્રધાન શ્રી મોદીએ પોતાના પ્રવચનમાં જણાવ્યું કે, "આજના બદલાતા વૈશ્વિક પરિદૃશ્યમાં, ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ પહેલા કરતાં પણ વધુ મહત્વનો બની ગયો છે." તેમણે ઉમેર્યું કે વિશ્વભરમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવવા માટે આ દેશોના અનુભવો, દ્રષ્ટિકોણ અને આકાંક્ષાઓને અવગણી શકાય નહીં. વિકાસશીલ દેશો, જેઓ લાંબા સમયથી વૈશ્વિક નિર્ણય પ્રક્રિયાઓમાં સીમાંત રહ્યા છે, તેમનો અવાજ સાંભળવો અને તેમને યોગ્ય સ્થાન આપવું એ સમયની માંગ છે.
વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં પ્રતિનિધિત્વની જરૂરિયાત: શ્રી મોદીએ વૈશ્વિક સંસ્થાઓ, ખાસ કરીને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ જેવી સંસ્થાઓમાં સુધારાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું, "વૈશ્વિક સંસ્થાઓની પોતાની વિશ્વસનીયતા અને અસરકારકતા જાળવી રાખવા માટે, ગ્લોબલ સાઉથને પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ પ્રદાન કરવું અનિવાર્ય છે." તેમણે દલીલ કરી કે જો આ સંસ્થાઓ વર્તમાન વૈશ્વિક વાસ્તવિકતાઓને પ્રતિબિંબિત નહીં કરે, તો તેમની સુસંગતતા અને કાયદેસરતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભા થશે.
શાંતિ અને સુરક્ષાના પડકારો: વડાપ્રધાને વિશ્વભરમાં શાંતિ અને સુરક્ષા સામેના પડકારોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં આતંકવાદ, સાયબર સુરક્ષા, અને આબોહવા પરિવર્તનના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે વૈશ્વિક સહયોગ અને સર્વસમાવેશક અભિગમ જરૂરી છે, જ્યાં ગ્લોબલ સાઉથના દેશો પણ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી શકે
ભારતની ભૂમિકા અને બ્રિક્સનો સહયોગ: વડાપ્રધાન મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત હંમેશા ગ્લોબલ સાઉથના હિતોનું રક્ષણ કરનારું અને તેમના અવાજને વૈશ્વિક મંચો પર રજૂ કરનારું રહ્યું છે. તેમણે બ્રિક્સ જૂથના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો, જે વૈશ્વિક શાસનના સુધારા અને બહુધ્રુવીય વિશ્વ વ્યવસ્થાના નિર્માણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. બ્રિક્સ દેશો - બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા - વિશ્વની મોટી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને વૈશ્વિક બાબતોમાં તેમનો પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો છે.
આ પ્રવચન વૈશ્વિક કૂટનીતિમાં ભારતની વધતી ભૂમિકા અને સમાન, સર્વસમાવેશક વિશ્વ વ્યવસ્થા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે.